VOV.VN - TP.HCM tròn 50 năm vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, song lịch sử vùng đất này đã trải dài qua hàng thế kỷ. Giữa nhịp sống giữa đô thị hiện đại, nhiều công trình lịch sử hiện diện như những chứng nhân thời gian, lặng lẽ ghi dấu về hành trình hình thành, phát triển và vươn lên của thành phố mang tên Bác.
Trải qua hơn 300 năm hình thành và phát triển, TP.HCM ngày nay vẫn lưu giữ nhiều công trình lịch sử, kiến trúc độc đáo được xây dựng từ cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, trở thành những chứng nhân của hành trình phát triển đô thị và những biến thiên của lịch sử.Gắn liền với hành trình hình thành, phát triển và tên gọi TP.HCM, không thể nhắc đến Dinh Độc Lập-Hội trường Thống Nhất. Ngày 30/4/1975, xe tăng Quân giải phóng húc đổ cổng sắt của Dinh Độc Lập, toàn bộ nội các chính quyền Sài Gòn đầu hàng vô điều kiện, hoàn thành công cuộc giải phóng miền Nam. Sau đó, nơi đây là Trụ sở Ủy ban Quân quản thành phố Sài Gòn – Gia Định.Đến ngày 2/7/1976, tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa VI đã thông qua Nghị quyết đặt tên thành phố Sài Gòn - Gia Định là TPHCM. Như chứng nhân của thời gian, Dinh Độc Lập gắn liền với hành trình hình thành, phát triển và tên gọi TP.HCM.Ngày nay, Dinh Độc Lập vừa là di tích quốc gia đặc biệt, vừa là Hội trường Thống Nhất- nơi diễn ra các hoạt động đối nội, đối ngoại cấp cao của Đảng, Chính phủ và phục vụ khách du lịch tham quan.Nổi bật trong nhiều công trình lịch sử của TP.HCM là Bến Nhà Rồng, được thực dân Pháp xây dựng từ năm 1863 bên bờ sông Sài Gòn. Nơi đây ghi dấu sự kiện ngày 5/6/1911, người thanh niên Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước. Ban đầu, nơi đây được xây làm trụ sở và trạm quan sát cho hãng tàu vận tải Messageries Maritimes của Pháp tại Thương cảng Sài Gòn. Tên gọi “Nhà Rồng” xuất phát từ việc trên đỉnh mái nhà có đôi rồng “lưỡng long chầu nguyệt”.Hiện tại nơi này trở thành Bảo tàng Hồ Chí Minh - chi nhánh TP.HCM, là địa chỉ đỏ nổi tiếng, thu hút nhiều đoàn khách du lịch, tổ chức, cá nhân đến dâng hương, dâng hoa Chủ tịch Hồ Chí Minh, tham quan, học tập, sinh hoạt chính trị.Là một trong những cây cầu cổ xưa nhất còn sót lại ở TP.HCM, cầu Mống được xây dựng vào cuối thế kỷ XIX, bắc qua kênh Tàu Hủ - Bến Nghé, nối Quận 1 và Quận 4 (cũ), nay là phường Bến Thành - Xóm Chiếu.Cách đó không xa là cột cờ Thủ Ngữ được xây dựng năm 1865 tại khu vực ngã ba giao nhau giữa kênh Tàu Hủ - Bến Nghé với sông Sài Gòn, đối diện với bến Nhà Rồng. Cột cờ Thủ Ngữ có chức năng báo hiệu cho tàu ra vào cảng Nhà Rồng.Bên cạnh đó, nhiều công trình mang đậm dấu ấn kiến trúc Pháp như: trụ sở HĐND - UBND TP.HCM, Bưu điện Thành phố, Nhà hát Thành phố, Nhà thờ Đức Bà và Chợ Bến Thành vẫn hiện diện giữa lòng đô thị hiện đại, góp phần tạo nên bản sắc riêng của thành phố mang tên Bác.Theo tư liệu, năm 1909, tòa nhà trụ sở HĐND - UBND TP.HCM được khánh thành với tên gọi Hôtel de Ville (còn được gọi là Dinh xã Tây). Sau ngày 30/4/1975 đến nay, nơi đây là trụ sở HĐND - UBND TP.HCM.Đến nay, tòa nhà vẫn giữ được dáng vẻ ban đầu và trở thành một trong những kiến trúc độc đáo, tiêu biểu của Thành phố.Phía trước toà nhà trụ sở HĐND - UBND TP.HCM uy nghiêm là quảng trường đi bộ Nguyễn Huệ - điểm đến quen thuộc của người dân và khách du lich khi đến TP.HCM.Đi qua nhiều thăng trầm, chứng kiến những biến thiên của Sài Gòn - Gia Định - TP.HCM, Nhà hát Thành phố cũng là một chứng nhân lịch sử giữa lòng thành phố.Nhà hát TP.HCM được khởi công xây dựng năm 1898 và đưa vào sử dụng năm 1900, còn có tên gọi ban đầu là Nhà hát Lớn Sài Gòn - L’Opéra de Saïgon, từng là một trong những biểu tượng văn hóa của “Hòn ngọc Viễn Đông”.Toạ lạc ngay trung tâm Quận 1 cũ, Bưu điện trung tâm TP.HCM có tuổi đời hơn 100 năm, cũng là một trong những công trình di tích tiêu biểu với phong cách kiến trúc cổ điển châu Âu kết hợp với kiến trúc bản địa.Ngày nay nơi đây là một điểm tham quan hấp dẫn nhiều du khách trong cũng như ngoài nước, mỗi khi đến Thành phố mang tên Bác.Đối diện Bưu điện Trung tâm TP.HCM là Nhà thờ Chính tòa Đức Bà Sài Gòn, công trình kiến trúc biểu tượng của Công giáo Việt Nam hiện đang được trùng tu, tôn tạo.Dù đang trùng tu, nhưng Nhà thờ Đức Bà vẫn luôn sáng đèn, trang trí lung linh mỗi dịp Giáng sinh và đón năm mới. Đây không chỉ là điểm đến quen thuộc của người dân, du khách mà còn là một trong những biểu tượng kiến trúc tiêu biểu của TP.HCM suốt hơn một thế kỷ qua.Có thể nói, hiếm đô thị hiện đại nào vẫn còn lưu giữ được nhiều dấu ấn lịch sử giữa nhịp sống đương đại nhộn nhịp như TP.HCM.
Từ khóa: chứng nhân, công trình lịch sử, chứng nhân, lịch sử, ghi dấu, hành trình, vươn mình, TP.HCM, 50 năm, Thành phố mang tên Bác, Chủ tịch Hồ Chí Minh, Bến Nhà Rồng, Dinh Độc Lập, Nhà Hát, Bưu điện Thành phố