Theo Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Pakistan Ishaq Dar, Hiệp định Mecca phản ánh mong muốn của ba nước trong việc tăng cường hợp tác an ninh chiến lược và đóng góp vào hòa bình, ổn định khu vực.

Hiệp định không nhằm chống lại bất kỳ quốc gia nào và vẫn để ngỏ khả năng kết nạp thêm thành viên nếu các nước này chấp nhận những nguyên tắc chung, đồng thời cam kết giải quyết bất đồng bằng biện pháp hòa bình. Trước đó, Bộ trưởng Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan cũng khẳng định thỏa thuận không nhằm vào Iran hay bất kỳ quốc gia nào khác.

Người đứng đầu ngành ngoại giao Pakistan đồng thời nhấn mạnh Hiệp định Mecca không hủy bỏ hoặc thay thế các thỏa thuận quốc phòng song phương và đa phương hiện có của ba nước. Pakistan và Saudi Arabia đã duy trì quan hệ quân sự chặt chẽ trong nhiều thập kỷ và ký một thỏa thuận phòng thủ chung riêng biệt vào tháng 9/2025. Trong khi đó, hợp tác quân sự và công nghiệp quốc phòng giữa Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ cũng được mở rộng đáng kể trong những năm gần đây.

Tuyên bố được đưa ra sau khi Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan và Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif ký Hiệp định Mecca hôm 7/8, trong bối cảnh tình hình an ninh Trung Đông đang có nhiều biến động.

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất của hiệp định là điều khoản phòng thủ tập thể, theo đó một cuộc tấn công vũ trang nhằm vào bất kỳ thành viên nào sẽ được coi là cuộc tấn công nhằm vào cả ba nước. Phía Pakistan cho rằng cơ chế này phù hợp với quyền tự vệ cá nhân và tập thể được quy định tại Điều 51 Hiến chương Liên Hợp Quốc.

Giới quan sát cho rằng ba nước sở hữu những thế mạnh có khả năng bổ trợ lẫn nhau. Pakistan có lực lượng quân sự lớn và là quốc gia Hồi giáo duy nhất sở hữu vũ khí hạt nhân; Saudi Arabia có tiềm lực tài chính và ảnh hưởng đáng kể tại Trung Đông; trong khi Thổ Nhĩ Kỳ là thành viên NATO, sở hữu lực lượng vũ trang mạnh cùng ngành công nghiệp quốc phòng phát triển nhanh.

Hiệp định Mecca vì vậy được đánh giá là bước phát triển đáng chú ý, đưa quan hệ quốc phòng song phương vốn có giữa ba nước tiến tới một khuôn khổ hợp tác an ninh ba bên chặt chẽ hơn, qua đó tăng cường phối hợp và phục vụ các lợi ích chiến lược chung.