Ngày 6/10, Ukraine cảnh báo về khả năng Nga chuẩn bị một đợt tập kích quy mô lớn mới. Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine đã nhận được thông tin tình báo về nguy cơ này. Trước những cảnh báo trên, Bộ Quốc phòng Nga cho biết, trong đêm 6-7/10 (giờ địa phương), Nga đã sử dụng các phương tiện tấn công chính xác tầm xa từ trên không, trên biển và bằng UAV nhằm vào các cơ sở công nghiệp quốc phòng và những mục tiêu quân sự của Ukraine tại Kiev và nhiều khu vực khác.

Theo thông báo của phía Nga, các mục tiêu bị đánh bao gồm những cơ sở liên quan đến sản xuất tên lửa Flamingo, UAV, kho đạn, trang thiết bị quân sự, hệ thống thông tin liên lạc và các phương tiện robot mặt đất của Ukraine. Tờ Izvestia dẫn thông tin cho biết, ông Zelensky thừa nhận phòng không Ukraine chỉ đánh chặn được một phần số tên lửa của Nga.

Như vậy, cách diễn giải của hai bên có điểm khác nhau. Ukraine nhìn nhận đây là một đòn tập kích quy mô lớn mà nước này cần chuẩn bị năng lực phòng không để đối phó, trong khi Bộ Quốc phòng Nga mô tả hoạt động này như một chiến dịch có mục tiêu, tập trung vào năng lực quân sự và công nghiệp quốc phòng của Ukraine.

Chiến lược tấn công của quân Nga

Bộ Quốc phòng Nga gần đây cũng xác nhận thực hiện một số cuộc tập kích nhằm vào các cơ sở quân sự, công nghiệp quốc phòng và hạ tầng liên quan của Ukraine. Nếu nhìn vào danh sách các mục tiêu mà phía Nga công bố trong những đợt tập kích gần đây, có thể thấy Nga đang hướng tới mục tiêu làm suy giảm khả năng duy trì chiến sự của Ukraine, chứ không đơn thuần là gây thiệt hại trong một cuộc tấn công cụ thể.

Các mục tiêu được Nga nhắc tới đều là những mắt xích có vai trò trong chuỗi bảo đảm cho hoạt động quân sự. Nếu bị tấn công liên tục, tác động có thể không chỉ nằm ở thiệt hại vật chất ngay lập tức, mà còn ảnh hưởng đến khả năng sản xuất, bổ sung vũ khí, điều phối lực lượng và duy trì hậu cần của Ukraine.

Điều đáng chú ý là chiến sự hiện nay ngày càng mang tính chất của một cuộc đối đầu về năng lực duy trì giao tranh. Khi xung đột kéo dài, bên nào có khả năng duy trì sản xuất vũ khí, bổ sung nguồn lực, bảo đảm hậu cần và giữ được năng lực phòng thủ trong thời gian dài sẽ có lợi thế quan trọng.

Mùa đông sắp tới lại làm vấn đề này trở nên đáng chú ý hơn. Trong điều kiện thời tiết lạnh, năng lượng không chỉ là vấn đề kinh tế hay dân sinh mà còn có ý nghĩa đối với khả năng duy trì hoạt động của các cơ sở công nghiệp và hạ tầng thiết yếu. Thực tế, cả Nga và Ukraine đều đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở năng lượng của đối phương.

Theo đánh giá của Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), được RBC-Ukraine dẫn lại, Nga có thể đã bắt đầu các cuộc tập kích nhằm vào hạ tầng năng lượng Ukraine sớm hơn thường lệ. Một trong những lý do được viện này đưa ra là Nga có thể muốn gây thiệt hại trước khi Ukraine có thêm thời gian củng cố khả năng phòng không, đặc biệt trước các loại tên lửa và UAV tầm xa.

Tuy nhiên, ở đây cần phân biệt giữa những gì phía Nga chính thức công bố về mục tiêu của các đợt tập kích hiện nay và những đánh giá về khả năng Nga sẽ gia tăng các cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng trong mùa đông. Đây là hai vấn đề có liên quan nhưng không hoàn toàn giống nhau.

Nếu trong những tháng tới, các cuộc tấn công vào năng lượng tiếp tục gia tăng, sức ép đối với Ukraine sẽ lớn hơn đáng kể. Khi đó, Ukraine không chỉ phải bảo đảm năng lực quân sự và bảo vệ các cơ sở quốc phòng, mà còn phải duy trì hệ thống điện, sưởi ấm và các hạ tầng thiết yếu trong điều kiện mùa đông.

Diễn biến trên chiến trường Nga - Ukraine trong thời gian tới

Các hoạt động tấn công không dừng lại ở một chiều. Theo Bộ Quốc phòng Nga, trong đêm 6/10, phòng không nước này đã bắn hạ 311 UAV của Ukraine trên nhiều khu vực của Nga và trên Biển Đen, Biển Azov. Riêng tỉnh Voronezh được cho là đã bắn hạ 64 UAV. Điều này cho thấy Ukraine cũng đang sử dụng ngày càng mạnh các đòn tấn công tầm xa để đáp trả. Vì vậy,điều đáng chú ý nhất hiện nay không chỉ là khả năng xuất hiện một đợt tập kích mới của Nga, mà là xu hướng hai bên đồng thời gia tăng năng lực tấn công tầm xa.

Tại cuộc họp của Câu lạc bộ Valdai hồi đầu tháng 10, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho rằng Ukraine và một số nước châu Âu có thể kỳ vọng duy trì quyền kiểm soát Donbass thêm khoảng 1,5–2 năm, nhưng theo ông, Nga sẽ hoàn thành các mục tiêu tại khu vực này sớm hơn. Ông đồng thời nhấn mạnh tốc độ tiến công của lực lượng Nga đang gia tăng.

Ở chiều ngược lại, Ukraine cũng sẽ tiếp tục tìm cách ngăn chặn đà tiến của Nga, duy trì khả năng phòng thủ và gây sức ép lên các mục tiêu mà nước này cho rằng có ý nghĩa đối với năng lực quân sự của Nga. Vì vậy, nguy cơ một vòng xoáy tấn công – đáp trả tiếp tục diễn ra là khá rõ, đặc biệt nếu hai bên đều cho rằng việc gia tăng sức ép có thể giúp cải thiện vị thế của mình. Một yếu tố nữa cần theo dõi là khả năng chịu đựng của hai bên trong một cuộc chiến kéo dài.

Mặt khác, Nga nhiều lần nhấn mạnh mục tiêu của mình không phải là một lệnh ngừng bắn tạm thời, mà là một nền hòa bình lâu dài và giải quyết những nguyên nhân gốc rễ của cuộc xung đột. Điều đó có nghĩa là ngay cả khi giao tranh tiếp tục, khả năng đàm phán vẫn chưa bị loại bỏ. Tuy nhiên, khoảng cách giữa yêu cầu của hai bên hiện vẫn rất lớn và mỗi bên đều muốn bước vào đàm phán từ một vị thế có lợi hơn.

Vì vậy, trong ngắn hạn, khả năng chiến sự tiếp tục căng thẳng vẫn cao. Điểm đáng theo dõi không chỉ là bên nào giành thêm được bao nhiêu lãnh thổ, mà là bên nào có khả năng duy trì sức ép lâu hơn và bên nào buộc phải điều chỉnh tính toán trước. Nếu tương quan này xuất hiện sự thay đổi đáng kể, đó có thể mới là yếu tố tạo ra bước ngoặt thực sự, mở đường cho một tiến trình đàm phán thực chất hơn.