Tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản trị

Chính thức hoạt động từ ngày 01/7/2025, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp ở Thái Nguyên xác định mục tiêu xuyên suốt là xây dựng bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; đồng thời tăng cường tính chủ động của chính quyền cấp cơ sở, bảo đảm quản lý nhà nước thông suốt và phục vụ người dân, doanh nghiệp ngày càng tốt hơn. Trên cơ sở đó, tỉnh đã đồng bộ triển khai việc sắp xếp đơn vị hành chính, kiện toàn các cơ quan chuyên môn, bố trí lại đội ngũ cán bộ, công chức phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ mới.

Theo UBND tỉnh Thái Nguyên, sau một năm vận hành mô hình mới, số cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh giảm còn 13 cơ quan chuyên môn và một tổ chức hành chính khác, giảm gần một nửa so với trước đây. Ở cấp cơ sở, từ 300 đơn vị hành chính, toàn tỉnh còn 92 xã, phường, giảm 208 đơn vị.

Cùng với việc sắp xếp tổ chức, 92 Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã được thành lập và đi vào hoạt động, tạo điều kiện để người dân thực hiện thủ tục hành chính ngay tại địa phương, giảm thời gian đi lại và nâng cao chất lượng phục vụ.

Tại nhiều cuộc họp đánh giá kết quả triển khai, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên Vương Quốc Tuấn nhiều lần nhấn mạnh, mục tiêu của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp không chỉ là giảm đầu mối hay cắt giảm khâu trung gian mà quan trọng hơn là xây dựng nền hành chính hiện đại, vận hành nhanh hơn, gần dân hơn và hiệu quả hơn.

"Tất cả phải hướng tới phục vụ người dân, doanh nghiệp và tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh", Chủ tịch UBND tỉnh Thái NguyênVương Quốc Tuấn khẳng định.

Theo lãnh đạo tỉnh, việc tinh gọn bộ máy cũng tạo điều kiện sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực của Nhà nước. Khi quy mô đơn vị hành chính được tổ chức lại hợp lý, nhân lực, cơ sở vật chất và ngân sách được tập trung, hạn chế tình trạng phân tán, chồng chéo trong quản lý, điều hành.

Song song với việc sắp xếp tổ chức, Thái Nguyên đặc biệt chú trọng công tác cán bộ. Hàng nghìn lượt cán bộ, công chức được điều động, bố trí và luân chuyển phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ, trong đó ưu tiên tăng cường nhân lực cho cấp xã - nơi trực tiếp giải quyết công việc của người dân và doanh nghiệp.

Các sở, ngành cũng tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy chế làm việc, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ, trách nhiệm của từng cơ quan, từng vị trí việc làm nhằm bảo đảm sự thống nhất trong phối hợp thực hiện nhiệm vụ.

Phân cấp mạnh hơn, phục vụ người dân tốt hơn

Ông Dương Xuân Hùng, Giám đốc Sở Nội vụ Thái Nguyên cho biết, điểm mới của mô hình là xác định rõ trách nhiệm, rõ người thực hiện và rõ kết quả công việc. Trên cơ sở đó, tỉnh đang thí điểm phần mềm đánh giá cán bộ theo hệ thống KPI, từng bước hướng tới áp dụng trên phạm vi toàn tỉnh.

Theo ông Hùng, khi kết quả thực hiện nhiệm vụ được lượng hóa bằng các tiêu chí cụ thể, việc đánh giá cán bộ sẽ khách quan, minh bạch hơn, đồng thời tạo động lực để đội ngũ cán bộ, công chức đổi mới phương pháp làm việc, nâng cao tinh thần trách nhiệm và chất lượng phục vụ.

“Nếu việc tinh gọn bộ máy tạo nền tảng cho đổi mới quản trị thì phân cấp, phân quyền chính là giải pháp quan trọng để phát huy tính chủ động của chính quyền cơ sở”, ông Hùng khẳng định.

Ngay trong năm đầu triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, UBND tỉnh Thái Nguyên đã phân cấp 74 nhiệm vụ và ủy quyền 167 nhiệm vụ cho các sở, ngành và chính quyền cấp xã. Các nội dung phân cấp tập trung vào những lĩnh vực gắn trực tiếp với người dân và doanh nghiệp như đất đai, tài nguyên, môi trường, đầu tư, đăng ký kinh doanh, thuế cùng nhiều lĩnh vực quản lý chuyên ngành khác.

“Việc giao thêm thẩm quyền giúp nhiều thủ tục được giải quyết ngay tại địa phương, rút ngắn quy trình xử lý hồ sơ, giảm các khâu trung gian, đồng thời nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ”, Giám đốc Sở Nội vụ đánh giá.

Hiệu quả của cơ chế phân cấp được thể hiện rõ tại phường Tích Lương. Theo ông Nguyễn Văn Nam, Phó Chủ tịch UBND phường Tích Lương, mặc dù điều kiện cơ sở vật chất tại Trung tâm Phục vụ hành chính công còn hạn chế, trong khi số lượng người dân đến giao dịch ngày càng tăng, địa phương đã chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng phục vụ.

Đoàn viên thanh niên và lực lượng dân quân thường trực được huy động hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục hành chính, hướng dẫn lấy số thứ tự, kê khai hồ sơ và bảo đảm trật tự tại khu vực tiếp nhận. Khu vực chờ cũng được bố trí đầy đủ ghế ngồi để tạo thuận lợi cho người dân trong quá trình giao dịch.

“Đặc biệt, địa phương đang xây dựng và đăng tải các video hướng dẫn thực hiện dịch vụ công trực tuyến theo từng nhóm thủ tục trên các nền tảng số. Người dân có thể tìm hiểu quy trình, chuẩn bị hồ sơ và nộp trực tuyến ngay tại nhà hoặc nơi làm việc, hạn chế phải đến trực tiếp cơ quan hành chính”, ông Nam cho biết.

Cho biết, hiện nay, toàn bộ thủ tục hành chính của địa phương đã được cung cấp trên môi trường trực tuyến. Chính quyền khuyến khích người dân chủ động sử dụng dịch vụ công trực tuyến nhằm tiết kiệm thời gian, giảm chi phí đi lại, đồng thời giảm áp lực tại Trung tâm Phục vụ hành chính công.

Thực tế cho thấy, khi thẩm quyền được giao mạnh hơn cho cấp cơ sở, chính quyền địa phương cũng chủ động hơn trong xử lý những vấn đề phát sinh từ thực tiễn, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng phục vụ.

Đổi mới quản trị, tạo động lực phát triển

Sau khi bộ máy được sắp xếp theo hướng tinh gọn và cơ chế phân cấp, phân quyền từng bước phát huy hiệu quả, chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp trở thành thước đo quan trọng đối với hiệu quả vận hành của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Những kết quả trong cải cách hành chính và chuyển đổi số thời gian qua cho thấy sự chuyển biến ngày càng rõ nét của nền hành chính tỉnh Thái Nguyên.

Năm 2025, Chỉ số cải cách hành chính (PAR INDEX) của tỉnh đạt 92,54%, xếp thứ 6 trong số 34 tỉnh, thành phố trên cả nước. Chỉ số hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước đạt 84,64%. Trong 6 tháng đầu năm 2026, tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn đạt 99,86%; Chỉ số phục vụ người dân và doanh nghiệp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia đạt 95,98 điểm, đứng thứ 4 cả nước.

Cùng với đẩy mạnh chuyển đổi số, tỉnh tăng cường kiểm tra công vụ, siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính và nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức. Theo Sở Nội vụ Thái Nguyên, chỉ trong chưa đầy một năm, các đoàn kiểm tra đã làm việc tại 41 đơn vị, địa phương nhằm kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những tồn tại, hạn chế, đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm trong thực thi công vụ.

Sau một năm triển khai, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp mới chỉ là bước khởi đầu, song những kết quả đạt được đã cho thấy hướng đi đúng đắn trong đổi mới tổ chức bộ máy, phương thức quản trị và chất lượng phục vụ. Khi thẩm quyền được giao đúng cấp, trách nhiệm gắn với từng vị trí công tác, bộ máy hành chính vận hành chủ động, linh hoạt và hiệu quả hơn; những điểm nghẽn trong giải quyết công việc từng bước được tháo gỡ, nguồn lực phát triển tiếp tục được khơi thông.

Đây là nền tảng quan trọng để Thái Nguyên tiếp tục nâng cao năng lực quản trị, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, thu hút nguồn lực xã hội và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn tới.