Đến dự Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII có Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước dự Phiên trọng thể Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh lần thứ XIII.

Phiên trọng thể Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII đã diễn ra với sự tham dự của 786 đại biểu chính thức, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của hơn 21,6 triệu đoàn viên, thanh niên Việt Nam ở trong và ngoài nước.

Bản lĩnh tự cường - Tiên phong sáng tạo - Khát vọng cống hiến - Làm chủ tương lai

Trình bày diễn văn khai mạc, anh Bùi Quang Huy, Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn khẳng định, thời gian qua, công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi đã đạt nhiều kết quả quan trọng, để lại những dấu ấn rõ nét.

Nổi bật là tổ chức Đoàn đã có bước chuyển mạnh về tư duy, nội dung và phương thức hoạt động theo hướng thiết thực, bám sát thực tiễn, lấy thanh niên làm trung tâm của các hoạt động. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng trở thành điểm nhấn rõ nét, không những động viên, khuyến khích thanh thiếu niên tham gia tích cực trong lĩnh vực quan trọng này mà còn góp phần làm mới công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao hiệu quả đoàn kết, tập hợp thanh niên, mở rộng không gian hoạt động của Đoàn trên môi trường số, không gian mạng.

Cùng với đó, công tác nắm bắt tình hình tư tưởng, định hướng dư luận, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng tiếp tục được quan tâm, triển khai chủ động, kịp thời, phù hợp hơn với yêu cầu của tình hình mới.

Thông qua 3 phong trào hành động cách mạng, 3 chương trình đồng hành với thanh niên, anh Bùi Quang Huy cho biết, vai trò xung kích, tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến của tuổi trẻ tiếp tục được khơi dậy, phát huy mạnh mẽ. Hình ảnh thanh niên Việt Nam thời kỳ mới tiếp tục được khẳng định rõ hơn: bản lĩnh, trí tuệ, tiên phong, giàu khát vọng, có trách nhiệm với cộng đồng và sẵn sàng dấn thân vì sự phát triển của đất nước.

"Những kết quả đáng khích lệ này có được chính là nhờ Đảng, Nhà nước và Nhân dân luôn đặt niềm tin yêu sâu sắc vào thế hệ trẻ và đã có nhiều chủ trương, chính sách quan trọng, tạo điều kiện thuận lợi để chăm lo, giáo dục, bồi dưỡng, phát huy vai trò, trách nhiệm của thanh thiếu nhi. Đặc biệt, đó còn là kết quả của sự nỗ lực, cố gắng với tinh thần tâm huyết, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đoàn viên, thanh thiếu nhi cả nước", anh Bùi Quang Huy nhấn mạnh.

Theo anh Bùi Quang Huy, Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ XIII diễn ra trong bối cảnh đất nước đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới với những động lực mạnh mẽ từ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng. Đây cũng là thời điểm các tổ chức chính trị - xã hội, trong đó có Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, đang nỗ lực triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI.

Bối cảnh mới vừa đặt ra những yêu cầu, nhiệm vụ cao hơn đối với tổ chức Đoàn và tuổi trẻ Việt Nam, vừa mở ra nhiều cơ hội để thanh niên rèn luyện, cống hiến và khẳng định vai trò, trách nhiệm của mình đối với đất nước.

Trước yêu cầu đó, công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi cần tiếp tục được đổi mới mạnh mẽ cả về nội dung lẫn phương thức hoạt động theo hướng sáng tạo, thiết thực, hiệu quả và gần gũi hơn với nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của thanh niên trong thời đại số. Tổ chức Đoàn cần tiếp tục phát huy vai trò là trường học xã hội chủ nghĩa của thanh niên, là môi trường để cán bộ Đoàn rèn luyện bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, tác phong công tác và năng lực chuyên môn; đồng thời góp phần xây dựng lớp thanh niên tiên phong, giàu khát vọng cống hiến, dám nghĩ, dám làm, năng động và sáng tạo.

Trên tinh thần đó, Đại hội lần này có trách nhiệm tập trung trí tuệ, phát huy dân chủ, thảo luận và quyết định những vấn đề lớn, có ý nghĩa chiến lược đối với công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi trong nhiệm kỳ tới. Đại hội hướng tới mục tiêu tiếp tục bồi đắp lý tưởng cách mạng, củng cố niềm tin cho thế hệ trẻ; chăm lo tốt hơn đời sống, nhu cầu của thanh niên; khơi dậy tinh thần khởi nghiệp, lập nghiệp; nâng cao năng lực hội nhập, làm chủ khoa học, công nghệ; đồng thời tạo chuyển biến rõ nét trong công tác phòng ngừa vi phạm pháp luật và tệ nạn xã hội trong thanh thiếu nhi.

Tuổi trẻ Việt Nam phát huy vai trò tiên phong trong thời kỳ chuyển đổi số

Trình bày Báo cáo chính trị tại Đại hội, anh Nguyễn Minh Triết, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Bí thư Thường trực Ban Chấp hành Trung ương Đoàn cho biết, nhiệm kỳ 2022 - 2026 diễn ra trong bối cảnh đất nước đứng trước cả thời cơ và thách thức đan xen. Chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư cùng quá trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy trong toàn hệ thống chính trị đã tác động sâu sắc đến hoạt động của tổ chức Đoàn và thanh thiếu nhi cả nước.

“Chính trong bối cảnh đó, bản lĩnh, sức sáng tạo và khả năng thích ứng của tổ chức Đoàn tiếp tục được khẳng định”, anh Nguyễn Minh Triết nhấn mạnh.

Theo Bí thư Thường trực Trung ương Đoàn, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quan tâm của Nhà nước cùng nỗ lực của đội ngũ cán bộ Đoàn, đoàn viên, thanh thiếu nhi cả nước, công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi nhiệm kỳ qua đã đạt nhiều kết quả toàn diện, tạo được những dấu ấn nổi bật. Các hoạt động vừa bám sát nhiệm vụ chính trị của đất nước, vừa đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của thanh niên; góp phần bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, khơi dậy khát vọng cống hiến và phát huy vai trò xung kích, sáng tạo của tuổi trẻ trong xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

Điểm nhấn đầu tiên được anh Nguyễn Minh Triết đề cập là sự đổi mới mạnh mẽ trong công tác tuyên truyền, giáo dục. Các cấp bộ Đoàn đã không ngừng đổi mới nội dung, phương thức giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa; đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; tăng cường giáo dục truyền thống, lòng yêu nước và ý thức trách nhiệm xã hội cho thanh thiếu nhi.

Đặc biệt, tổ chức Đoàn đã chủ động ứng dụng công nghệ số, khai thác các nền tảng trực tuyến để tiếp cận, định hướng và đồng hành cùng thanh niên. Nhiều chiến dịch truyền thông, đợt sinh hoạt chính trị và hoạt động giáo dục truyền thống được triển khai sáng tạo, thu hút hàng tỷ lượt tiếp cận, góp phần bồi đắp tình yêu Tổ quốc, niềm tin vào Đảng, niềm tự hào dân tộc và khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ.

Bên cạnh đó, các phong trào hành động cách mạng tiếp tục khẳng định vai trò là môi trường thực tiễn quan trọng để thanh niên rèn luyện và trưởng thành. Nổi bật là phong trào “Thanh niên tình nguyện”, thu hút gần 70 triệu lượt đoàn viên, thanh niên tham gia. Hoạt động tình nguyện ngày càng đi vào chiều sâu, gắn với những nhiệm vụ mới, việc khó, những vấn đề đất nước và Nhân dân quan tâm như hỗ trợ vận hành chính quyền địa phương hai cấp, chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát, tham gia các dự án phát triển kinh tế - xã hội.

“Màu áo xanh tình nguyện đã có mặt ở những nơi khó khăn nhất, từ vùng bị thiên tai, bão lũ đến các công trình trọng điểm quốc gia, vùng biên giới, hải đảo. Điều đó tiếp tục khẳng định tinh thần: đâu cần thanh niên có, đâu khó có thanh niên”, anh Nguyễn Minh Triết chia sẻ.

Phong trào “Tuổi trẻ xung kích bảo vệ Tổ quốc” cũng được triển khai hiệu quả, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của thanh niên trong bảo vệ chủ quyền biên giới, biển đảo, giữ gìn an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội. Qua các phong trào, hình ảnh tuổi trẻ Việt Nam trách nhiệm, sáng tạo, sẵn sàng dấn thân vì cộng đồng và đất nước ngày càng được khẳng định.

Một dấu ấn khác của nhiệm kỳ là tinh thần sáng tạo, năng lực số và khả năng làm chủ công nghệ của thanh niên được khơi dậy mạnh mẽ. Phong trào “Tuổi trẻ sáng tạo” được triển khai sâu rộng trong học tập, nghiên cứu khoa học, lao động sản xuất và khởi nghiệp, thể hiện vai trò tiên phong của thanh niên trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Các chương trình đồng hành với thanh niên cũng có bước chuyển quan trọng khi tập trung hỗ trợ phát triển toàn diện năng lực thay vì chỉ dừng ở tổ chức phong trào. Thanh niên được tạo điều kiện học tập, nghiên cứu khoa học, khởi nghiệp, nâng cao kỹ năng số, ngoại ngữ và năng lực hội nhập quốc tế. Trong nhiệm kỳ, hơn 13,7 triệu lượt thanh thiếu nhi được tham gia các hoạt động nâng cao năng lực ngoại ngữ và hội nhập quốc tế; hơn 4,5 triệu thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn được hỗ trợ.

Cùng với đó, công tác xây dựng Đoàn, mở rộng mặt trận đoàn kết, tập hợp thanh niên và tham gia xây dựng Đảng tiếp tục được chú trọng. Trong bối cảnh tổ chức bộ máy có nhiều thay đổi, các cấp bộ Đoàn đã đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý, vận hành; nâng cao chất lượng cán bộ, đoàn viên và tổ chức cơ sở Đoàn. Tỷ lệ đoàn kết, tập hợp thanh niên đạt 69,8%, tăng 3,8% so với nhiệm kỳ trước. Đặc biệt, các cấp bộ Đoàn đã giới thiệu gần 840.000 đoàn viên ưu tú cho Đảng xem xét kết nạp.

“Với những nỗ lực đó, toàn Đoàn đã hoàn thành 12/12 chỉ tiêu nhiệm kỳ. Kết quả đạt được tiếp tục khẳng định vị thế, vai trò và uy tín của tổ chức Đoàn trong xã hội, đồng thời thể hiện tinh thần trách nhiệm, khát vọng cống hiến và sức sáng tạo to lớn của tuổi trẻ Việt Nam”, anh Nguyễn Minh Triết khẳng định.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Bí thư Thường trực Trung ương Đoàn cũng thẳng thắn nhìn nhận một số hạn chế như một số hoạt động chưa thực sự hấp dẫn thanh niên; việc nắm bắt tình hình tư tưởng ở một số nơi còn chậm; công tác hỗ trợ thanh niên yếu thế, thanh niên khởi nghiệp và tập hợp thanh niên trong doanh nghiệp ngoài nhà nước vẫn gặp nhiều khó khăn.

Định hướng nhiệm kỳ 2026 - 2031, anh Nguyễn Minh Triết cho rằng, đây là giai đoạn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi đất nước bước vào chặng đường phát triển mới, hướng tới các dấu mốc 100 năm thành lập Đảng, 100 năm thành lập nước và 100 năm thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh. Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế đang làm thay đổi sâu sắc phương thức học tập, lao động và đời sống của thanh thiếu nhi, đòi hỏi tổ chức Đoàn phải đổi mới mạnh mẽ hơn nữa.

“Đoàn không chỉ đổi mới nội dung hoạt động mà còn phải đổi mới tư duy tổ chức phong trào, phương thức tập hợp và năng lực dẫn dắt thanh niên trong kỷ nguyên mới”, anh Nguyễn Minh Triết nhấn mạnh.

Với mục tiêu xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam có lý tưởng cách mạng, bản lĩnh chính trị vững vàng, tri thức, sức khỏe, khát vọng cống hiến và năng lực hội nhập quốc tế, Đại hội xác định khẩu hiệu hành động nhiệm kỳ 2026 - 2031 là: “Bản lĩnh tự cường - Tiên phong sáng tạo - Khát vọng cống hiến - Làm chủ tương lai”.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, dự thảo Báo cáo chính trị đề ra 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, tập trung vào xây dựng thế hệ thanh niên thích ứng với thời đại số; triển khai phong trào “Tuổi trẻ Việt Nam tiên phong trong kỷ nguyên mới”; thực hiện chương trình phát triển toàn diện thanh niên; xây dựng tổ chức Đoàn vững mạnh; nâng cao chất lượng công tác chăm sóc, giáo dục thiếu niên, nhi đồng; đồng thời phát huy vai trò của tuổi trẻ trong tham gia xây dựng, bảo vệ Đảng và hệ thống chính trị.

Nhằm cụ thể hóa các định hướng lớn của Đảng và Nghị quyết Đại hội XIV, dự thảo Báo cáo chính trị cũng xác định 13 chỉ tiêu trọng tâm cùng 5 nhiệm vụ đột phá, tạo cơ sở để công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi nhiệm kỳ mới phát triển toàn diện, đáp ứng yêu cầu của đất nước trong giai đoạn phát triển mới.

Thu hút và trọng dụng tài năng trẻ

Trình bày tham luận với chủ đề “Thanh niên TPHCM tiên phong trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia”, anh Ngô Minh Hải - Bí thư Thành Đoàn TP.HCM, cho biết: Thời gian qua, Thành Đoàn TP.HCM đã triển khai Đội hình Thanh niên tình nguyện “Mùa hè số” với mục tiêu đưa chuyển đổi số đến gần hơn với người dân, góp phần thực hiện hiệu quả phong trào “Bình dân học vụ số”, xây dựng công dân số và nâng cao năng lực số trong cộng đồng; thành lập 489 đội hình “Mùa hè số” với 13.600 đoàn viên, thanh niên, sinh viên tham gia.

Bên cạnh đó, Thành Đoàn cũng đã triển khai hiệu quả các mạng lưới liên kết với các viện nghiên cứu, trường đại học, các doanh nghiệp, đặc biệt là duy trì hoạt động của câu lạc bộ các nhà khoa học trẻ TP.HCM; đầu tư đa dạng các mô hình sân chơi học thuật, hoạt động hỗ trợ nghiên cứu khoa học cho thanh niên…

Từ thực tiễn trên, Bí thư Thành Đoàn TP.HCM đề xuất lãnh đạo Đảng, Nhà nước tiếp tục tin tưởng, giao nhiệm vụ cho thanh niên được dấn thân, cống hiến ở lĩnh vực khó góp phần chung cho sự phát triển của đất nước; tạo điều kiện để tổ chức Đoàn có lực lượng, có nhân tố để làm công tác vận động thanh niên tham gia tích cực trong thực hiện các mô hình, giải pháp đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Đối với các bộ, ngành có liên quan, Bí thư Thành Đoàn TPH.CM đề xuất tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách phát hiện, bồi dưỡng, thu hút và trọng dụng tài năng trẻ, tạo điều kiện để thanh niên được tham gia sâu hơn vào quá trình nghiên cứu khoa học, chuyển đổi số và giải quyết các bài toán phát triển của đất nước.

“Đề xuất Trung ương Đoàn và Bộ Khoa học và Công nghệ ký chương trình liên tịch về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, trong đó phát huy vai trò của tổ chức Đoàn trong việc tham gia chuyển đổi số của hệ thống chính trị, phối hợp thực hiện chương trình phát triển, trọng dụng nhân lực chất lượng cao, nhân tài đáp ứng yêu cầu của thực tiễn”, Bí thư Thành Đoàn TP.HCM Ngô Minh Hải chia sẻ.