Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, hiện nay, mạng lưới cơ sở giáo dục ngoài công lập phát triển với gần 4.200 cơ sở, chiếm 16,9% tổng số cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và đại học, vượt 13,5% so với mục tiêu được đặt ra tại Nghị quyết số 35 của Chính phủ.

Tuy nhiên, tỷ lệ người học ngoài công lập mới đạt 8,6%, chưa đạt mục tiêu 16% như Nghị quyết đề ra. Các nguồn lực ngoài ngân sách đã đóng góp đáng kể cho hạ tầng giáo dục và đào tạo. Riêng năm 2025, theo báo cáo của 28/34 tỉnh, thành phố, có 348 dự án xã hội hóa với tổng vốn đầu tư trên 10.000 tỷ đồng. Nguồn xã hội hóa đã góp phần kiên cố hóa khoảng 36.000 phòng học và 1.300 phòng công vụ giáo viên, với kinh phí ước tính khoảng 33.000 tỷ đồng.

Năm học 2025-2026, toàn quốc đã miễn học phí cho khoảng 17,6 triệu lượt người học tại các cơ sở công lập và hỗ trợ học phí cho khoảng 1,42 triệu lượt người học tại các cơ sở dân lập, tư thục. Tuy nhiên, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng thẳng thắn nhìn nhận việc thu hút nguồn lực xã hội hóa vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Tỷ lệ ngoài công lập phân hóa không đồng đều, còn rất thấp ở cấp tiểu học, trung học cơ sở và tại các địa bàn khó khăn. Một số chủ trương của Nghị quyết 71 về đất đai, thuế, tín dụng chưa được thể chế hóa đầy đủ.

Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định 6 nhóm điểm nghẽn chính gồm: đất đai; thuế; tín dụng; thủ tục đầu tư; học phí, hỗ trợ người học và đội ngũ nhà giáo. Để tháo gỡ, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề nghị thành lập tổ công tác liên ngành để rà soát, xử lý dứt điểm các dự án giáo dục ngoài công lập còn vướng mắc; tăng cường thanh tra, kiểm tra, công khai học phí, minh bạch tài chính và đẩy mạnh chuyển đổi số.

Thứ trưởng Bộ giáo dục và đào tạo Đoàn Trung Kiên cho biết Bộ sẽ trình Chính phủ sửa đổi Nghị định số 238 về học phí theo hướng cấp bù học phí thực tế và theo tín chỉ; tinh giản giấy tờ cho người học qua VNeID; xây dựng cơ sở dữ liệu theo dõi xã hội hóa giáo dục và nghiên cứu thí điểm cơ chế Nhà nước đặt hàng chỗ học tại cơ sở ngoài công lập đạt chuẩn.

Tại cuộc làm việc, các doanh nghiệp lĩnh vực giáo dục và đào tạo đề nghị Chính phủ và các bộ, ngành tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm tạo môi trường bình đẳng, thuận lợi hơn cho khu vực giáo dục ngoài công lập; có cơ chế Nhà nước đầu tư đối ứng để khuyến khích các trường huy động nguồn lực xã hội và chia sẻ chi phí đào tạo nhân tài, đào tạo tinh hoa.

PGS-TS Lê Anh Sơn, Giám đốc Đại học Phenika đề nghịChính phủ có cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ theo năng lực, không phân biệt cơ sở công lập hay tư thục, để đưa các công nghệ lõi như chip, công nghệ tự hành, ngân hàng mô, giải trình tự gen thành sản phẩm của Việt Nam. Cho phép các cơ sở tư nhân đủ năng lực tham gia các chương trình, dự án lớn của Nhà nước về STEM và công nghệ chiến lược; có chính sách ưu đãi về thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng, tiền thuê đất, tín dụng để đầu tư trang thiết bị phòng thí nghiệm.

Một số ý kiến đề nghị đất dành cho giáo dục được miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với các dự án giáo dục có thời hạn; về chính sách ưu đãi, các trường đề nghị có cơ chế đủ hấp dẫn để khuyến khích đầu tư dài hạn vào giáo dục; xem xét lại quy định phải trích 25% để tái đầu tư, cũng như các điều kiện, tiêu chí kèm theo việc hưởng ưu đãi thuế; cần quy định rõ về việc cho thuê cơ sở vật chất công dôi dư để phục vụ giáo dục.

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ nhất quán chủ trương khuyến khích xã hội hóa giáo dục, nhằm huy động nguồn lực, kinh nghiệm, trí tuệ, công nghệ và năng lực quản trị của xã hội cùng Nhà nước phát triển giáo dục.

Nhà nước tiếp tục giữ vai trò chủ đạo, giáo dục công lập là trụ cột, giáo dục ngoài công lập là thành phần quan trọng của giáo dục quốc gia.Chính phủ sẽ tập trung chỉ đạo tháo gỡ đồng bộ các vướng mắc về đất đai, đầu tư, xây dựng, thuế, vốn và thủ tục hành chính; bảo đảm chính sách minh bạch, ổn định, dễ dự báo, rõ đầu mối, rõ trách nhiệm và thời gian giải quyết.

Theo Phó Thủ tướng, nhiều vướng mắc hiện nay nằm ở khâu tổ chức thực hiện, trong đó có tình trạng quy định chưa cụ thể về thời hạn, dẫn đến kéo dài, đùn đẩy trách nhiệm.

Về đất đai và tài sản công, Phó Thủ tướng yêu cầu rà soát, thể chế hóa đầy đủ các chủ trương tại Nghị quyết 71; cụ thể hóa chính sách ưu đãi, ưu tiên dành quỹ đất sạch, cho phép chuyển đổi linh hoạt mục đích sử dụng đất sang đất giáo dục.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan xây dựng Nghị định riêng về xã hội hóa trong lĩnh vực giáo dục, chậm nhất hết quý I/2027. Bộ Tài chính chủ trì phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan ban hành quy trình liên thông, hướng dẫn các địa phương xử lý đơn giản hóa thủ tục chuyển đổi công năng, mục đích sử dụng đối với cơ sở nhà đất công dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã năm vừa rồi. Ưu tiên bàn giao hạ tầng này cho các dự án xã hội hóa giáo dục khi hệ thống công lập không còn nhu cầu sử dụng.

Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì làm việc với Ngân hàng Nhà nước, nghiên cứu gói tín dụng cho lĩnh vực giáo dục; đồng thời nghiên cứu cơ chế đặt hàng dịch vụ giáo dục đối với các cơ sở ngoài công lập đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng tại những nơi khu vực công chưa đáp ứng đủ nhu cầu.

Các địa phương rà soát, bố trí quỹ đất sạch, tích hợp nhu cầu mạng lưới cơ sở giáo dục vào quy hoạch sử dụng đất; công khai quỹ đất giáo dục, nhà đất công dôi dư và danh mục dự án cần thu hút đầu tư. Địa phương chậm bố trí đất, chậm xử lý thủ tục hoặc để dự án kéo dài thì người đứng đầu phải trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm về tiến độ.

Đối với doanh nghiệp, Phó Thủ tướng đề nghị tiếp tục chủ động phản ánh khó khăn, vướng mắc trong quá trình đầu tư, hoạt động; Các cơ sở giáo dục tư thục cần thực hiện nghiêm túc việc công khai, minh bạch học phí, cam kết về chất lượng đầu ra và chứng minh năng lực giải trình trước xã hội, phụ huynh. Nhà nước, Chính phủ tạo điều kiện tối đa cho nhà đầu tư nhưng nhà đầu tư phải cam kết trách nhiệm.