Nga thử nghiệm xe chiến đấu không người lái trên nền tảng T-72B3M

Nga đã thử nghiệm các phương tiện chiến đấu không người lái phát triển trên nền tảng xe tăng T-72B3M trong các kịch bản tấn công bằng xe bọc thép tại cuộc tập trận chỉ huy - tham mưu chiến lược Tsentr-2026.

Việc đưa phương tiện không người lái vào tuyến đầu nhằm giảm nguy cơ đối với kíp lái trước những mối đe dọa như mìn, vũ khí chống tăng, pháo binh và máy bay không người lái (UAV), trong khi vẫn duy trì hỏa lực của các phương tiện bọc thép hạng nặng.

Các phương tiện được thử nghiệm theo phương thức dừng trong thời gian ngắn để khai hỏa, sau đó nhanh chóng chuyển vị trí. Tại cuộc tập trận, chúng xuất hiện với ít nhất hai cấu hình, gồm cấu hình kiểu xe tăng và cấu hình tương tự xe chiến đấu hỗ trợ xe tăng BMPT.

Cuộc thử nghiệm cho thấy Nga đang tiếp tục nghiên cứu khả năng sử dụng phương tiện bọc thép điều khiển từ xa để thực hiện những nhiệm vụ có mức độ rủi ro cao trên chiến trường. Hiệu quả của các hệ thống này phụ thuộc đáng kể vào khả năng duy trì liên lạc, năng lực cảm biến và khả năng chống lại UAV, đặc biệt là các loại UAV tấn công từ trên cao.

Từ T-72B3M đến phương tiện tấn công robot Shturm

Ngày 2/10, Nga đã trình diễn các phương tiện chiến đấu không người lái dựa trên khung gầm T-72B3M được Nga trong giai đoạn thực binh của cuộc tập trận Tsentr-2026 tại thao trường Chebarkul, vùng Chelyabinsk.

Theo TASS, các phương tiện này được mô tả là phương tiện chiến đấu không người lái phát triển trên khung gầm T-72B3M.

Một số nguồn khác nhận định các phương tiện được trình diễn có liên quan đến chương trình phương tiện tấn công robot hạng nặng Shturm của Nga, vốn được phát triển trên nền tảng xe tăng T-72. Tuy nhiên, việc xác định chính xác các phương tiện xuất hiện tại Tsentr-2026 có thuộc tổ hợp Shturm hay không vẫn cần thêm thông tin xác nhận.

Theo TASS, các phương tiện được giới thiệu có hai cấu hình mô-đun chiến đấu: một cấu hình mang đặc điểm của xe tăng và một cấu hình tương tự BMPT.

Trong khi đó, trang Militarnyi xác định các phương tiện này thuộc tổ hợp Shturm và cho biết chương trình có nguồn gốc từ những thông tin do tập đoàn Uralvagonzavod công bố từ năm 2018.

Các kế hoạch ban đầu của chương trình được cho là bao gồm nhiều cấu hình, trong đó có phương tiện trang bị pháo 125 mm nòng ngắn; phương tiện mang bệ phóng tên lửa kết hợp súng phun lửa; phương tiện trang bị hai pháo tự động 30 mm và phương tiện sử dụng tên lửa nhiệt áp 220 mm.

Thiết kế hướng tới tác chiến tầm gần

Cấu hình chính của Shturm gồm pháo nòng trơn D-414 cỡ 125 mm, hệ thống nạp đạn tự động với 22 viên đạn, lưỡi ủi đất và lớp giáp được tăng cường để phục vụ tác chiến ở cự ly gần.

Pháo có nòng ngắn hơn so với các thiết kế xe tăng thông thường, được cho là dài khoảng 4 m. Thiết kế này giúp giảm phần nòng nhô ra phía trước khi phương tiện di chuyển qua các tuyến phố hẹp, khu vực đổ nát hoặc địa hình có không gian hạn chế, qua đó phù hợp với ý tưởng tác chiến trong môi trường đô thị.

Khái niệm Shturm không chỉ bao gồm phương tiện chiến đấu robot mà còn cả trạm điều khiển cơ động dành cho kíp vận hành, được phát triển trên khung gầm thuộc dòng T-72.

Theo các thông tin được công bố trước đây từ phía Nga, một xe điều khiển có thể chỉ huy một trung đội phương tiện chiến đấu trong phạm vi khoảng 3 km. Tốc độ khi điều khiển từ xa được cho là khoảng 40 km/h. Các cơ cấu điều khiển dành cho kíp lái vẫn được duy trì, cho phép phương tiện được vận hành trực tiếp khi cần thiết.

Shturm được xem là một hệ thống phương tiện bọc thép điều khiển từ xa hơn là một xe tăng hoàn toàn tự động. Binh sỹ vẫn giữ vai trò trực tiếp trong việc điều khiển phương tiện và sử dụng vũ khí, nhưng có thể thực hiện các nhiệm vụ này từ xa.

Cơ động hỏa lực, thông tin liên lạc và điểm yếu mới

Theo Bộ Quốc phòng Nga, các xe tăng không người lái sẽ hoạt động trong đội hình thiết giáp, thực hiện nhiệm vụ hỏa lực nhằm vào những mục tiêu được xác định trước. Phương tiện sẽ dừng trong thời gian ngắn để khai hỏa, sau đó di chuyển đến vị trí mới.

Về mặt tác chiến, phương thức này tương tự cách vận hành của các phương tiện bọc thép điều khiển từ xa: xe chỉ xuất hiện trong thời gian cần thiết để khai hỏa, sau đó nhanh chóng thay đổi vị trí, trong khi kíp điều khiển được bố trí trên một phương tiện khác.

Việc điều khiển từ xa có thể giúp giảm rủi ro trực tiếp đối với kíp lái, nhưng khiến hệ thống phụ thuộc nhiều hơn vào đường truyền dữ liệu, cảm biến quang - điện tử, ăng-ten và khả năng duy trì chỉ huy - kiểm soát trong môi trường tác chiến điện tử.

Nếu sự cố gián đoạn liên lạc thực sự xảy ra, đây có thể là một vấn đề đáng chú ý đối với các phương tiện bọc thép điều khiển từ xa. Khác với xe tăng có kíp lái trực tiếp trên xe, phương tiện không người lái có thể vẫn hoạt động bình thường về mặt cơ khí nhưng mất khả năng thực hiện nhiệm vụ nếu kết nối với trạm điều khiển bị gián đoạn.

Lớp giáp tập trung vào các mối đe dọa từ mặt đất

Cách bố trí hệ thống bảo vệ cũng cho thấy những ưu tiên trong thiết kế của phương tiện Shturm. Các khối giáp phản ứng nổ (ERA) lớn được bố trí bao quanh hai bên tháp pháo, tạo thành một vùng bảo vệ rộng. Phần thân trước cũng được bổ sung các khối giáp, trong khi các tấm giáp hông hình chữ nhật kích thước lớn che phủ phần lớn dải xích phía trên và sườn thân xe. Các khối giáp dạng hộp bổ sung tiếp tục mở rộng phạm vi bảo vệ về phía đuôi, nơi lớp giáp cơ bản thường mỏng hơn.

Theo một số thông tin từ Nga, yêu cầu thiết kế ban đầu của Shturm đặt mục tiêu bảo vệ phương tiện từ nhiều hướng, trong đó có khả năng duy trì hoạt động sau khi hứng chịu 10-15 phát đạn từ súng phóng lựu chống tăng và chịu được sức công phá của một quả mìn chống tăng.

Giới phân tích cho rằng, Shturm dường như được định hướng như một thành phần tác chiến robot ở tuyến đầu hơn là phương án thay thế hoàn toàn xe tăng chiến đấu chủ lực bằng phương tiện tự hành.