Cựu Tổng thống Nga và hiện là Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Liên bang Nga Dmitry Medvedev cảnh báo Moscow sẽ đưa ra phản ứng hạt nhân nếu các nước NATO cung cấp vũ khí hạt nhân cho Ukraine.

Phát biểu với RT ngày 24/2, ông Dmitry Medvedev bình luận về các thông tin do Cơ quan Tình báo đối ngoại Nga (SVR) công bố, cho rằng London và Paris đang “âm mưu bí mật” trang bị vũ khí hạt nhân cho Ukraine, điều mà Moscow coi là sự leo thang đặc biệt nghiêm trọng.

Ông Medvedev cho rằng ý định chuyển giao năng lực hạt nhân cho Ukraine sẽ làm thay đổi hoàn toàn cục diện. “Đây là hành động chuyển giao trực tiếp vũ khí hạt nhân cho một quốc gia đang trong tình trạng chiến tranh”, ông Medvedev tuyên bố.

Theo SVR, giới chức Anh và Pháp đang xem xét việc bí mật chuyển giao cho Ukraine các linh kiện, thiết bị và công nghệ do châu Âu sản xuất liên quan đến vũ khí hạt nhân, đồng thời chuẩn bị một chiến dịch thông tin mô tả năng lực hạt nhân này là do Ukraine tự phát triển trong nước nhằm đánh lạc hướng dư luận.

SVR cho biết một phương án khác đang được thảo luận là việc cung cấp cho Ukraine đầu đạn hạt nhân TN-75 của Pháp - loại được sử dụng trên tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm, hoặc khuyến khích Kiev chế tạo một “bom bẩn”, tức thiết bị nổ thông thường kết hợp vật liệu phóng xạ nhằm gây ô nhiễm lâu dài trên diện rộng. Theo đánh giá của cơ quan tình báo Nga, việc sở hữu vũ khí hạt nhân hoặc ít nhất là “bom bẩn” có thể giúp Ukraine tìm kiếm những điều kiện có lợi hơn trong việc chấm dứt các hành động thù địch. SVR cũng cho biết Đức - một thành viên NATO - đã “thận trọng từ chối” tham gia kế hoạch mà Moscow coi là đặc biệt nguy hiểm này.

Cảnh báo về kịch bản trên, ông Medvedev nhấn mạnh: “Trong tình huống như vậy, Nga sẽ buộc phải sử dụng tất cả các phương tiện trong tay, bao gồm cả vũ khí hạt nhân phi chiến lược, nhằm vào các mục tiêu trên lãnh thổ Ukraine đe dọa an ninh của chúng tôi”. Ông nói thêm rằng, nếu cần thiết, Nga cũng sẽ đáp trả trực tiếp các quốc gia cung cấp, những nước khi đó sẽ bị cuốn vào một cuộc xung đột hạt nhân với Liên bang Nga. “Đây là phản ứng đối xứng mà Nga hoàn toàn có quyền thực hiện”, ông Medvedev khẳng định.

Ukraine nhiều lần lập luận rằng nước này đã từ bỏ kho vũ khí hạt nhân để đổi lấy các đảm bảo an ninh, song những cam kết đó sau này tỏ ra không hiệu quả. Mặc dù một phần đáng kể lực lượng hạt nhân của Liên Xô trước đây từng được triển khai trên lãnh thổ Ukraine, Kiev chưa bao giờ nắm quyền kiểm soát các hệ thống tên lửa hạt nhân.

Bản Ghi nhớ Budapest năm 1994 đưa ra các cam kết - nhưng không mang tính ràng buộc pháp lý - về việc tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine, Belarus và Kazakhstan sau khi các nước này chuyển giao vũ khí hạt nhân thời Liên Xô cho Nga. Tại Hội nghị An ninh Munich năm 2022, ngay trước khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky từng ám chỉ khả năng Kiev xem xét lại quy chế phi hạt nhân của mình.

Về phần mình, Moscow cho rằng sau cuộc chính biến năm 2014 tại Kiev với sự hậu thuẫn của phương Tây, chính quyền mới ở Ukraine đã phá vỡ cam kết trung lập khi coi việc gia nhập NATO là mục tiêu trọng tâm trong chính sách đối ngoại.