Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cho biết, việc phát triểntrí tuệ nhân tạo (AI) chuyên ngành trong lĩnh vực tư phápđang được khẩn trương hoàn thiện để trình Chính phủ và báo cáo Thủ tướng trong năm 2026.

Thứ trưởng yêu cầu, quá trình xây dựng các đề án cần bảo đảm đầy đủ cơ sở pháp lý, cơ sở thực tiễn và bám sát yêu cầu phát triển trong tình hình mới. Bởi các đề án chỉ thực sự có giá trị khi được triển khai hiệu quả trên thực tế và huy động được sự tham gia của các bộ, ngành, chuyên gia và doanh nghiệp công nghệ.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh, trước thách thức về ngân sách và tốc độ phát triển công nghệ như hiện nay, Bộ Tư pháp đề xuất áp dụng các cơ chế linh hoạt như hợp tác công - tư (PPP) và khung thể chế thử nghiệm (sandbox). Do đó, việc sớm đưa đề án vào thực tiễn là yêu cầu cấp bách, đáp ứng tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Thông tin chung về dự thảo của hai đề án,đại diện Cục Công nghệ thông tin, Bộ Tư pháp cho biết, đề án “Xây dựng cơ sở dữ liệu lớn về pháp luật” đặt ra 7 nhóm mục tiêu, như: tái cấu trúc cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật, chuẩn hóa 100% dữ liệu văn bản quy phạm pháp luật và biểu diễn dưới dạng tiêu chuẩn hỗ trợ máy đọc được; số hoá 100% quy trình và hồ sơ xây dựng văn bản quy phạm pháp luật.

Cùng với đó, xây dựng Kho dữ liệu pháp luật tập trung, tích hợp các nguồn dữ liệu thành phần về pháp luật từ các bộ, ngành, địa phương với trọng tâm là cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật; hình thành Đồ thị tri thức pháp luật quốc gia hỗ trợ các nhu cầu tìm kiếm, phân tích, khai thác thông minh và ứng dụng công nghệ số phục vụ công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật…

Đối với đề án “Ứng dụng AI trong xây dựng, kiểm tra, rà soát văn bản quy phạm pháp luật” đặt mục tiêu cụ thể: ứng dụng AI trong hỗ trợ soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật, giúp giảm 10-50% thời gian cho các công việc thủ công trong soạn thảo, thẩm định, kiểm tra và rà soát văn bản quy phạm pháp luật; nâng cao chất lượng văn bản pháp luật nhờ ứng dụng AI:giảm 50% tỷ lệ văn bản cấp dưới phải sửa đổi, bổ sung do mâu thuẫn hoặc thiếu thống nhất…

Tại hội thảo, Đại tá Nguyễn Thành Vĩnh, Phó Giám đốc Trung tâm Dữ liệu quốc gia (C12), Bộ Công an đã chia sẻ kinh nghiệm xây dựng, vận hành cơ sở dữ liệu lớn và định hướng tích hợp cơ sở dữ liệu pháp luật trong hệ sinh thái dữ liệu quốc gia.

Đại tá Nguyễn Thành Vĩnh cho rằng, việc tích hợp này sẽ tạo điều kiện hình thành không gian dữ liệu pháp lý thống nhất, góp phần nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật, hỗ trợ công tác chỉ đạo, điều hành dựa trên dữ liệu, đồng thời thúc đẩy phát triển các dịch vụ pháp lý số và hệ sinh thái LegalTech tại Việt Nam.

Để thực hiện hiệu quả mục tiêu này, theo ông, cần triển khai đồng bộ các giải pháp về hoàn thiện thể chế, chuẩn hóa dữ liệu, phát triển hạ tầng công nghệ, bảo đảm an ninh an toàn dữ liệu, xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao và tăng cường hợp tác công – tư, hợp tác quốc tế. Đồng thời, cần bảo đảm dữ liệu pháp luật được quản trị theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”, có khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả với Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia, Trung tâm Dữ liệu quốc gia và các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành khác.

PGS.TS Hoàng Hữu Hạnh, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ cho rằng, việc tách thành hai đề án nhưng triển khai đồng bộ là cách tiếp cận hợp lý, phản ánh đúng nguyên tắc dữ liệu - AI - con người.

Đáng chú ý, mục tiêu cụ thể có thể đo lường được nhưchuẩn hoá 100% văn bản quy phạm pháp luật, giảm 30% thời gian thủ công, giảm 50% tỷ lệ văn bản phải sửa đổi do mâu thuẫn - đây là cách tiếp cận hiện đại, có thể giám sát hiệu quả thực tế. Đặc biệt, cách tiếp cận hợp tác công - tư mở đã tạo không gian cho doanh nghiệp công nghệ Việt Nam tham gia, không bó cứng trong khu vực công.

Tại hội thảo, các đại biểu đã tập trung thảo luận nhiều nội dung trọng tâm như: Cơ chế sandbox cho xây dựng hạ tầng dữ liệu pháp luật và ứng dụng AI trong xây dựng, tổ chức thi hành pháp luật; trao đổi về thực trạng và giải pháp của nguồn lực phát triển ứng dụng AI trong lĩnh vực pháp luật; định vị cơ sở dữ liệu lớn và AI pháp luật trong bối cảnh mới...