Tại Pakistan, ít nhất 10 người được xác nhận đã tử vong do các biến chứng liên quan đến nắng nóng tại thành phố Karachi, nơi nhiệt độ đầu tuần này lên tới 44°C- mức cao nhất kể từ năm 2018. Cơ quan Khí tượng nước này cảnh báo tình trạng nắng nóng cực đoan sẽ tiếp tục kéo dài trong nhiều ngày tại các khu vực trung tâm và phía bắc tỉnh Sindh. Hai thành phố Jacobabad và Sukkur được dự báo có thể chạm ngưỡng 46°C trong tuần này. Chính quyền địa phương phải khuyến cáo người dân hạn chế ra ngoài vào ban ngày và bổ sung đủ nước.

Tại Ấn Độ, nhiệt độ ở nhiều khu vực miền trung và tây bắc đã vượt 46°C. Hai thành phố Akola và Amravati thuộc bang Maharashtra ghi nhận nhiệt độ lần lượt 46,9°C và 46,8°Cvào cuối tháng 4. Truyền thông địa phương cho biết hơn 90 thành phố nóng nhất thế giới trong ngày 24/4 nằm tại Ấn Độ. Nhiều trường hợp tử vong liên quan đến sốc nhiệt cũng đã được ghi nhận. Trong tuần cuối tháng 4, hai giáo viên tử vong vì sốc nhiệt, trong khi 4 người khác được cho là thiệt mạng do thời tiết cực đoan tại bang Tây Bengal.

Cơ quan Khí tượng Ấn Độ dự báo nhiều khu vực của nước này sẽ tiếp tục trải qua nhiệt độ cao hơn trung bình trong tháng 5, đặc biệt là các bang ven biển phía đông, khu vực chân dãy Himalaya.

Trong khi Bangladesh cũng đang trải qua đợt nắng nóng nghiêm trọng. Thủ đô Dhaka cùng các khu vực Faridpur, Rajshahi và Pabna ghi nhận nhiệt độ từ 37-38°Ctrong tháng 4. Quốc gia này vốn đã chứng kiến xu hướng nhiệt độ gia tăng trong những năm gần đây.

Hệ thống áp suất cao tạo “vòm nhiệt”

Theo các nhà khoa học, nắng nóng mùa tiền gió mùa vốn là hiện tượng quen thuộc tại Nam Á, tuy nhiên cường độ, thời gian kéo dài và phạm vi ảnh hưởng của đợt nóng hiện nay được đánh giá là chưa từng có tiền lệ. Nguyên nhân chính là các hệ thống áp suất cao đang giữ không khí nóng sát mặt đất như một “vòm nhiệt”, ngăn cản quá trình đối lưu và làm mát tự nhiên. Ngoài ra, lượng mưa tiền gió mùa yếu cùng các dấu hiệu của hiện tượng El Nino cũng góp phần khiến nhiệt độ tăng mạnh.

Ngoài ra, Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cho rằng hiện tượng biến đổi khí hậu làm El Nino xuất hiện thường xuyên hơn, có thể làm các đợt nắng nóng trở nên nghiêm trọng hơn nhiều. Người phát ngôn của tổ chức này, bà Clare Nullis, cuối tháng trước đưa ra cảnh báo: “Chúng tôi đã đưa ra thông báo cập nhật cho biết hiện tượng El Nino dự kiến ​​sẽ phát triển từ giữa năm 2026, có tác động lớn đến lượng mưa, nhiệt độ và có xu hướng làm tăng nhiệt độ toàn cầu”.

Theo các nhà phân tích, có khoảng 380 triệu lao động tại Ấn Độ đang làm việc trong điều kiện tiếp xúc trực tiếp với nhiệt độ cao. Những người sống trong các khu nhà cách nhiệt kém hoặc không có điều hòa chịu rủi ro lớn hơn rất nhiều so với nhóm dân cư có điều kiện tiếp cận các biện pháp làm mát.

Dù nhiều quốc gia trong khu vực đã triển khai hệ thống cảnh báo sớm, trung tâm làm mát và các kế hoạch ứng phó nắng nóng, giới chuyên gia cho rằng các biện pháp hiện tại vẫn chưa đủ để bảo vệ nhóm dân cư dễ tổn thương nhất. Họ kêu gọi tăng đầu tư vào hạ tầng đô thị, y tế, quy hoạch nhà ở và chính sách bảo vệ lao động để giảm thiểu thiệt hại từ các đợt nắng nóng được dự báo sẽ còn gia tăng trong tương lai.