Phát biểu tại cuộc họp Bộ trưởng Quốc phòng NATO ở Brussels, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho biết đây sẽ là một cuộc đánh giá thực chất nhằm bảo đảm NATO đang chuyển hướng theo hướng để châu Âu giữ vai trò chủ đạo trong phòng thủ khu vực.

Theo ông Hegseth, NATO cần bước sang một giai đoạn mới mà ông gọi là "NATO 3.0" – mô hình liên minh hậu Chiến tranh Lạnh với năng lực quân sự mạnh hơn, có khả năng tự đảm nhận nhiệm vụ răn đe và phòng thủ thông thường trên lãnh thổ châu Âu.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ cho rằng NATO 3.0 là sự thừa nhận rằng liên minh cần quay trở lại đúng bản chất của một liên minh quân sự cứng rắn, có năng lực quân sự thực sự và đủ khả năng dẫn dắt việc phòng thủ châu Âu.

Người đứng đầu Lầu Năm Góc cũng chỉ trích một số đồng minh châu Âu đã từ chối cho Mỹ sử dụng căn cứ quân sự hoặc không phê chuẩn quyền bay qua không phận để thực hiện các chiến dịch nhằm vào Iran trong thời gian xung đột vừa qua.

Ông cho rằng điều này đã làm gia tăng rủi ro đối với lực lượng Mỹ và là điều "đáng xấu hổ" đối với một liên minh được xây dựng trên nền tảng hợp tác quân sự và phòng thủ tập thể.

Phát biểu của ông Hegseth được đưa ra trong bối cảnh Mỹ đang từng bước điều chỉnh vai trò quân sự tại châu Âu. Vài tuần trước, Washington đã thông báo với các đồng minh rằng trong trường hợp xảy ra khủng hoảng, Mỹ sẽ không còn tự động cung cấp một số năng lực quân sự chủ chốt như tàu sân bay, các tàu hỗ trợ, máy bay tiếp dầu trên không và hàng chục máy bay chiến đấu như trước đây.

Quyết định này đã buộc các đồng minh châu Âu và Canada phải khẩn trương tìm kiếm các phương án thay thế nhằm lấp đầy những khoảng trống năng lực quân sự mà Mỹ để lại. Tư lệnh Tối cao NATO tại châu Âu hiện cũng đang xây dựng các kế hoạch dự phòng cho kịch bản liên minh phải ứng phó với khủng hoảng mà không có đầy đủ các nguồn lực quân sự truyền thống từ Mỹ.

Tuy nhiên, ông Hegseth khẳng định việc yêu cầu châu Âu gánh vác nhiều trách nhiệm hơn không đồng nghĩa với việc Washington từ bỏ vai trò lãnh đạo trong liên minh.

Ông cho biết Mỹ dự kiến đầu tư khoảng 1.500 tỷ USD cho quốc phòng trong năm tài khóa 2027 nhằm tiếp tục duy trì ưu thế quân sự toàn cầu. Theo ông, khoản đầu tư này sẽ gửi đi thông điệp rằng ưu tiên hàng đầu là bảo vệ lợi ích của nước Mỹ, đồng thời tiếp tục là nền tảng bảo đảm sức mạnh của NATO và các đồng minh.