Thông tin tại họp báo thường kỳ quý 1/2026 của Bộ Tài chính chiều nay 9/4, ông Lê Long, Phó Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính) cho biết, việc duy trì “2 sổ kế toán” là hành vi gian lận thuế nghiêm trọng, làm sai lệch báo cáo tài chính, ảnh hưởng môi trường kinh doanh.

Thời gian qua, cơ quan chức năng đã phát hiện một số vụ việc lớn liên quan đến hành vi này như: Vụ án Công ty Hoàng Long lập 2 sổ sách kế toán, để ngoài sổ sách nhằm che giấu doanh thu, gây thiệt hại về thuế cho nhà nước hơn 241 tỷ đồng; vụ án xảy ra tại Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu sử dụng 2 hệ thống phần mềm để quản lý và kê khai báo cáo thuế, gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước (NSNN) khoảng 150 tỷ đồng.

“Đây không chỉ là vấn đề thất thu ngân sách Nhà nước mà còn gây ảnh hưởng lâu dài cho nền kinh tế và môi trường kinh doanh. Điểm đáng lo ngại của hành vi nàylà có thể diễn ra có hệ thống, hết sức tinh vi, dễ che dấu và khó phát hiện nếu không có kỹ năng thanh tra, kiểm tra chuyên sâu hoặc nghiệp vụ điều tra của cơ quan chức năng”, ông Lê Long nhấn mạnh.

Về nguyên nhân của tình trạng này, lãnh đạo Cục Thuế cho biết, một số nguyên nhân chính như: ý thức tuân thủ pháp luật và đạo đức kinh doanh của một bộ phận doanh nghiệp còn hạn chế; doanh nghiệp có động cơ mạnh mẽ trong việc tối đa hóa lợi nhuận và giảm nghĩa vụ thuế đối với Nhà nước; một số doanh nghiệp chưa nhận diện đầy đủ rủi ro hình sự phải đối mặt, hoặc chấp nhận đánh đổi; doanh nghiệp vi phạm cho rằng hành vi này dễ che giấu, khó bị phát hiện.

Trên cơ sở nhận diện tình hình trong công tác quản lý thuế, ông Long cho biết, Cục Thuế đã ban hành công văn đề nghị các tổ chức cung cấp giải pháp hóa đơn điện tử lập danh sách khách hàng đã sử dụng phần mềm kế toán - tài chính do đơn vị mình cung cấp đến hết ngày 31/3, gửi về Cục Thuế trước ngày 8/4.

Tính đến ngày 7/4, Cục Thuế đã nhận được danh sách khách hàng của 42 Tổ chức với thông tin của 12.809 khách hàng đang sử dụng các phần mềm kế toán của tổ chức. Cục Thuế đang tiếp tục phối hợp với các tổ chức tổng hợp thông tin trên phạm vi cả nước.

Ngoài ra, Cục Thuế sẽ sử dụng các thông tin, dữ liệu thu thập để rà soát đưa ra các cảnh báo, khuyến nghị đối với các tổ chức, doanh nghiệp, hộ kinh doanh có sử dụng song song nhiều sổ kế toán từ tháng 4/2026 nhằm phục vụ công tác quản lý thuế.

Để ngăn chặn hiệu quả tình trạng doanh nghiệp sử dụng 2hệ thống sổ sách kế toán nhằm gian lận thuế, Cục Thuế đã và đang triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp như: Tăng cường kiểm soát chặt dòng tiền, giảm sử dụng tiền mặt;kết nối dữ liệu giữa cơ quan thuế và hệ thống ngân hàng, kiểm soát các giao dịch có giá trị lớn qua tài khoản.

Cơ quan thuế cho biết sẽ tăng cường tuyên truyền, cảnh báo rủi ro pháp lý, đồng thời đẩy mạnh kiểm tra tại trụ sở cơ quan thuế. Với các trường hợp sai sót, doanh nghiệp sẽ được hướng dẫn điều chỉnh kịp thời; trường hợp vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định nhằm chống thất thu ngân sách.