Từ ngày 1/7, Hà Nội chính thức miễn phí vé xe buýt trợ giá cho hành khách di chuyển trong phạm vi Vành đai 1, mở đầu cho chính sách khuyến khích người dân sử dụng giao thông công cộng.

Sau gần một tuần triển khai, nhiều hành khách bày tỏ sự đồng tình với chủ trương mới nhưng cũng còn những bỡ ngỡ trong quá trình sử dụng thẻ vé điện tử, quét mã QR và cơ chế hoàn tiền.

Từ ghi nhận thực tế trên các tuyến xe buýt, phóng sự phản ánh những tín hiệu tích cực của chính sách, đồng thời làm rõ cách thức vận hành để người dân được hưởng đầy đủ quyền lợi, góp phần thúc đẩy quá trình số hóa và phát triển giao thông công cộng của Thủ đô.

Những ngày đầu triển khai

Tôi vừa hoàn thành hành trình gần 17 km trên tuyến xe buýt số 11, từ Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội đến Ga Hà Nội. Điều thú vị trong chuyến đi này là gần 6 km cuối hành trình của tôi nằm trong phạm vi Vành đai 1 nên được miễn phí theo chính sách mới của thành phố Hà Nội, bắt đầu áp dụng từ ngày 1/7 vừa qua.

Đây là một trong những chính sách khuyến khích sử dụng giao thông công cộng được nhiều người dân quan tâm. Tuy nhiên, sau gần một tuần triển khai, bên cạnh sự đồng tình, vẫn còn những băn khoăn về cách tính cước, quét mã QR hay hoàn tiền khi sử dụng vé điện tử.

Cùng chuyến xe với tôi hôm nay có bạn trẻ Phạm Quang Huy, trú tại Gia Lâm. Là người thường xuyên sử dụng xe buýt, bạn trẻ này đánh giá cao chủ trương của thành phố, nhưng cũng mong hệ thống kỹ thuật sẽ sớm được hoàn thiện để việc đi lại thuận tiện hơn.

"Trong mấy ngày đầu di chuyển, bản thân mình cũng như các hành khách khác thấy có nhiều khó khăn chung là hệ thống thiết bị không nhạy, nhiều người bật mã QR hay quét cũng phải mất một thời gian rất lâu mới nhận. Đấy là lỗi về máy móc chưa được thực sự tối ưu”.

Không chỉ những người trẻ, nhiều hành khách trên các tuyến xe buýt cũng bày tỏ sự ủng hộ đối với chính sách mới. Việc được miễn phí một phần hoặc toàn bộ tiền vé khi di chuyển trong khu vực Vành đai 1 được xem là động lực để người dân lựa chọn xe buýt nhiều hơn thay vì phương tiện cá nhân.

"Lên xe, lúc phụ xe hỏi ai vé lượt, thì người ta cũng thông báo luôn là đi từ đâu đến đâu là sẽ được miễn phí".

"Rất là tiện. Thứ nhất là đỡ mất sức, thứ hai là đỡ tốn xăng này. Xe buýt này vừa cảm thấy an toàn, bớt được lượng người đi trên đường, giảm ùn tắc".

"Tại vì bây giờ đường sá chưa mở, chật chội lắm, thành ra xe đi hay bị tắc. Nếu mà đi được xe buýt thì tốt. Hiện nay xe buýt rất là tốt tại vì xe buýt bây giờ xe điện nhiều, đi rất là tốt."

Theo Nghị quyết số 68/2026 của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội, từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 30/6/2027, hành khách sử dụng xe buýt trợ giá trong phạm vi Vành đai 1 sẽ được miễn tiền vé. Chính sách không áp dụng với xe buýt kinh doanh và xe buýt du lịch. Hiện có 45 tuyến xe buýt đi qua khu vực Vành đai 1 thuộc diện áp dụng chính sách này.

Dù vậy, những ngày đầu triển khai, nhiều hành khách vẫn còn rất băn khoăn với chính sách mới. Chẳng hạn, đối với những hành khách bắt đầu đi từ điểm xe buýt Hào Nam, dù đi quãng đường dài hay ngắn đều phải mua vé giấy theo lượt với mức giá từ 10-12 nghìn đồng tùy tuyến. Trong khi đó, với chiều ngược lại, nếu hành khách lên các điểm xe buýt trong khu vực vành đai 1 để về Hào Nam thì được miễn phí.

Bên cạnh đó, nhiều hành khách cũng rất lúng túng khi phải tải ứng dụng thẻ vé giao thông điện tử, thực hiện các thao tác xác minh, nạp tiền vào tài khoản mới được hoàn tiền khi sử dụng xe buýt trong khu vực vành đai 1.

Hoàn thiện hệ thống vé điện tử

Theo Trung tâm Quản lý và Điều hành giao thông thành phố Hà Nội, với các tuyến xe buýt đi qua cả trong và ngoài Vành đai 1, hệ thống sẽ tạm tính tiền toàn tuyến khi hành khách lên xe. Sau khi kết thúc hành trình, phần tiền tương ứng với quãng đường nằm trong phạm vi được miễn sẽ tự động hoàn trả.

Trao đổi với phóng viênBan VOV Giao thông Quốc gia, ông Thái Hồ Phương, Giám đốc Trung tâm Quản lý và Điều hành giao thông thành phố Hà Nội, cho biết hệ thống đang được vận hành theo đúng nguyên tắc này.

"Chúng tôi đã đi kiểm tra, cơ bản các tuyến xe buýt đã ghi nhận và tính miễn phí cho người dân đi lại trong vành đai 1. Khi lên, xuống hệ thống tạm thời ghi nhận số tiền của chuyến đi dự kiến, sau đó trên cơ sở điểm dừng của hành khách xuống thì số tiền trong vành đai 1 sẽ được hoàn lại cho hành khách. Người dân sử dụng đi trong vành đai 1 vé hiện 0 đồng.

Trên cơ sở tính toán và dùng thuật toán của vé điện tử miễn phí cho người dân một cách chính xác. Tôi cũng rất mong muốn người dân thông cảm, chia sẻ những cái có thể phát sinh trong quá trình những ngày đầu vé điện tử, chính sách miễn phí đưa vào vận hành, khai thác."

Thực tế ghi nhận cho thấy, phần lớn những vướng mắc hiện nay không nằm ở chủ trương, mà chủ yếu xuất phát từ việc người dân chưa quen với cách sử dụng vé điện tử, cách tính tiền khi sử dụng vé lượt, thao tác quét mã QR hoặc thời gian xử lý dữ liệu của hệ thống trong những ngày đầu vận hành.

Việc chuyển đổi số trong hoạt động vận tải hành khách công cộng là điều cần thiết. Tuy nhiên, với số lượng người dân đi lại trong khu vực vành đai 1 rất nhiều, công tác truyền thông về chính sách, hướng dẫn người dân, hành khách cách thức sử dụng thẻ vé điện tử cần đẩy mạnh hơn nữa, sẽ giảm bớt được những vướng mắc phát sinh trong quá trình vận hành hệ thống.

Một hệ thống vé điện tử không chỉ phục vụ việc miễn phí hay thu phí tự động, mà còn tạo nền tảng để kết nối xe buýt với đường sắt đô thị và các loại hình giao thông công cộng khác trong tương lai.

Khi người dân quen với việc quét thẻ, quét mã QR và hệ thống vận hành ổn định hơn, chính sách miễn phí xe buýt trong phạm vi Vành đai 1 sẽ không chỉ là một ưu đãi về chi phí, mà còn là động lực để thay đổi thói quen đi lại, góp phần giảm ùn tắc, giảm phát thải và xây dựng một Thủ đô xanh, văn minh với giao thông công cộng là lựa chọn ưu tiên của ngày càng nhiều người dân.

Theo thông tin từ Trung tâm Quản lý và Điều hành giao thông thành phố Hà Nội, từ ngày 1/7 đến nay. Đã có 133,230 lượt đi xe bus được miễn phí di chuyển trong vành đai 1.