Để lại 100% nguồn thu từ đất cho địa phương

Phát biểu tại phiên thảo luận, góp ý về định hướng xây dựng Dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp) đánh giá việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương, nhất là cấp xã trong thu, chi và phân bổ ngân sách, là bước tiến rõ rệt, tạo điều kiện để địa phương chủ động hơn trong điều hành nguồn lực.

Tuy nhiên, cùng với tăng quyền chủ động cho địa phương, dự thảo cũng cần thiết kế cơ chế để các địa phương có nguồn thu tốt hỗ trợ những địa phương khó khăn, nhất là khi xảy ra thiên tai, bão lũ hoặc phát sinh các nhu cầu chi thiết yếu, kể cả các dự án đầu tư phát triển có tính liên tỉnh, liên vùng.

Về nguồn tăng thu từ tiền sử dụng đất cần nghiên cứu phương án để lại 100% nguồn thu này cho địa phương, thay vì thực hiện phân chia như hiện nay. Nguồn thu từ đất giữa các địa phương có sự chênh lệch rất lớn. Trong khi đó, những địa phương có nguồn thu hạn chế nhưng vẫn phải thực hiện phân chia sẽ khiến nguồn lực dành cho đầu tư phát triển và các nhiệm vụ kinh tế - xã hội bị thu hẹp.

Đồng thời, nếu để lại toàn bộ nguồn tăng thu từ tiền sử dụng đất cho địa phương thì cần quy định rõ phạm vi sử dụng, theo hướng tập trung cho đầu tư phát triển, an sinh xã hội, giáo dục, y tế, quốc phòng - an ninh và xử lý những vấn đề phát sinh như thiên tai, dịch bệnh.

Đáng chú ý, đại biểu Phạm Văn Hòa đề nghị nghiên cứu cơ chế cho phép địa phương sử dụng nguồn dự phòng ngân sách, trong đó có nguồn dự phòng tăng lương.

“Thay vì mình giữ trong két sắt thì cho chi”, đại biểu Phạm Văn Hòa đề nghị nghiên cứu cơ chế cho phép địa phương sử dụng nguồn dự phòng tăng lương. Theo ông, nguồn dự phòng này hiện không phải là nhỏ, trong khi nếu tiếp tục được giữ tại Kho bạc trong thời gian dài mà không được sử dụng sẽ không phát huy hiệu quả nguồn lực ngân sách.

Việc sử dụng nguồn dự phòng tăng lương cần đi kèm các điều kiện chặt chẽ, bảo đảm khả năng cân đối ngân sách. Khi cần thiết, địa phương có thể sử dụng các nguồn thu khác để bổ sung, phân bổ lại phù hợp, qua đó đưa nguồn lực ngân sách vào sử dụng hiệu quả hơn.

Cần ưu tiên vốn cho dự án quan trọng quốc gia kéo dài nhiều kỳ

Cũng liên quan đến việc phân bổ và sử dụng nguồn lực đầu tư công, đại biểu Trần Anh Tuấn (Đoàn ĐBQH TP Hồ Chí Minh) đề nghị dự thảo luật quy định rõ hơn nguyên tắc ưu tiên đối với các dự án quan trọng quốc gia.

Theo đại biểu, thực tế có nhiều dự án quan trọng quốc gia kéo dài qua hai, ba kỳ kế hoạch đầu tư công trung hạn. Khi xây dựng kế hoạch đầu tư công, cần có cơ chế ưu tiên đối với những dự án đã được thông qua từ trước nhưng phải trải qua nhiều kỳ kế hoạch.

Đại biểu dẫn ví dụ các dự án liên quan đến đường sắt đô thị, đường sắt quốc gia có thể kéo dài qua nhiều kỳ đầu tư công. Nếu không được ưu tiên bố trí vốn, các dự án này có nguy cơ tiếp tục kéo dài, ảnh hưởng đến khả năng cân đối và hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Ông đề nghị sau nhóm dự án đầu tư công đặc biệt, cấp bách, cần xem xét ưu tiên những dự án quan trọng quốc gia đã được thông qua và kéo dài qua nhiều kỳ kế hoạch. Việc này nhằm bảo đảm nguồn vốn, khả năng cân đối vốn và tiến độ thực hiện dự án.

Trước đó, đại biểu Trần Anh Tuấn cũng đề nghị tăng tính linh hoạt trong điều hành vốn đầu tư công. Theo ông, Bộ Tài chính cần có cơ chế đề xuất Thủ tướng Chính phủ điều chuyển vốn từ những bộ, ngành, địa phương hoặc dự án có khả năng không giải ngân kịp tiến độ sang những nơi có khả năng thực hiện tốt hơn.

Các đề xuất tại phiên thảo luận cùng hướng tới mục tiêu tăng tính chủ động cho địa phương, đồng thời nâng cao hiệu quả phân bổ, sử dụng nguồn lực ngân sách và vốn đầu tư công.