Báo chí “giữ chân” công chúng bằng việcthay đổi cách tiếp cận

Từ Nam Phi, bà Tshilidzi Davhana,Giám đốc Nội dung, Đài Phát thanh-Truyền hình Nam Phi (SABC) chia sẻ tại ABU Confest 2026, các cơ quan truyền thông châu Phi đang chuyển mạnh sang chiến lược mobile-first, lấy video ngắn, nội dung bản địa và hợp tác với nhà sáng tạo làm trọng tâm.

“Thay vì chúng tôi tự tạo nội dung cho khán giả, giờ đây chúng tôi tìm đến những người có sức ảnh hưởng đến suy nghĩ, hành vi hoặc quyết định của một nhóm người, bởi họ là những người có khả năng tiếp cận cao nhất với công chúng của chúng tôi. Với SABC1, kênh hướng tới giới trẻ, SABC xây dựng chân dung công chúng rất cụ thể, ví dụ như một cô gái trẻ, năng động, thích video ngắn, thích tiếng lóng, hài hước, nội dung gần gũi nhưng vẫn muốn học điều mới”,bà Tshilidzi Davhana nói.

Nội dung vì thế không được làm theo cảm tính của người sản xuấtmà dựa trên hành vi thật của khán giả. Theo bà Tshilidzi Davhana, người trẻ có thể xem truyền hình ít hơn các bậc phụ huynhnhưng nếu một nội dung đang được cộng đồng cùng quan tâm, họ vẫn sẽ tìm đến.

“Sự chuyển dịch từ truyền thông truyền thống sang mạng xã hội không chỉ là thay đổi kênh phân phối. Đó là sự chuyển đổi trong mối quan hệ giữa thông tin và quyền lực”,bà Tshilidzi Davhana nhấn mạnh.

Người trẻ không chỉ thích nội dung ngắn, họ vẫn cần nội dung đáng xem

Trong khi nhiều diễn giả nói về tiktok, instagram, youtube ngắn, đại diện NHK lại mang đến một góc nhìn bổ sung rất quan trọng, những câu chuyện lớn vẫn có sức mạnh đặc biệt với người trẻ. Ông Hiroyuki Shirakawa, nhà sản xuất của NHK, đặt câu hỏi: “Trong một môi trường truyền thông quá nhiều thông tin, loại nội dung nào vẫn có thể giữ được sự chú ý của công chúng?”.

Theo ông Hiroyuki Shirakawa, những dự án quy mô lớn, đặc biệt là phim tài liệu khoa học, vẫn có sức mạnh khơi gợi trí tò mò, tạo sự phấn khích và trở thành một phần của cuộc trò chuyện xã hội rộng lớn. NHK từng sản xuất nhiều loạt phim về vũ trụ, đại dương, tiến hóa, sự sống và cơ thể người. Những chương trình ấy không chỉ giải thích khoa học, mà còn truyền cảm hứng khám phá.

Ông Hiroyuki Shirakawa cũng dẫn ví dụ nhà khoa học đoạt giải Nobel Shinya Yamanaka từng chia sẻ rằng loạt phim khoa học của NHK đã truyền cảm hứng cho ông từ khi còn trẻ. Sau này, khi trở thành nhà khoa học hàng đầu thế giới, ông quay lại làm người dẫn chương trình khoa học của NHK để “truyền lại cảm giác kỳ diệu ấy cho thế hệ tiếp theo”. Thông điệp ở đây rất đáng chú ý, người trẻ không chỉ cần nội dung ngắn, họ cần nội dung đáng xem.

Tại các phiên thảo luận tại ABU Confest 2026, các diễn giả nhận định, tiktok sẽ không thay thế truyền hình, podcast không thay thế phát thanh và cũng không ai cho rằng AI sẽ thay nhà báo nhưng công chúng đã thay đổi, vì vậy báo chí phải thay đổi cách tiếp cận. Từ chỗ sản xuất nội dung rồi tìm khán giả, báo chí phải bắt đầu từ việc hiểu công chúng. Từ chỗ coi khán giả là người tiếp nhận, báo chí phải coi họ là một phần của quá trình sáng tạo. Báo chí đừng cố kéo người dùng về nền tảng của mình mà phải hiện diện tại nơi công chúng đang tìm kiếm thông tin và niềm tin.

“Trong một thế giới ngày càng đặt câu hỏi về sự thật, độ chính xác và tính xác thực, đây chính là cơ hội lớn cho truyền thông phục vụ công chúng. Nói cách khác, báo chí vẫn có lợi thế mà mạng xã hội không dễ thay thế, đó là niềm tin, trách nhiệm xã hội và khả năng kiểm chứng. Nhưng những giá trị ấy chỉ có ý nghĩa nếu được đưa đến công chúng bằng cách họ có thể tiếp nhận”, ông Jean Phillip De Tender nhấn mạnh.