Từ vùng lũ Mỹ Lý đến đô thị Vinh

Tại Trường Phổ thông dân tộc bán trú (PTDTBT) Tiểu học Mỹ Lý 1, xã Mỹ Lý, Nghệ An, nhà trường đang kết hợp sử dụng sách giáo khoa được hỗ trợ với bản in từ sách giáo khoa điện tử để phục vụ học sinh, đồng thời đặt mua sách mới nhằm bổ sung đầy đủ theo nhu cầu năm học.

Đây là ngôi trường thuộc địa bàn xã miền núi từng chịu thiệt hại nặng trong mưa lũ năm 2025, phần lớn học sinh là đồng bào dân tộc thiểu số. Năm học 2026-2027, trường có 326 học sinh từ lớp 1 đến lớp 5.

Ngay từ đầu năm học, trong điều kiện chưa có đủ sách giáo khoa bản in, nhà trường đã chủ động tổ chức in nội dung từ sách giáo khoa điện tử để giáo viên và học sinh sử dụng trong quá trình dạy học. Cùng với giải pháp trước mắt này, trường rà soát nhu cầu của các lớp và đặt mua sách mới theo danh mục sử dụng trong năm học.

Đến cuối tháng 9, nhà trường đã tiếp nhận 943 cuốn sách giáo khoa thuộc 45 đầu sách do Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An phân bổ từ nguồn vận động, ủng hộ của các trường học miền xuôi. Số sách này đã được đưa vào sử dụng, góp phần hỗ trợ học sinh và giảm bớt khó khăn về học liệu đầu năm học.

Theo bảng đối chiếu của nhà trường, nhu cầu sách giáo khoa cho 326 học sinh trong cả năm học là 4.334 cuốn, thuộc 66 đầu sách, bao gồm cả tập một và tập hai. Nếu chỉ đối chiếu với 943 cuốn sách được hỗ trợ, số lượng cần bổ sung là 3.391 cuốn.

Đây là phần chênh lệch giữa nhu cầu sách theo danh mục cả năm và số sách hỗ trợ đã tiếp nhận; số liệu này chưa tính đến các bản in từ sách giáo khoa điện tử đang được sử dụng và số sách mới nhà trường đã đặt mua.

Ông Nguyễn Thế Vĩnh, Hiệu trưởng Trường PTDTBT Tiểu học Mỹ Lý 1, cho biết học sinh hiện sử dụng số sách được hỗ trợ, kết hợp với bản in từ sách giáo khoa điện tử. Theo đánh giá của nhà trường, việc bố trí các nguồn học liệu này về cơ bản đáp ứng yêu cầu dạy học hiện tại. Nhà trường tiếp tục bổ sung sách giáo khoa bản in để học sinh có điều kiện học tập thuận tiện, ổn định hơn.

Tại Trường THCS Trường Vinh 2, thuộc Phường Trường Vinh, tỉnh Nghệ An vẫn còn tình trạng thiếu sách giáo khoa.Số học sinh thiếu sách tập trung nhiều hơn ở lớp 9; các đầu sách còn thiếu chủ yếu là Tiếng Anh và Lịch sử - Địa lý.

Theo đại diện nhà trường, nguồn cung có thời điểm chưa đáp ứng kịp nhu cầu. Bên cạnh đó, một số đầu sách có điều chỉnh so với năm học trước như Sách Lịch sử - Địa lý có nội dung liên quan đến thay đổi địa giới hành chính sau sắp xếp đơn vị hành chính hay là sách Tiếng Anh sử dụng sách mới. Vì vậy, không phải sách cũ nào cũng có thể sử dụng lại để cho học sinh mượn.

Bà Hoàng Phương Thảo, Phó Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội phường Trường Vinh, tỉnh Nghệ An, cho biết một số trường trên địa bàn vẫn còn thiếu một vài đầu sách giáo khoa do đơn vị in, cung ứng chưa đủ, khiến phụ huynh cần mua nhưng không tìm được.

Theo bà Thảo, sau nhiều đợt quyên góp sách cũ, vẫn xảy ra tình trạng đầu sách cần thì thiếu, trong khi sách được hỗ trợ lại không phù hợp với nội dung học tập của năm học mới. Những trường không sử dụng một số đầu sách trong bộ sách Kết nối tri thức trong các năm học trước gặp nhiều khó khăn hơn khi tận dụng lại sách cũ. Tại khu vực thành phố Vinh cũ, nhiều trường đã sử dụng gần hết bộ sách này trong năm học 2025-2026 nên có thể sử dụng lại một số đầu sách phù hợp.

Quyên góp, cho mượn sách và bổ sung học liệu số

Để bảo đảm sách giáo khoa cho năm học 2026-2027, Trường PTDTBT Tiểu học Mỹ Lý 1 đã đặt mua sách giáo khoa mới cho toàn bộ 326 học sinh từ lớp 1 đến lớp 5 tại Công ty Cổ phần Thiết bị Sách Nghệ An, dự kiến nhận trong những ngày tới.

Trong thời gian chờ sách mới, nhà trường bố trí cho học sinh sử dụng sách do Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An phân bổ từ nguồn ủng hộ của các trường miền xuôi, kết hợp với bản in từ sách giáo khoa điện tử, về cơ bản đáp ứng yêu cầu dạy học hiện tại.

“Ngay từ đầu năm học, chúng tôi đã chủ động in nội dung từ sách giáo khoa điện tử để phục vụ việc dạy và học. Sau khi tiếp nhận sách do Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An phân bổ từ nguồn ủng hộ của các trường miền xuôi, nhà trường đã đưa vào sử dụng cho học sinh. Các nguồn sách, học liệu hiện có về cơ bản đáp ứng yêu cầu dạy học trong thời gian chờ sách mới. Khi sách đặt mua được giao về, trường sẽ cấp phát và tiếp tục rà soát đến từng lớp, từng em để bổ sung những đầu sách còn thiếu, quan tâm các em có hoàn cảnh khó khăn”, ông Nguyễn Thế Vĩnh chia sẻ.

Ở Trường THCS Trường Vinh 2, nhà trường phát động giáo viên, nhân viên, phụ huynh học sinh quyên góp sách giáo khoa. Với những học sinh thiếu cả bộ sách, sách quyên góp được tập hợp thành bộ, giao giáo viên chủ nhiệm cho các em mượn; những trường hợp thiếu từng cuốn lẻ cũng được hỗ trợ cho mượn miễn phí.

Bà Đặng Thị Sen, Phó Hiệu trưởng Trường THCS Trường Vinh 2, cho biết: “Với quan điểm không để học sinh thiếu sách giáo khoa, nhà trường đã huy động giáo viên, nhân viên học sinh và phụ huynh cùng quyên góp, cho mượn sách, đồng thời tìm giải pháp tạm thời để bảo đảm việc học không bị gián đoạn”.

Nhờ nguồn sách quyên góp, nhu cầu sách giáo khoa của học sinh các khối 6, 7 và 8 cơ bản đã được đáp ứng. Phần thiếu còn lại chủ yếu là một số ít đầu sách Tiếng Anh và Lịch sử - Địa lý của lớp 9. Với những học sinh còn thiếu sách, giáo viên chủ nhiệm tiếp tục phối hợp cùng phụ huynh tìm giải pháp tạm thời để bảo đảm tiến độ học tập như gửi bản mềm các đầu sách của Bộ Giáo dục cung cấp.

Đáng chú ý, sau khi ưu tiên đáp ứng nhu cầu của học sinh trong trường, số sách quyên góp còn lại được Trường THCS Trường Vinh 2 tặng trường Phổ thông dân tộc bán trú –THCS Châu Cam (huyện Con Cuông cũ) với số lượng 550 cuốn sách. Những cuốn sách phù hợp với chương trình học tiếp tục được sẻ chia, giúp thêm nhiều học sinh có điều kiện học tập đầy đủ hơn.

Cùng với giải pháp về sách giấy, Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An đã đưa kho dữ liệu sách giáo khoa lên Cổng Giáo dục số Nghệ An tại địa chỉ giaoducso.nghean.gov.vn. Theo ông Nguyễn Trọng Hoàn, Chánh Văn phòng Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An, kho dữ liệu được phân loại theo cấp học, lớp học, môn học và từng bộ sách, tạo thêm kênh tra cứu tài liệu học tập cho giáo viên, học sinh và phụ huynh.

Người dùng có thể tìm kiếm nội dung sách giáo khoa trên máy tính hoặc điện thoại có kết nối internet. Hệ thống sách giáo khoa điện tử của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam còn tích hợp hình ảnh, âm thanh, video và hình ảnh động, hỗ trợ việc tra cứu, chuẩn bị bài giảng, học tập và ôn luyện.

Những giải pháp quyên góp, cho mượn sách và khai thác học liệu số đang giúp các trường duy trì việc dạy và học trong thời gian chờ nguồn sách được bổ sung. Việc sách giáo khoa được cung ứng đầy đủ, đúng đầu sách và đến tay học sinh kịp thời vẫn là điều các nhà trường, phụ huynh và học sinh đang chờ đợi.