Văn phòng Tình báo Hải quân Mỹ cho rằng, Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran coi vũ khí trên biển là một trụ cột trong chiến lược quân sự của họ. Theo cơ quan này Iran có thể đã bắt đầu rải thủy lôi tại eo biển Hormuz vào tuần trước. Iran được cho sở hữu khoảng 6.000 quả thủy lôi. Kho dự trữ này bao gồm nhiều loại, như: thủy lôi bám thân tàu (thường do thợ lặn gắn trực tiếp); thủy lôi neo (được buộc vào đáy biển và nổi dưới mặt nước); thủy lôi đáy (đặt nằm trên đáy biển); và thủy lôi trôi (nổi trên mặt nước và phát nổ khi tiếp xúc).

Trong một diễn biến liên quan, Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), cho biết lực lượng Mỹ đã phá hủy các hầm chứa thủy lôi trong cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg – trung tâm xuất khẩu dầu mỏ của Iran. Theo CENTCOM, lực lượng Mỹ cũng đã phá hủy 16 tàu rải thủy lôi của Iran trong tuần qua.

Tàu quét mìn lớp Avenger

Hiện Hải quân Mỹ còn 4 tàu quét mìn lớp Avenger đóng tại Sasebo (Nhật Bản). Các tàu này có thể được điều động tới Trung Đông để hỗ trợ Chiến dịch Epic Fury nếu cần thiết. Hải quân Mỹ bắt đầu đưa vào biên chế 14 tàu quét mìn lớp Avenger từ những năm 1980, tuy nhiên đã loại biên phần lớn trong số này.

Trước năm 2025, Mỹ duy trì 4 tàu quét mìn có khả năng triển khai tại Bahrain, nhưng các tàu này sau đó cũng đã ngừng hoạt động và được thay thế bằng các tàu chiến ven biển được trang bị năng lực rà phá và săn mìn. Mỗi tàu quét mìn đều đã phục vụ hơn 30 năm trước khi bị loại biên.

Các tàu lớp Avenger sử dụng sonar và phương tiện điều khiển từ xa có dây buộc để phát hiện thủy lôi dưới nước. Trong Chiến tranh Vùng Vịnh, các tàu này từng được sử dụng để phá hủy hơn 1.000 quả thủy lôi ngoài khơi Kuwait.

Trong quá trình rà phá, tàu có thể kích nổ thủy lôi bằng thiết bị phát âm thanh nhằm kích hoạt các loại thủy lôi nhạy cảm với tiếng ồn, hoặc bằng thiết bị điện từ tạo ra từ trường để đánh lừa các loại thủy lôi cảm ứng từ phát nổ.

Ngoài ra, tàu còn kéo theo phía sau các dây cáp và thiết bị cắt để chặn và cắt đứt dây neo của thủy lôi. Khi dây neo bị cắt, thủy lôi sẽ nổi lên mặt nước và sau đó bị phá hủy. Tàu quét mìn lớp Avenger được chế tạo chủ yếu từ gỗ và sợi thủy tinh nhằm giảm tín hiệu từ tính và dấu vết âm thanh, giúp hạn chế nguy cơ kích hoạt thủy lôi khi hoạt động trong hoặc gần khu vực có nguy cơ rải mìn. Về vũ khí tự vệ, mỗi tàu được trang bị hai súng máy cỡ nòng 12,7mm và hai súng phóng lựu Mk 19.

Tàu chiến ven biển lớp Independence

Hải quân Mỹ đã triển khai kế hoạch hiện đại hóa năng lực rà phá thủy lôi bằng cách thay thế các tàu quét mìn cũ tại Bahrain bằng các tàu chiến ven biển (Littoral Combat Ship – LCS) lớp Independence được trang bị biện pháp chống thủy lôi (Mine Countermeasures – MCM).

USS Canberra là tàu LCS đầu tiên mang theo MCM được điều động tới Trung Đông, cập cảng ngày 22/5/2025. Sau đó, hai tàu chiến ven biển khác cũng được trang bị MCM là USS Santa Barbara và USS Tulsa đã gia nhập lực lượng. Cả 3 tàu hiện đóng tại Bahrain.

Theo thông báo của Hạm đội 5 Hải quân Mỹ, tính đến ngày 16/3, USS Canberra đang hoạt động tại Ấn Độ Dương, thuộc khu vực trách nhiệm của hạm đội này. Trong khi đó, USS Santa Barbara và USS Tulsa đang thực hiện các chuyến dừng hậu cần ngắn ngày tại Malaysia. Hạm đội 5 của Mỹ cho biết lực lượng Mỹ thường xuyên ghé cảng Malaysia trong khuôn khổ các hoạt động triển khai và hỗ trợ hậu cần trong khu vực.

Khác với các tàu quét mìn chuyên dụng, tàu LCS được chế tạo bằng nhôm và không có thiết kế giảm tín hiệu từ tính và âm thanh như tàu quét mìn truyền thống. Vì vậy, các tàu này thường hoạt động bên ngoài khu vực có nguy cơ xuất hiện thủy lôi và sử dụng các phương tiện không người lái để tiếp cận vùng nguy hiểm.

Các tàu LCS triển khai phương tiện không người lái trên mặt nước và dưới nước để phát hiện và xử lý thủy lôi. Những phương tiện này sử dụng hệ thống sonar dò mìn AN/AQS-20, kết hợp các cảm biến để xác định vị trí của thủy lôi đáy và thủy lôi neo. Ngoài ra, tàu LCS còn có thể kích hoạt hoặc vô hiệu hóa thủy lôi bằng cáp quét từ tính tạo ra từ trường, hoặc thiết bị âm thanh nhằm phát ra tín hiệu kích nổ các loại thủy lôi nhạy cảm với âm thanh.

Các phương tiện không người lái di chuyển theo lộ trình được lập trình sẵn, đồng thời truyền dữ liệu radar và hình ảnh từ camera về cho người điều khiển, giúp điều chỉnh hướng di chuyển và tránh chướng ngại vật dưới nước. So với tàu quét mìn lớp Avenger, các tàu LCS được trang bị hệ thống vũ khí mạnh hơn, gồm pháo hạm MK-110 cỡ 57 mm, hệ thống phòng thủ tầm gần SeaRAM và súng máy cỡ nòng 12,7mm.

Máy bay trực thăng

Gói nhiệm vụ chống thủy lôi (MCM) của tàu chiến ven biển lớp Independence bao gồm năng lực tác chiến trên không của trực thăng Sikorsky MH-60S Seahawk. Loại trực thăng này có thể triển khai từ tàu LCS để hỗ trợ nhiệm vụ phát hiện và xử lý thủy lôi.

MH-60S Seahawk được trang bị Hệ thống phát hiện thủy lôi bằng laser trên không AN/AES-1, có khả năng phát hiện thủy lôi trôi và thủy lôi neo gần mặt nước. Ngoài ra, trực thăng còn tích hợp Hệ thống vô hiệu hóa thủy lôi trên không AN/ASQ-235, cho phép triển khai một phương tiện dưới nước không người lái dùng một lần để tiếp cận và phá hủy thủy lôi.

Trước khi MCM được đưa vào sử dụng, trực thăng Sikorsky MH-53E Sea Dragon từng là nền tảng chống thủy lôi chủ lực của Hải quân Mỹ. Loại trực thăng này đã được triển khai trong Chiến tranh Vùng Vịnh để hỗ trợ phát hiện và phá hủy thủy lôi, cũng như làm sạch các tuyến hàng hải tại Vịnh Ba Tư.

MH-53E Sea Dragon sử dụng hệ thống sonar quét ngang AQS-14A để dò tìm thủy lôi. Ngoài ra, trực thăng còn có thể mang theo các thiết bị chuyên dụng như hệ thống quét thủy lôi từ tính Mark 105 Hydrofoil và hệ thống quét thủy lôi cơ khí Mk-103 nhằm kích nổ hoặc vô hiệu hóa thủy lôi. Theo Bộ Tư lệnh Hệ thống Không quân của Hải quân Mỹ, trực thăng MH-53E hiện đã ngừng sản xuất và chỉ còn khoảng 28 chiếc đang hoạt động. Cơ quan này cũng cho biết Hải quân Mỹ đang trong quá trình đánh giá nhu cầu đối với năng lực rà phá thủy lôi trên không trong giai đoạn sau năm 2025.