Theo Cơ quan Tình báo Quốc phòng Ukraine, lực lượng Nga đã bắt đầu sử dụng tên lửa đạn đạo nâng cấp, tạm gọi là Iskander-1000, để tập kích Kiev.

“Trong một trong những cuộc tập kích tên lửa nhằm vào thủ đô Kiev trong mùa Hè này, đối phương lần đầu tiên sử dụng tên lửa đạn đạo 9M723-2 nâng cấp, tạm gọi là Iskander-1000. Tên lửa này nằm trong tổ hợp có tên Bora-M”, Cơ quan Tình báo Quốc phòng Ukraine cho biết.

Cơ quan Tình báo Quốc phòng Ukraine cho hay, nhờ được trang bị động cơ lớn hơn và sử dụng bệ phóng được cải tiến, tên lửa 9M723-2 có thể tấn công mục tiêu ở khoảng cách tối đa 550 km, so với khoảng 390 km của tên lửa 9M723-1. Các bộ phận còn lại của tên lửa được cho là tương tự phiên bản 9M723-1.

“Trong những tháng gần đây, đối phương sử dụng vũ khí đạn đạo làm phương tiện chủ yếu trong các cuộc tập kích đường không. Các cuộc tấn công này chủ yếu diễn ra vào ban đêm, trong khi tên lửa đạn đạo chỉ mất vài phút để tới thủ đô Ukraine”, Cơ quan Tình báo Quốc phòng Ukraine nhấn mạnh. Theo cơ quan này, chiến thuật trên nhằm gây áp lực lên Ukraine trong các cuộc đàm phán tiềm tàng.

Tầm bắn xa hơn

Vấn đề được quan tâm là tên lửa 9M723-2 nâng cấp khác gì so với tên lửa Iskander tiêu chuẩn và liệu phiên bản mới có khó đánh chặn hơn hay không.

Chuyên gia hàng không Ukraine Kostiantyn Kryvolap cho rằng độ khó trong việc đánh chặn Iskander nâng cấp về cơ bản không thay đổi. Theo ông, Ukraine vẫn có khả năng đánh chặn tên lửa và tấn công các bệ phóng.

Ông Kryvolap cho rằng trong nhiều năm, các tính toán quân sự của Ukraine dựa trên tầm bắn 500 km mà Nga công bố đối với Iskander-M. Tuy nhiên, theo Cơ quan Tình báo Quốc phòng Ukraine, tầm bắn thực tế của tên lửa 9M723 tiêu chuẩn chỉ khoảng 390 km. Trong khi đó, đã có trường hợp tên lửa 9M723-2 đạt tầm bắn lên tới 550 km.

Chuyên gia này nhắc lại rằng trước đây từng xuất hiện thông tin Nga thử nghiệm tên lửa Iskander-1000 với tầm bắn lên tới 800km, nhưng kể từ ngày 24/12 chưa ghi nhận trường hợp nào được xác nhận về việc loại tên lửa này được sử dụng trong chiến đấu.

Theo ông Kryvolap, diễn biến mới cho thấy Nga có thể đang chuẩn bị để đối phó với khả năng Ukraine tiếp nhận tên lửa đạn đạo FP-7, loại vũ khí có khả năng tấn công các bệ phóng Iskander.

Trong thời gian qua, do thiếu nghiêm trọng tên lửa Patriot, Ukraine gặp khó trong việc đánh chặn Iskander của Nga. Vì vậy, Ukraine đã tìm cách để tập kích vào các bệ phóng của đối thủ để ngăn mối đe dọa từ gốc.

Tên lửa Isaknder-100 có khối lượng phóng khoảng 3.800-4.600 kg, dài 7,3 m và đường kính thân 920 mm. Đầu đạn nặng của tên lửa khoảng 480 kg, song khi tấn công mục tiêu ở cự ly tới 550 km, Nga có thể sử dụng phiên bản mang đầu đạn nhẹ hơn.

Iskander nâng cấp khó đánh chặn hơn?

Theo đánh giá của ông Kryvolap, với tầm bắn 390 km, một bệ phóng Iskander nhằm vào Kiev sẽ phải được bố trí tại vùng Bryansk của Nga, cách biên giới khoảng 150 km. Đây là khoảng cách mà các máy bay không người lái trinh sát và tấn công của Ukraine có thể phát hiện và phá hủy mục tiêu.

Ông cho biết trong khoảng 1 tháng rưỡi qua, ít nhất 3 bệ phóng của Nga đã bị tấn công, trong đó có một tổ hợp Bastion tại Crimea, vốn sử dụng tên lửa Oniks và Zircon. Trước nguy cơ bị các máy bay không người lái cảm tử tấn công, Nga đã buộc phải đưa một số vị trí phóng tên lửa nhằm vào khu vực Kiev ra xa hơn khỏi vùng Bryansk.

Về khả năng đánh chặn, ông Kryvolap cho rằng độ khó khi bắn hạ Iskander về cơ bản không thay đổi khi tên lửa bay theo quỹ đạo tiệm cận đạn đạo ở độ cao trung bình khoảng 50km, có thể cơ động lệch 300-400m so với quỹ đạo chính. Các hệ thống Patriot thường bắt đầu theo dõi mục tiêu ở khoảng cách khoảng 100km và cố gắng khóa mục tiêu để đánh chặn ở khoảng cách khoảng 25km. Theo chuyên gia này, lực lượng phòng không Ukraine, đặc biệt với tên lửa PAC-3, vẫn có thể đánh chặn thành công Iskander.

Ông Kryvolap cũng đề cập riêng tới bệ phóng Bora-M. Hệ thống này được trang bị ray phóng mạnh hơn và có kết cấu được gia cường để đáp ứng động cơ mạnh hơn của tên lửa. Tuy nhiên, hệ thống không chứa đựng những giải pháp công nghệ hoàn toàn mới.

Tên lửa cũng được trang bị hệ thống dẫn đường cải tiến, gồm đầu tự dẫn quang học tương quan DSMAC hoặc đầu tự dẫn radar có khả năng chống tác chiến điện tử.