Đưa dịch vụ công đến gần người dân

Những ngày cuối tuần, nhà văn hóa các xóm ở xã Đại Huệ trở thành những "điểm tiếp nhận hồ sơ lưu động". Từ sáng sớm đến tối muộn, cán bộ địa chính xã, Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai Nam Đàn cùng các tổ công tác miệt mài hướng dẫn người dân kê khai, rà soát, bổ sung hồ sơ và số hóa giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Hoạt động này được triển khai trong khuôn khổ "Chiến dịch 90 ngày hỗ trợ nhân dân kê khai cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu, cấp đổi giấy chứng nhận, hoàn thiện hồ sơ địa chính và cơ sở dữ liệu đất đai". Ngay sau khi phát động, UBND xã Đại Huệ đã thành lập Ban Chỉ đạo và nhiều tổ công tác, phân công lực lượng xuống từng địa bàn dân cư, thay vì chỉ tiếp nhận hồ sơ tại trụ sở như trước đây.

Điểm nổi bật của cách làm là lấy người dân làm trung tâm. Thời gian làm việc được bố trí linh hoạt ngoài giờ hành chính, kể cả thứ Bảy, Chủ nhật để phù hợp với điều kiện sinh hoạt, lao động của người dân. Các tổ công tác không chỉ tiếp nhận hồ sơ mà còn trực tiếp hướng dẫn kê khai, rà soát từng nội dung trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đối chiếu thông tin căn cước công dân, bổ sung những trường dữ liệu còn thiếu trước khi cập nhật lên hệ thống.

Ông Trần Văn Đại, hiện sinh sống và làm việc tại Thành phố Hồ Chí Minh, tranh thủ về quê khi biết địa phương tổ chức đợt hỗ trợ tập trung. Theo ông, việc chính quyền chủ động tổ chức làm hồ sơ tại cơ sở đã tạo điều kiện thuận lợi cho người dân ở xa trở về hoàn thiện các thủ tục. Cán bộ hướng dẫn tận tình, quy trình rõ ràng nên người dân yên tâm, đồng thuận.

Theo Chủ tịch UBND xã Đại Huệ Nguyễn Hồ Tiến, địa phương đặt mục tiêu hoàn thành việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất còn tồn đọng và cấp đổi giấy chứng nhận từ "bìa đỏ" sang "bìa hồng" trước ngày 15/10/2026; đồng thời hoàn thành làm sạch dữ liệu đất nông nghiệp trước ngày 31/12/2026 theo tiến độ tỉnh giao.

Đến nay, xã Đại Huệ đã chuẩn hóa gần 10.000 thửa đất ở theo tiêu chí "đúng - đủ - sạch - sống". Tuy nhiên, địa phương vẫn còn khoảng 34.000 thửa đất cần tiếp tục xây dựng, chỉnh lý và bổ sung dữ liệu, trong đó có hơn 19.000 thửa đất nông nghiệp, khoảng 11.500 thửa đất ở và gần 3.500 thửa đất của các tổ chức.

Tại xã Thành Bình Thọ, không khí triển khai cũng diễn ra khẩn trương. Ngoài bộ phận địa chính và phòng kinh tế, địa phương huy động thêm cán bộ các phòng, ban, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức đoàn thể, đoàn viên thanh niên, cán bộ thôn, xóm và cả giáo viên trong thời gian nghỉ hè cùng tham gia hỗ trợ người dân.

Các tổ công tác chia nhau đến từng khu dân cư để tuyên truyền, hướng dẫn kê khai, thu thập, đối soát và hoàn thiện thông tin phục vụ cập nhật dữ liệu. Không kể ngày hay đêm, ngày làm việc hay ngày nghỉ, nhiều cán bộ vẫn có mặt tại các nhà văn hóa thôn, bản để đồng hành cùng người dân hoàn thiện hồ sơ.

Phó Chủ tịch UBND xã Thành Bình Thọ Nguyễn Văn Thái cho biết, địa phương xác định xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của năm 2026. Bên cạnh việc huy động cả hệ thống chính trị, xã còn tranh thủ sự hỗ trợ chuyên môn từ Sở Nông nghiệp và Môi trường, Trung tâm Công nghệ thông tin và Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai nhằm tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện.

Để bảo đảm tiến độ, địa phương áp dụng phương châm "dễ làm trước, khó làm sau", ưu tiên xử lý các hồ sơ đã đầy đủ điều kiện nhằm nhanh chóng gia tăng số lượng thửa đất đạt chuẩn; đồng thời phân loại các trường hợp còn tồn tại theo từng nhóm để có giải pháp xử lý phù hợp. Nhờ đó, xã đã hoàn thành gần 23.000 thửa đất, trong đó nhiều thửa đủ điều kiện được cập nhật ngay vào hệ thống theo tiêu chí "đúng - đủ - sạch - sống".

Cả hệ thống chính trị vào cuộc

Không chỉ Đại Huệ hay Thành Bình Thọ, tại nhiều xã, phường trên địa bàn Nghệ An, hình ảnh cán bộ mang máy tính, máy quét tài liệu đến tận khối, xóm, bản đã trở nên quen thuộc. Những buổi làm việc kéo dài đến tối, những ngày cuối tuần không còn là chuyện hiếm khi các địa phương đồng loạt tăng tốc hoàn thành nhiệm vụ.

Cách làm này thể hiện sự chủ động của nhiều địa phương trong đưa dịch vụ công đến gần người dân hơn, đồng thời tạo điều kiện để người dân hoàn thiện hồ sơ ngay tại nơi cư trú, giảm thời gian và chi phí đi lại.

Cơ sở dữ liệu đất đai được xem là một trong những hạ tầng dữ liệu quan trọng của chuyển đổi số quốc gia. Khi dữ liệu được chuẩn hóa theo tiêu chí "đúng - đủ - sạch -sống", không chỉ phục vụ giải quyết thủ tục hành chính, mà còn tạo nền tảng để kết nối, chia sẻ dữ liệu với các cơ sở dữ liệu quốc gia khác, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai phục vụ phát triển.

Để hình thành cơ sở dữ liệu đáp ứng các tiêu chí này, các địa phương phải rà soát, đối chiếu, chỉnh lý hàng triệu trường thông tin; xác minh dữ liệu người sử dụng đất với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; đồng thời hướng dẫn kê khai đối với những thửa đất chưa đăng ký hoặc chưa được cấp giấy chứng nhận.

Khối lượng công việc lớn cùng yêu cầu bảo đảm tính chính xác khiến đội ngũ cán bộ địa chính cấp xã khó có thể hoàn thành nếu chỉ triển khai theo phương thức truyền thống. Vì vậy, nhiều địa phương đã huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị, từ Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể, lực lượng công an xã, đoàn thanh niên đến bí thư chi bộ, trưởng thôn, xóm và giáo viên.

Việc đưa lực lượng xuống tận cơ sở không chỉ giúp giảm tải cho bộ phận chuyên môn mà còn tạo điều kiện để người dân tiếp cận dịch vụ công thuận lợi hơn. Những trường hợp hồ sơ gốc thất lạc, thông tin chưa thống nhất hoặc còn thiếu giấy tờ được hướng dẫn xử lý ngay tại địa bàn, hạn chế tình trạng phải đi lại nhiều lần.

Sự quyết liệt từ cơ sở đã nhanh chóng mang lại kết quả. Đến ngày 10/7, Nghệ An đã xây dựng cơ sở dữ liệu đối với 2.282.806 thửa đất, đạt 55,44% tổng số thửa đất trên địa bàn tỉnh.

Trong số này, 1.177.536 thửa đã đạt tiêu chí "đúng - đủ - sạch - sống", tăng hơn 590.000 thửa so với thời điểm bắt đầu triển khai Kế hoạch số 2959/KH-BNNMT-BCA về tăng cường, đẩy mạnh công tác đo đạc, lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và hoàn thành cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai. Đáng chú ý, chỉ sau thời gian ngắn thực hiện kế hoạch, toàn tỉnh đã tăng thêm hơn 1 triệu thửa đất được xây dựng cơ sở dữ liệu.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An Lê Quang Huy cho biết, hiện bốn đơn vị trực thuộc Sở đều làm việc ngoài giờ hành chính, kể cả thứ Bảy, Chủ nhật và nhiều buổi tối để kịp tiến độ. Song song với đó, Sở tăng cường kiểm tra, hướng dẫn và tháo gỡ khó khăn cho các địa phương trong quá trình thực hiện.

Theo đánh giá của ngành chuyên môn, Nghệ An hiện nằm trong nhóm các địa phương có tốc độ xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai nhanh nhất cả nước. Kết quả này phản ánh sự vào cuộc đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở, sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành, địa phương và đặc biệt là sự đồng thuận của người dân.

Tuy vậy, khối lượng công việc còn lại vẫn rất lớn khi toàn tỉnh còn hơn 1,83 triệu thửa đất chưa được xây dựng cơ sở dữ liệu; hàng trăm nghìn trường thông tin tiếp tục phải đối chiếu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc bổ sung, chỉnh sửa để bảo đảm tính chính xác.

Thực tiễn tại Nghệ An cho thấy, khi chính quyền chủ động đến với người dân, huy động cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc và tổ chức thực hiện linh hoạt ngay từ cơ sở, những nhiệm vụ khó như xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai hoàn toàn có thể được đẩy nhanh tiến độ. Đây không chỉ là giải pháp hoàn thành mục tiêu xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia, mà còn góp phần đổi mới phương thức phục vụ, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và tạo nền tảng quan trọng cho chuyển đổi số trong giai đoạn mới.