Ngày 26/6, tại Cần Thơ, Bệnh viện Phụ sản TP. Cần Thơ tổ chức Hội thảo khoa học Sàng lọc, chẩn đoán trước sinh và sơ sinh khu vực Đồng bằng sông Cửu Long lần thứ 11, quy tụ hơn 600 đại biểu là chuyên gia, nhà quản lý, bác sĩ và cộng tác viên dân số trong khu vực và một số tỉnh thành trên cả nước. Đây là diễn đàn khoa học thường niên nhằm cập nhật tiến bộ kỹ thuật, đặc biệt trong lĩnh vực di truyền học, chẩn đoán hình ảnh và can thiệp bào thai, góp phần nâng cao chất lượng dân số vùng ĐBSCL.

Hội thảo được tổ chức với 3 phiên chuyên đề, 19 báo cáo khoa học, tập trung vào các lĩnh vực: sàng lọc – điều trị trước sinh, chẩn đoán hình ảnh và sơ sinh. Nội dung nhấn mạnh các xu hướng mới như giải trình tự hệ gen, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong siêu âm chẩn đoán dị tật, kỹ thuật can thiệp bào thai, cùng cập nhật phác đồ điều trị rối loạn chuyển hóa và bệnh lý di truyền hiếm gặp ở trẻ sơ sinh. Tham gia báo cáo có nhiều chuyên gia đầu ngành đến từ các bệnh viện lớn như Bệnh viện Từ Dũ, Bệnh viện Hùng Vương, Bệnh viện Nhi Trung ương và Bệnh viện Phụ sản Hà Nội…

Trong sứ mệnh nâng cao chất lượng dân số, công tác sàng lọc, chẩn đoán trước sinh và sơ sinh giữ vai trò đặc biệt quan trọng, góp phần phát hiện sớm các bất thường bẩm sinh, giảm thiểu gánh nặng bệnh tật và nâng cao chất lượng giống nòi. Trải qua hơn 10 năm xây dựng và phát triển, Trung tâm Sàng lọc, Chẩn đoán trước sinh và sơ sinh TP. Cần Thơ đã không ngừng lớn mạnh, làm chủ nhiều kỹ thuật chuyên sâu, ứng dụng các thành tựu mới của y học hiện đại. Đồng thời thực hiện tốt vai trò là trung tâm sàng lọc khu vực ĐBSCL trong công tác đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợ chuyên môn cho các cơ sở y tế trong vùng, xây dựng và củng cố mạng lưới sàng lọc ngày càng đồng bộ, hiệu quả.

Phát biểu tại hội thảo, bà Nguyễn Thụy Thúy Ái – Giám đốc Bệnh viện Phụ sản thành phố Cần Thơ thông tin, tỷ lệ sàng lọc trước sinh và sơ sinh của người dân trong khu vực ngày càng tăng, nhiều trường hợp bất thường bẩm sinh đã được phát hiện và can thiệp sớm. Song, công tác sàng lọc, chẩn đoán trước sinh và sơ sinh vẫn còn nhiều thách thức trước yêu cầu ngày càng cao về chất lượng chuyên môn, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ y học và nhu cầu tiếp cận dịch vụ của người dân. Điều đó đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa giữa các cơ quan quản lý, các cơ sở y tế, các chuyên gia và toàn bộ mạng lưới sàng lọc trong khu vực: "Hội thảo khoa học lần thứ 11 được tổ chức hôm nay là diễn đàn quan trọng để cập nhật những tiến bộ mới trong lĩnh vực sàng lọc, chẩn đoán trước sinh và sơ sinh; đồng thời là cơ hội để các chuyên gia, quý đại biểu cùng chia sẻ kiến thức, trao đổi kinh nghiệm, tăng cường hợp tác chuyên môn và định hướng phát triển mạng lưới sàng lọc trước sinh, sơ sinh ngày càng đồng bộ, hiện đại và hiệu quả. Chúng tôi tin tưởng rằng những báo cáo khoa học được trình bày tại Hội thảo sẽ mang lại nhiều thông tin giá trị, góp phần thúc đẩy sự phát triển của lĩnh vực sàng lọc, chẩn đoán trước sinh và sơ sinh của khu vực ĐBSCL nói riêng và cả nước nói chung".

Trung tâm Sàng lọc – Chẩn đoán trước sinh và sơ sinh thuộc Bệnh viện Phụ sản TP. Cần Thơ được thành lập năm 2013 theo quyết định của Cục Dân số, sau 13 năm hoạt động đã trở thành đơn vị đầu mối khu vực. Hiện trung tâm phụ trách chỉ đạo tuyến và triển khai kỹ thuật chuyên sâu tại 5 tỉnh, thành phố gồm Cần Thơ, Vĩnh Long, Đồng Tháp, An Giang và Cà Mau, đóng vai trò hạt nhân trong mạng lưới sàng lọc trước sinh – sơ sinh toàn vùng.

Năm 2025, hệ thống ghi nhận nhiều kết quả nổi bật: 5.060 thai phụ được sàng lọc trước sinh, phát hiện 511 trường hợp nguy cơ cao; xác định 121 ca bất thường nhiễm sắc thể nặng. Ở lĩnh vực sơ sinh, hơn 37.179 trẻ được tầm soát các bệnh lý bẩm sinh, đạt độ bao phủ 100% tại Bệnh viện Phụ sản TP. Cần Thơ và trên 70% tại các tỉnh trong mạng lưới. Đáng chú ý, chương trình đã thực hiện sàng lọc miễn phí cho 1.103 trẻ em có hoàn cảnh khó khăn.

Đại diện Bộ Y tế, bà Đặng Quỳnh Thư - Phó Cục trưởng Cục Dân số nhấn mạnh, sàng lọc trước sinh và sơ sinh là giải pháp quan trọng giúp phát hiện sớm các bất thường, dị tật bẩm sinh và bệnh lý di truyền, tạo điều kiện can thiệp kịp thời, góp phần nâng cao chất lượng dân số, bảo đảm trẻ em sinh ra có điều kiện phát triển tốt nhất.

Hội thảo lần này không chỉ là cầu nối tri thức y học, mà còn thể hiện trách nhiệm của ngành y tế nói chung và Bệnh viện Phụ sản TP. Cần Thơ nói riêng trong việc đồng hành cùng các gia đình, bảo vệ vững chắc cho sức khỏe thế hệ tương lai:"Sau gần 20 năm nỗ lực từ thử nghiệm đến triển khai mở rộng toàn quốc, sự phối hợp của các Trung tâm sàng lọc và các địa phương, vào năm 2025 sàng lọc trước sinh và sơ sinh được luật hoá tại Luật dân số - đây là dấu mốc quan trọng và hành lang pháp lý quan trọng cao nhất về sàng lọc trước sinh và sơ sinh. Để triển khai Luật Dân số, Cục dân số được Bộ Y tế giao đầu mối chủ trì xây dựng, trình Chính phủ ban hành Nghị định 168 năm 2026, Cục dân số cũng được Bộ Y tế giao xây dựng và trình Bộ Y tế ban hành Thông tư số 12 năm 2026 quy định danh mục bẩm sinh cần sàng lọc trước sinh và sơ sinh. Tại Hội thảo ngày hôm nay, tôi trân trọng đề nghị đồng chí lãnh đạo Sở Y tế, Chi cục dân số các tỉnh/thành phố tiếp tục phối hợp với các Trung tâm triển khai các hoạt động sàng lọc trước sinh và sơ sinh cho các đối tượng thuộc diện ưu tiên theo quy định tại Quyết định số 1999 của Thủ tướng Chính phủ về chương trình mở rộng tầm soát, chẩn đoán điều trị một số bệnh trước sinh và sơ sinh. Từ ngày 1/7/2026 thực hiện theo hướng dẫn tại Nghị định số 168 năm 2026 của Chính phủ quy định chi tiết hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Dân số".

Phó Cục trưởng Cục dân số cho biết thêm chương trình đã hình thành mạng lưới 7 trung tâm sàng lọc, trong đó có 5 trung tâm khu vực, đáp ứng cơ bản yêu cầu triển khai trên toàn quốc.

Định hướng từ nửa cuối năm 2026, từ nền tảng thành công của hội thảo, ngành Y tế Cần Thơ tiếp tục đẩy mạnh các kỹ thuật can thiệp bào thai, mở rộng xét nghiệm NIPT toàn diện, phân tích nhiễm sắc thể đồ bằng Microarray và triển khai sàng lọc rối loạn chuyển hóa dự trữ Lysosome. Đặc biệt, từ tháng 7/2026, chương trình sàng lọc miễn phí sẽ chính thức được mở rộng lên 9 bệnh lý (bao gồm 4 bệnh lý trước sinh và 5 bệnh lý sơ sinh), mang lại cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế công bằng, chất lượng cao cho thai phụ và trẻ em tại ĐBSCL.