Từ tinh thần "vượt rào" đến kỷ nguyên vươn mình

Sau ngày đất nước thống nhất, đối mặt với khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng, TP.HCM đã dũng cảm "vượt rào", tháo gỡ khó khăn để đảm bảo lương thực cho hơn 3,5 triệu dân và phục hồi sản xuất.

Từ thực tiễn sinh động đó, ngày 14/9/1982, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 01-NQ/TW. Đánh giá về bước ngoặt lịch sử này, PGS.TS Trần Hoàng Ngân, Đại biểu Quốc hội nhìn nhận, Nghị quyết 01 là văn kiện đầu tiên rà soát, tạo điều kiện để thành phố phát triển và nhân rộng các mô hình đột phá chưa có trong tiền lệ sau khi đất nước thống nhất. Đây chính là tiền đề thực tiễn để cả nước tự tin bước vào công cuộc Đổi mới năm 1986.

Nếu Nghị quyết 01, Nghị quyết đầu tiên của Bộ Chính trị khẳng định vai trò của TP.HCM trong giai đoạn đầu đổi mới, thì Nghị quyết 09 vừa được ban hành thêm một lần nữa giao trọng trách gánh vác vai trò dẫn dắt cho TP.HCM trong giai đoạn lịch sử mới, giai đoạn kỷ nguyên vươn mình.

Nói về ý nghĩa của Nghị quyết 09, PGS.TS Trần Hoàng Ngân phân tích:"Nghị quyết 09 được ban hành đúngngày 19/5/2026, ngày sinh nhật Bác Hồ kính yêu tạo ra điểm nhấn, tạo ra một nguồn năng lượng tích cực để phát triển không gian đô thị TP.HCM, phát triển không gian văn hóa Hồ Chí Minh trên mảnh đất đầy tiềm năng và lợi thế.

Hiện nay, với mức đóng góp 24% GDP và hơn 30% tổng thu ngân sách quốc gia, việc TP.HCM bứt tốc là điều kiện tiên quyết để cả nước đạt tăng trưởng hai con số.

Nghị quyết 09 được đánh giá mang "sự đột phá của đột phá", định hình tầm nhìn và trọng trách mới của thành phố.

Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn nhận định, việc sáp nhập TP.HCM với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu đã kiến tạo một siêu đô thị quốc tế. Đây không đơn thuần là phép cộng cơ học về diện tích hay dân số, mà là cấp số nhân về cơ hội phát triển kinh tế - xã hội, giúp tái cấu trúc không gian đô thị bền vững.

Sự sáp nhập này hợp nhất hệ thống hạ tầng trọng điểm quốc gia, bao gồm sân bay Long Thành, Tân Sơn Nhất, mạng lưới đường sắt và logistics, trung tâm tài chính quốc tế… đặc biệt, TP.HCM chính thức vươn mình thành một đô thị biển.

Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn nói thêm: "Chúng ta đang có những dự án chưa từng có tiền lệ tại Việt Nam.Những dự án này sẽ thúc đẩy nền kinh tế của tăng trưởng vượt bậc. Có thể tự tin rằng chúng ta sẽ tăng trưởng hai con số trên một thập niên nếu vận dụng tốt những mô hình phát triển đô thị chưa có tiền lệ. Ví dụ như phát triển theo mô hình TOD, gắn kết giao thông công cộng sức chở lớn với phát triển đô thị".

5 từ khóa hành động

Để Nghị quyết 09 đi vào cuộc sống, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang đúc kết chương trình hành động qua 5 từ khóa, đó là: Trọng trách, quyết tâm, chuẩn xác, sáng tạo, dũng cảm.

Ông Trần Lưu Quang nhấn mạnh:"Trung ương đã giao cho thành phố, chúng ta đứng lên nhận lãnh với Trung ương, với người dân, không chỉ của TP.HCM mà của cả nước, về trách nhiệm đóng góp vào sự phát triển của thành phố, theo phương châm mà Nghị quyết đề ra: TP.HCM vì cả nước, cả nước vì TP.HCM. Cho nên tự mỗi người phải cảm thấy được trọng trách của mình trong công việc này".

Để gánh vác trọng trách, toàn hệ thống cần sự “quyết tâm" cao độ, hành động thực chất. Mục tiêu thu ngân sách 1.000.000 tỷ đồng là phép thử chứng minh năng lực chắt chiu nguồn lực, qua đó đóng góp lớn hơn cho Trung ương và kiến tạo nguồn vốn tái đầu tư.

Quá trình thực thi đòi hỏi sự "chuẩn xác" và tính toán kỹ lưỡng. Song song đó là sự "sáng tạo" nhằm mở ra những lối đi chưa từng có tiền lệ. Cuối cùng, đội ngũ cán bộ phải "dũng cảm" vượt lên chính mình để tháo gỡ dứt điểm các vướng mắc tồn đọng.

Nhìn nhận về sự chuyển mình, đổi mới mạnh mẽ của TP.HCM, Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá:"Nếu không có tinh thần quyết liệt và đổi mới như vậy thì trong thời gian rất ngắn, làm sao chúng ta có được Nghị quyết. Chúng ta đã sơ kết, tổng kết nghị quyết của Bộ Chính trị đối với thành phố và trình Bộ Chính trị trong thời gian rất ngắn, rất nhanh sau khi đồng chí Tổng Bí thư vào làm việc để ra được Nghị quyết 09. Trên tinh thần đó, đến nay chúng ta đã có dự thảo Luật Đô thị đặc biệt. Nếu không có tinh thần tập trung và quyết tâm cao thì chắc chắn chúng ta không có được kết quả như vậy".

Hành trình 50 năm qua của TP.HCM không chỉ là dấu ấn của quá khứ, mà còn là lời khẳng định mạnh mẽ cho tương lai. Trong kỷ nguyên mới, với Nghị quyết 09 cùng tinh thần "dám nghĩ, dám làm", siêu đô thị TP.HCM sẵn sàng, tự tin gánh vác trọng trách vươn mình cùng đất nước, xứng đáng là Thành phố mang tên Bác.