Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã tuyên bố đợt bùng phát dịch Ebola tại CHDC Congo hiện nay là tình trạng y tế công cộng quốc tế khẩn cấp, sau khi virus lan sang nhiều tỉnh miền Đông nước này và cả nước láng giềng Uganda.

Giới chức CHDC Congo cho biết đã ghi nhận 900 trường hợp nghi nhiễm và hơn 170 người tử vong. Tâm dịch hiện tập trung tại tỉnh Ituri, đặc biệt là thị trấn khai khoáng Mongbwalu, nơi được xem là ổ dịch chính của chủng virus Bundibugyo hiếm gặp, với tỷ lệ gây tử vong cho người bệnh lên tới 40%. Chuyên gia y tế cộng đồng, ông Jhon Macki cho biết giới chức trách đang giám sát chặt chẽ những người từ Mongbwalu tới nơi khác nhằm nỗ lực kiểm soát sự lây lan của dịch bệnh.

“Chúng tôi đặc biệt lo ngại đối với những người đến từ Mongbwalu, nơi được xem là tâm điểm của đợt bùng phát dịch bệnh. Vì vậy, các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt đang được áp dụng đối với những người đến từ khu vực này, do dịch bệnh khởi phát từ đây”,ông Macki nói.

Bất chấp những nỗ lựctăng cường kiểm tra thân nhiệt và sàng lọc tại các chốt kiểm soát, công tác chống dịch Ebola vẫn gặp nhiều khó khăn do tình trạng mất an ninh kéo dài. Miền Đông Congo trong nhiều năm qua liên tục chìm trong xung đột giữa các nhóm nổi dậy vũ trang. Trong số đó làlực lượng nổi dậy M23 hiện kiểm soát nhiều khu vực tại miền Đông Congo và nhóm khủng bố lực lượng Dân chủ Đồng minh (ADF) được xem là một trong những nhóm nổi dậy nguy hiểm, thường xuyên thực hiện các vụ tấn công nhằm vào dân thường

Khó khăn còn gia tăng sau khi Mỹ và nhiều nước cắt giảm viện trợ quốc tế cho Congo trong năm ngoái. Các tổ chức cứu trợ cho biết họ đang thiếu nghiêm trọng đồ bảo hộ, bộ xét nghiệm và vật tư phục vụ công tác mai táng an toàn. Nhiều bệnh viện hiện chỉ còn nước sát khuẩn và một số ít khẩu trang cho nhân viên y tế.

Không chỉ thiếu thốn nguồn lực, lực lượng y tế và nhân viên cứu trợ còn phải đối mặt với sự nghi ngờ và phản ứng dữ dội từ một bộ phận người dân địa phương. Các vụ phóng hỏa nhằm vào trung tâm điều trị ở Mongbwalu cho thấy niềm tin của cộng đồng đối với chính quyền và lực lượng chống dịch đang bị xói mòn nghiêm trọng. Bên cạnh triển khai các biện pháp chuyên môn về y tế cộng đồng, chính quyền địa phương cũng đang tích cực trấn an tinh thần người dân.

Ông Mbui Kola Bosco, Thị trưởng thành phố Bunia thuộc tỉnh Ituri, cho biết: “Chúng tôi đang làm mọi cách để bảo đảm người dân giữ bình tĩnh. Chính quyền liên tục khuyến cáo người dân không hoang mang, bởi đây là điều quan trọng nhất. Người dân cũng không nên nghe theo các thông tin chưa được kiểm chứng. Chỉ có một nguồn thông tin chính thức và có thẩm quyền, đó là chính quyền địa phương”.

Tỉnh Ituri - tâm điểm của đợt bùng phát, hiện có gần 5 triệu người sinh sống trong bối cảnh xung đột kéo dài, với khoảng 25% dân số cần hỗ trợ nhân đạo và 20% phải di tản tới nơi khác. Với bối cảnh trên, Tổ chức Y tế thế giới kêu gọi tinh thần đoàn kết và sự phối hợp phản ứng cấp thiết mang tính toàn cầu là cách duy nhất để vượt qua những khó khăn trong kiểm soát bệnh dịch tại Congo, cũng như ở khu vực Đông Phi hiện nay.