Từ chiếc răng đau đến cơn sốc nhiễm khuẩn

Bà N.T.G (83 tuổi, Hưng Yên) có tiền sử tăng huyết áp và đái tháo đường nhiều năm nhưng dùng thuốc không thường xuyên. Khoảng hai tuần trước khi nhập viện, bà xuất hiện đau răng kèm đau đầu nên đến cơ sở y tế để nhổ răng số 8. Ba ngày sau, vùng má trái bắt đầu sưng đau dữ dội và ngày càng lan rộng. Mặc dù đã được chuyển đến bệnh viện tuyến trên để trích rạch ổ viêm và điều trị kháng sinh trong 5 ngày, tình trạng vẫn không cải thiện.

Người bệnh dần rơi vào trạng thái lơ mơ, sốt cao. Khi chuyển đến bệnh viện tuyến tỉnh, bà đã bị sốc nhiễm khuẩn, viêm tấy lan tỏa vùng hàm mặt, hôn mê, tụt huyết áp, phải đặt nội khí quản cấp cứu trước khi chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Bác sĩ Nguyễn Thị Huân, Trung tâm Hồi sức tích cực cho biết, người bệnh nhập viện trong tình trạng đặc biệt nguy kịch: sốt 40°C, phù toàn thân, môi khô, hôn mê. Vùng má trái có ổ áp xe kích thước khoảng 5x10cm, hoại tử, chảy nhiều dịch mủ có mùi hôi.

Các xét nghiệm cho thấy tình trạng nhiễm trùng rất nặng với CRP tăng tới 203 mg/L, albumin giảm sâu còn 23 g/L, tiểu cầu chỉ còn 14 G/L. Cấy máu, cấy dịch mủ phát hiện vi khuẩn Streptococcus constellatus - loại vi khuẩn thường cư trú trong khoang miệng và đường hô hấp trên. Hình ảnh CT vùng hàm ghi nhận ổ áp xe lan rộng vào vòm họng, tuyến mang tai và các khoang phần mềm vùng mặt, kèm nhiều ổ khí, trong khi CT phổi cũng cho thấy nhiều ổ áp xe.

Người bệnh được chẩn đoán viêm mô bào, áp xe hoại tử vùng má trái lan rộng vào vòm họng, nhiễm khuẩn huyết do Streptococcus constellatus, biến chứng suy đa tạng và nghi ngờ viêm màng não. Đây là tình trạng cấp cứu rất nặng, đe dọa trực tiếp tính mạng người bệnh. Người bệnh được điều trị bằng kháng sinh phổ rộng liều cao, hỗ trợ hô hấp, truyền tiểu cầu, bù albumin và hồi sức tích cực.

Ê-kíp điều trị lập tức hội chẩn liên chuyên khoa để đánh giá khả năng phẫu thuật cấp cứu cắt lọc các tổ chức hoại tử vùng mặt. Tuy nhiên, do người bệnh đang trong tình trạng sốc nhiễm khuẩn nặng, chưa đủ điều kiện để phẫu thuật triệt để nên trước mắt chỉ có thể chích rạch dẫn lưu và cắt lọc bước đầu các mô hoại tử nhằm hạn chế hoại tử lan rộng, kiểm soát nguồn nhiễm trùng.

Hành trình dần hồi phục và những biến chứng dồn dập

Qua 9 ngày điều trị tích cực, người bệnh dần tỉnh táo, tình trạng sốt cải thiện và thoát sốc. Sau khi đánh giá toàn diện tình trạng người bệnh, ê-kíp quyết định tiến hành phẫu thuật cắt lọc các tổ chức hoại tử vùng mặt. Sau phẫu thuật, người bệnh được chăm sóc bằng hệ thống hút áp lực âm (VAC), giúp lượng dịch mủ giảm dần, kiểm soát nhiễm trùng hiệu quả và thúc đẩy quá trình liền thương. Tưởng chừng đã vượt qua giai đoạn nguy kịch, người bệnh lại tiếp tục đối mặt với biến chứng tràn khí màng phổi trái, nghi do vỡ áp xe phổi, khiến quá trình điều trị kéo dài và đòi hỏi sự theo dõi sát của ê-kíp điều trị.

Qua trường hợp trên, các bác sĩ khuyến cáo người mắc các bệnh mạn tính, đặc biệt là đái tháo đường, nếu không được kiểm soát tốt sẽ làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, khiến vết thương chậm lành và tăng nguy cơ xảy ra các biến chứng nghiêm trọng. Ở người cao tuổi có nhiều bệnh nền, những tổn thương dù nhỏ trong khoang miệng cũng có thể trở thành "cửa ngõ" để vi khuẩn xâm nhập, gây nhiễm trùng lan rộng, thậm chí dẫn đến sốc nhiễm khuẩn đe dọa tính mạng.

Đối với người mắc bệnh mạn tính, đặc biệt là người cao tuổi, cần tuân thủ điều trị để kiểm soát tốt đường huyết và huyết áp trước khi thực hiện bất kỳ thủ thuật nào, kể cả nhổ răng. Người bệnh cũng cần thông báo đầy đủ tiền sử bệnh với bác sĩ để được đánh giá nguy cơ và lựa chọn phương án điều trị phù hợp.

Nếu sau nhổ răng xuất hiện các dấu hiệu như sưng đau tăng dần, sốt, chảy mủ, miệng có mùi hôi hoặc khó há miệng, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám. Việc tự điều trị tại nhà hoặc chậm trễ đi khám có thể khiến nhiễm trùng lan sâu vào các khoang vùng đầu, mặt, cổ, xâm nhập vào máu và gây nhiều biến chứng nguy hiểm.