Với những ngư dân vùng biển cũng vậy,tâm thế của bàconcũng đang chuyển động theo một cách rất mới để xứng tầm là công dân của một siêu đô thị.

Vềchung một siêu đô thị

Nhữngngày cuối năm, chúng tôi đến cảng cá Bến Lội – Bình Châu, xã Bình Châu (Bà Rịa – Vũng Tàu cũ) nay là TP.HCM, cảm nhận không khí tấp nập của những con tàu đang vào bờ sau chuyến biển dài ngày, khép lại một năm vươn khơi bám biển.

Tiếp chuyện chúng tôi, ôngNguyễn Văn Sáu, 55 tuổi, chủ tàu cá ở ấp Thanh Bình 2, xã Bình Châu (Bà Rịa – Vũng Tàu cũ)chia sẻ, ngư dân ở Bình Châu chủ đấu là đánh bắt ở vùng biển Trường Sa với các nghề truyền thống là: lưới vây, câu mực, chụp mực… Bản thân ông cũng có hơn 30 năm với nghề câu mực.

Trước đây khi chưa sáp nhập vào TP.HCM, bà con ngư dân thường mua bán, trao đổi sản phẩm sau đánh bắt tại các cảng ở vùng Ninh Thuận, Bình Thuận, Nha Trang… Nay thì khác, việc mua bán, cập cảng được rộng hơn, ngư dân có thể về Cần Giờ neo đậu, mua bán hải sản hay lấy thêm nhiên liệu rồi tiếp tục vươn khơi.

Cũng theo ông Sáu, không chỉ thuận lợi trong đánh bắt, trao đổi sản phẩm hải sản mà từ khi 3 địa phương (TP.HCM, Bà Rịa – Vũng Tàu và Bình Dương) về chung một nhà, cuộc sống hàng ngày của bà con ngư dân rất thuận lợi. Các chính sách cởi mở của thành phố tạo điều kiện cho ngư dân tự tin vươn khơi.

"Mấy anh em ngày xưa ở trên Sài Gòn, Bình Dương nói bây giờ mình chung một nhà rồi, rất cởi mở. Mình cũng vinh dự lắm, ngày xưa mà lên được tới Sài Gòn thì rất là phấn khích, nay thì mình là người thuộc Sài Gòn càng vui hơn. Còn những chính sách của chính quyền Thành phố hiện naynhiều việc cũng để cho bà con ngư dân hiểu được, biết được những việc không nên xâm phạm vùng lãnh hải nước ngoài, để ngành hải sản của Việt Nam phát triển, ngư dân rất ý thức việc đó, đây là việc rất tốt khi sáp nhập vào thành phố", ông Sáu chia sẻ.

Tạm biệt ông Sáu với những lời chúng tốt đẹp, chúng tôi rời cảng cá Bình Châu để quay ngược về phường Vũng Tàu (TP, Vũng Tàu cũ) tìm đến cảng cá Bến Đá – khu neo đậu tàu thuyền đánh bắt xa bờ của Vũng Tàu.

Đang chỉnh lại mắt lưới, ông Nguyễn Đình Ngọc, ngư dân ở phường Vũng Tàu dừng tay trò chuyện với chúng tôi.

Ông Ngọc cho biết, từ ngày sáp nhập tỉnh thành đến nay, chính quyền TP.HCM thường xuyên quan tâm đến đời sống, sản xuất của ngư dân. Các buổi cà phê sáng, ăn sáng cùng ngư dân thường xuyên được tổ chức để chính quyền lắng nghe ngư dân chia sẻ tâm tư, nguyên vọng…, bà con rất cảm kích.

Theo ông Ngọc, ngư trường ngày càng cạn kiệt, chi phí chuyển biển tăng cao… nhiều ngư dân vì lợi ích trước mắt mà vi phạm IUU. Tuy nhiên, từ khi sáp nhập vào siêu đô thị TP.HCM bà con ngư dân nhận được sự động viên rất lớn từ chính quyền thành phố, ý thức chấp hành của ngư dân cũng được cải thiện.

"Ngư dân chúng tôi cũng biết rằng, nếu còn thẻ vàng của EC thì rất là khó cho mình xuất khẩu, giá trị sản phẩm khai thác sẽ không cao là điều chắc chắn. Cho nên đánh bắt hợp pháp, đàng hoàng để cho sản phẩm mình được xuất khẩu qua EU và tăng cao giá trị, bà con mình sẽ được tăng thu nhập", ông Ngọc nói.

Không gian mới - thay đổi tập quán cũ

Nhiều ngư dân ven biển ở khu Đông TP.HCM còn cho biết, sau khi sáp nhập 3 địa phương, chính quyền thành phố cũng như các xã có biển luôn tạo điều kiện cho bà con tham gia đánh bắt. Đối với các tàu không đủ điều kiện ra khơi, các địa phương thường xuyên phối hợp với cơ quan chức năng hướng dẫn cho bà con hoàn thiện các thủ tục để đủ điều kiện ra khơi, nâng cao thu nhập và đóng góp vào sự phát triển chung của ngành thuỷ sản.

Đặc biệt, vào những ngày cuối năm – giáp Tết, Đảng uỷ, chính quyền các địa phương cũng đến tận bến tàu để gặp gỡ, tiếp xúc với bà con nhằm động viên thăm hỏi sau chuyến biển dài ngày, việc làm này nhằm duy trình và nâng cao ý thức chấp hành quy định IUU của ngư dân.

Ông Lê Hoàng Nam, Phó Chủ tịch UBND xã Bình Châu, TP.HCM chia sẻ, hiện nay nghềđánh bắt xa bờ không chỉ góp phần đảm bảo nguồn cung thủy sản cho siêuđô thị TP.HCM và xuất khẩumà còn khẳng định vai trò của Thànhphốtrong chiến lược phát triển kinh tế biển quốc gia.

Có được kết quả trên là nhờ ngư dân ngày càng nâng cao ý thức, dần thay đổi tập quán đánh bắt, tham gia khai thác có trách nhiệm, không vi phạm các quy định về IUU.

"Trong thời gian vừa qua, sau khi vận hành chính quyền hai cấp thì địa bàn xã không có có trường hợp nào mà vi phạm khi vùng biển nước ngoài. So với trước đây thì ý thức người dân trên cao rất là rõ rệt. Sau khi tuyên truyền, vận động ngư dân đã nâng cao ý thức, khi tham gia đánh bắt phải đảm bảo các điều kiện, tiêu chí, nếu không đủ điều kiện thì liên hệ các cơ quan để mà bổ sung giấy tờ. UBND xã xác định đây là công tác mũi nhọn, quan trọng", ông Nam cho biết thêm.

Trong không gian đô thị mới, nghề biển đang chuyển mình để tồn tại và phát triển bền vững. Những con tàu vươn khơi mỗi sángbình minhlà minh chứng cho sự hòa quyện giữa truyền thống và hiện đại – giữa nhịp biển mặn mòi và nhịp sống sôi động của thành phố mang tên Bác.