Lục quân Mỹ vừa công bố hình ảnh trực thăng H-60M Black Hawk phóng thiết bị bay không người lái (UAV) tấn công và trinh sát ALTIUS-700 trong khuôn khổ cuộc tập trận Project Convergence Capstone 6. Cuộc trình diễn cho thấy cách trực thăng có thể triển khai các hệ thống không người lái để thực hiện nhiệm vụ trinh sát và tấn công ở khoảng cách xa, thay vì trực tiếp tiến vào khu vực có hệ thống phòng không đối phương.

ALTIUS-700 có khả năng thực hiện nhiệm vụ theo mô hình “săn-diệt”, tự động tìm kiếm mục tiêu, chia sẻ dữ liệu trong đội hình và thực hiện đòn tấn công. Việc kết hợp khả năng tự hành, kết nối mạng và các hệ thống phóng từ trên không được kỳ vọng giúp lực lượng Lục quân Mỹ mở rộng phạm vi hoạt động, đồng thời nâng cao khả năng sống sót trước các mục tiêu phân tán hoặc được bảo vệ nghiêm ngặt.

Black Hawk trở thành “tàu mẹ” cho hệ thống không người lái

Việc UH-60M Black Hawk có thể phóng UAV phản ánh xu hướng thay đổi trong cách Lục quân Mỹ sử dụng trực thăng. Thay vì chỉ mang theo vũ khí và sử dụng trực tiếp các cảm biến trên máy bay, trực thăng có thể đảm nhiệm thêm vai trò bệ phóng, trung tâm chỉ huy và nút liên lạc trên không cho các hệ thống không người lái hoạt động ở khoảng cách xa.

Theo hướng tiếp cận này, Black Hawk có thể được ví như một “tàu mẹ” trên không, triển khai nhiều thiết bị bay, theo dõi hoạt động của chúng và duy trì kết nối với các đơn vị mặt đất cũng như những lực lượng khác.

Khả năng này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh trực thăng Mỹ có thể phải hoạt động trong môi trường được bảo vệ bởi các mạng lưới phòng không tích hợp ngày càng dày đặc. Các hệ thống như S-300 và S-400 của Nga, hay tổ hợp phòng không HQ-9 của Trung Quốc, kết hợp với radar cảnh giới tầm xa và máy bay cảnh báo sớm, có thể tạo ra những khu vực khiến việc đưa trực thăng vào sâu trong không phận đối phương trở nên nhiều rủi ro.

Tác chiến ngoài tầm phòng không

Lục quân Mỹ ngày càng chú trọng phương thức tác chiến từ xa, trong đó binh sỹ chiến đấu giữ khoảng cách với khu vực có nguy cơ cao, còn các hệ thống không người lái được triển khai để tiếp cận và thực hiện nhiệm vụ.

Trong cuộc tập trận Project Convergence Capstone 6 hồi tháng 7/2026, Lục quân Mỹ cho biết cấu hình H-60M có thể mang các hệ thống phóng từ trên không, triển khai và điều khiển nhiều phương tiện không người lái trong một mạng lưới kết nối. Trực thăng đồng thời có thể đóng vai trò như một nút liên lạc tầm xa, giúp kết nối lực lượng trên không với các đơn vị mặt đất.

Lục quân Mỹ mô tả năng lực này là một phương thức cho phép lực lượng tiếp cận khu vực do đối phương kiểm soát mà vẫn duy trì khoảng cách tương đối an toàn.

Cách tiếp cận đó khác với phương thức tác chiến truyền thống của trực thăng tấn công. Chẳng hạn, AH-64E Apache mang các loại vũ khí như tên lửa Hellfire vẫn phải tiếp cận trong phạm vi phù hợp với tầm hoạt động của vũ khí và hệ thống cảm biến trên máy bay.

Trái lại, H-60M được tích hợp ALTIUS-700 có thể triển khai UAV về phía khu vực có mục tiêu. Thiết bị này sẽ tự di chuyển, tìm kiếm mục tiêu, thu thập và truyền dữ liệu, đồng thời trong một số cấu hình có khả năng thực hiện nhiệm vụ tấn công. Nhờ vậy, trực thăng có người lái có thể bay cách xa khu vực nguy hiểm.

Khả năng thực hiện nhiều nhiệm vụ củaALTIUS-700

ALTIUS-700 được thiết kế để hoạt động trong thời gian dài, có cấu tạo mô-đun và khả năng tự động hóa cao. Tùy cấu hình nhiệm vụ, hệ thống có thể được sử dụng cho các hoạt động tình báo, giám sát và trinh sát (ISR), tác chiến điện tử, tình báo tín hiệu, chống máy bay không người lái hoặc thực hiện các nhiệm vụ tấn công động năng.

Khả năng duy trì hoạt động trên không trong thời gian dài cũng cho phép ALTIUS-700 thực hiện nhiệm vụ theo cách khác với tên lửa thông thường. Thay vì bay trực tiếp từ điểm phóng tới mục tiêu, UAV có thể tiếp tục tìm kiếm, tuần tra hoặc chờ đợi cơ hội thích hợp trước khi tiến hành nhiệm vụ.

Sự kết hợp giữa trực thăng có người lái và các hệ thống không người lái vì vậy đang mở ra một phương thức tác chiến mới cho Lục quân Mỹ, trong đó con người có thể duy trì khoảng cách với khu vực nguy hiểm, còn UAV đảm nhiệm phần lớn nhiệm vụ tiếp cận, trinh sát và tấn công ở phía trước.

Khả năng hoạt động bền bỉ là một trong những yếu tố giúp ALTIUS-700 có thể thay đổi cách Lục quân Mỹ thực hiện các nhiệm vụ tấn công sâu. Thông thường, tên lửa phóng từ trực thăng được sử dụng để đánh vào những mục tiêu đã được xác định trước. Còn ALTIUS-700 có thể được triển khai tới một khu vực rộng để tìm kiếm các mục tiêu di động hoặc đang ẩn nấp, duy trì hoạt động giám sát và hỗ trợ tấn công khi mục tiêu xuất hiện.

Sự kết hợp này đặc biệt hữu ích khi đối phó với các mục tiêu thường xuyên cơ động nhằm tránh bị phát hiện hoặc tập kích, chẳng hạn trận địa pháo, tổ hợp tên lửa đất đối không, xe chỉ huy, hệ thống tác chiến điện tử và các đầu mối hậu cần.

Đối với Lục quân Mỹ, giá trị của ALTIUS-700 vì vậy không chỉ nằm ở loại đầu đạn mà UAV có thể mang theo, mà còn ở khả năng kết nối các cảm biến với các phương tiện khai hỏa. Một UAV phát hiện radar, trận địa pháo hoặc xe bọc thép đang cơ động có thể trở thành một mắt xích trong chuỗi “từ cảm biến đến hỏa lực”, qua đó truyền dữ liệu mục tiêu tới hệ thống vũ khí có khả năng tấn công phù hợp.

Tính tự hành là yếu tố quan trọng giúp mô hình này có thể mở rộng quy mô. Nếu mỗi phương tiện đều cần người điều khiển trực tiếp từ lúc phóng cho tới khi tiếp cận mục tiêu, khối lượng công việc đối với kíp lái trực thăng và nhân sự điều khiển mặt đất sẽ nhanh chóng tăng cao.

Thay vào đó, Lục quân Mỹ hướng tới khả năng tự hành và cơ chế điều khiển đặc biệt cho phép một người vận hành hoặc một kíp chiến đấu giám sát đồng thời nhiều phương tiện được triển khai. Cách tiếp cận này giúp binh sĩ tập trung vào quản lý nhiệm vụ và xử lý các tình huống quan trọng, thay vì phải liên tục điều khiển từng UAV riêng lẻ.