Khúc tráng ca giữa trùng khơi

Nhớ về những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, khi đất liền đang khoác lên mình tấm áo rực rỡ của sắc mai vàng, đào thắm, chúng tôi, những phóng viên may mắn được bước chân lên chuyến tàu Trường Sa 19 (Hải đội 1, Lữ đoàn 125, Vùng 2 Hải quân).

Chuyến hành trình đầu tiên kéo dài 15 ngày lênh đênh trên biển của chúng tôi bắt đầu như thế. Tàu rẽ sóng ra khơi mang theo hơi ấm đất liền tới những trái tim kiên trung nơi thềm lục địa phía Nam. Chuyến tác nghiệp đặc biệt ấy đã khắc sâu vào tâm khảm chúng tôi hình ảnh những “mắt thần” giữ biển kiên cường.

Tác nghiệp giữa đại dương vào mùa gió chướng chưa bao giờ là thử thách dễ dàng. Sóng dữ bủa vây, boong tàu chao đảo dữ dội. Để đứng vững, giữ chặt máy quay, máy ghi âm giữa những cơn say sóng dồn dập dội lên từng hồi thực sự là một “cuộc chiến”. Thế nhưng, mọi mệt mỏi đều tan biến ngay khoảnh khắc bóng dáng sừng sững của những nhà giàn DK1 hiện ra giữa mênh mông biển trời.

Giữa lúc biển khơi dậy sóng, tàu không thể cập sát chân đế. Phương án chuyển quà Tết và nhu yếu phẩm bằng xuồng nhỏ được triển khai. Nhìn từ xa, chiếc xuồng chở đầy hơi ấm đất liền trở nên nhỏ bé, mỏng manh như một “chiếc lá tre” đối đầu với đại dương cuồng nộ.

Có những khoảnh khắc nghẹt thở, chiếc xuồng bổ nhào xuống hố nước sâu, mất hút sau bọt sóng trắng xóa. Tim chúng tôi thắt lại, không gian như ngưng trệ. Nhưng rồi, bằng bản lĩnh kiên cường và kinh nghiệm dày dặn của những người lính biển, chiếc xuồng lại kiêu hãnh cưỡi lên đỉnh sóng, hướng thẳng về phía nhà giàn.

Khi hàng hóa đã được cẩu lên giàn, chiếc xuồng nhỏ quay lại đón đoàn công tác. Để lên được nhà giàn, chúng tôi phải trải qua một thử thách không thể nào quên: rời xuồng và "đu dây" - cái cách mà các chiến sĩ vẫn gọi vui đầy hình tượng là "đi máy bay trên biển".

Lần đầu tiên treo mình lơ lửng giữa khoảng không, bên dưới là những con sóng dữ dội gầm rú, nỗi sợ hãi chiếm trọn tâm trí. Nhưng chính sự phối hợp nhịp nhàng và những lời động viên kịp thời của các chiến sĩ đã tiếp thêm động lực, giúp chúng tôi đặt chân lên nhà giàn an toàn.

Giữa đại dương bao la đầy nắng khét và vị mặn chát của muối biển, chúng tôi ngỡ ngàng trước những vườn rau xanh ngắt, những chuồng gà, chuồng vịt, chuồng heo được chăm sóc chu đáo. Để có màu xanh dịu mát ấy, các anh đã nhường từng ngụm nước ngọt sinh hoạt hiếm hoi cho rau, tự câu cá làm phân đạm tưới cây. Sự sống vẫn nảy mầm, xanh tươi từ tình yêu và bàn tay người lính giữa biển khơi.

Hải trình không phải lúc nào cũng êm ả. Khi gần đến điểm cuối của chặng đường, một cơn bão bất ngờ ập đến. Sóng cao như những bức tường thành dựng đứng ngăn cách con tàu tiến gần chân đế, việc tiếp cận nhà giàn trở nên bất khả thi. Không thể chạm tay, không thể trực tiếp gửi lời hỏi thăm, chúc Tết những người đồng chí, lòng chúng tôi trào dâng một nỗi buồn nghẹn thắt.

Và rồi, một cuộc chúc Tết "đặc biệt" chưa từng có đã diễn ra. Giữa tiếng gào thét của giông bão, những lời chúc, lời thăm hỏi được truyền đi qua chiếc bộ đàm nhỏ. Tiếng người át tiếng sóng. Những giọng nói nghẹn ngào hòa trong gió biển bỗng trở thành sợi dây vô hình kết nối thiêng liêng giữa tiền tiêu và hậu phương.

Giữa mênh mông biển mặn, tiếng chúc Tết có lúc bị sóng biển nuốt chửng, nhưng tinh thần “Đảo là nhà, biển cả là quê hương” vẫn rực cháy. Trong giây phút xúc động ấy, những vần thơ viết vội của phóng viên từ mạn tàu đã bay qua sóng, hòa cùng tiếng hát át tiếng sóng của các chiến sĩ nhà giàn, nối liền đất liền với biển xa.

Khi bình minh nhuộm hồng mặt biển, đoàn công tác ngậm ngùi chia tay nhà giàn. Nhìn từ xa, hình ảnh những người lính trẻ hiên ngang đứng trên lan can sắt, đôi mắt dõi thẳng để giữ vững biển trời của Tổ quốc vừa bình dị vừa kiên cường, đẹp như một bức tượng đài bất tử giữa Biển Đông.

Hành trình ấy đã trở thành chất liệu sống, nguồn cảm hứng để tôi kết tinh thành loạt phóng sự 5 kỳ: “Bản lĩnh DK1: Canh sóng, giữ Xuân, bảo vệ chủ quyền”.

Nốt nhạc trầm lưu giữ hồn cốt người X’tiêng

Rời xa tiếng sóng gầm nơi biển cả, hành trình tác nghiệp đưa tôi về với những thanh âm trầm hùng của tiếng cồng chiêng, tiếng chày giã gạo dưới mái nhà dài của đồng bào X’tiêng tại sóc Bom Bo (huyện Bù Đăng, tỉnh Bình Phước cũ - nay là xã Bom Bo, Thành phố Đồng Nai).

Nếu như ở DK1 là thử thách về lòng quả cảm trước thiên nhiên cuồng nộ, thì những ngày bám bản là cuộc hành trình đòi hỏi sự kiên nhẫn, thấu hiểu.

Để có được những thước phim, những bài viết chân thật về quá trình lưu giữ bản sắc văn hóa dân tộc, chúng tôi đã cùng ăn, cùng ở, cùng lên rẫy với bà con.

Bình Phước những ngày tháng 5/2026 nắng cháy, chúng tôi say sưa ghi lại hình ảnh những đôi bàn tay thô ráp nhưng vô cùng khéo léo của các nghệ nhân già đang truyền dạy nghề dệt thổ cẩm cho thế hệ trẻ, hay nhịp chày giã gạo đêm trăng đậm đà ký ức.

Đằng sau những thanh âm rộn ràng ấy là nỗi trăn trở khôn nguôi trước nguy cơ mai một của những bản cồng chiêng cổ, của nghề ủ rượu cần, nghề dệt thổ cẩm hay nghệ thuật đan gùi…

Các nghệ nhân gạo cội vẫn đang đau đáu, nỗ lực từng ngày để níu giữ hồn cốt của cha ông. Khó khăn chồng chất khi sản phẩm truyền thống không tìm được đầu ra, thu nhập ít ỏi khiến lớp trẻ không mấy mặn mà với nghề. Bên cạnh đó, việc thiếu thốn những sân chơi văn hóa để lưu giữ điệu múa, tiếng cồng chiêng cũng khiến mọi thứ mai một dần theo năm tháng.

Để giúp bà con lưu giữ bản sắc, chúng tôi chép lại những nỗi niềm của các nghệ nhân, của người uy tín trong cộng đồng bằng tất cả sự trăn trở và đồng cảm sâu sắc. Những bài báo được đặt nét bút từ trái tim, với hy vọng làm cầu nối để chính quyền thấu hiểu, đưa ra những chính sách bảo tồn thiết thực, trả lại sức sống mãnh liệt cho tiếng cồng chiêng nơi đại ngàn.

Trách nhiệm đại diện của VOV tại cơ sở

Là một phóng viên địa bàn Bình Dương, Bình Phước cũ (nay nhập vào Thành phố Hồ Chí Minh và Thành phố Đồng Nai), ngoài những tin tức nóng hổi hàng ngày, tôi chọn cách đồng hành cùng người dân, cùng anh chị em công nhân hay các bác tài để cảm nhận trọn vẹn hơi thở cuộc sống của họ.

Từ những chuyến đi thực tế đó, những tâm tư, nỗi niềm, những bất cập trong chính sách xã hội đã được phản ánh kịp thời qua làn sóng phát thanh, qua những bài viết trên báo điện tử. Thật hạnh phúc khi không ít vấn đề sau khi lên sóng, xuất bản đã được các cơ quan chức năng tiếp nhận và xử lý nhanh chóng.

Sau mỗi bài viết được phản hồi, mỗi nút thắt được tháo gỡ, bản thân tôi lại càng có thêm động lực để tiếp tục dấn thân, để viết và để góp phần lan tỏa hình ảnh, uy tín của Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) tại cơ sở.

Nhân ngày 21/6, xin được gửi lời tri ân sâu sắc đến những dặm đường đã qua, những con người đã gặp. Xin được chúc cho tôi và những người đồng nghiệp luôn giữ vẹn nguyên ngọn lửa đam mê ngày đầu cầm bút; luôn luôn giữ tâm thế “mắt sáng, lòng trong, bút sắc” để mỗi bài viết là một nét mực kiên trung, đồng hành cùng nhân dân và Tổ quốc.