Chỉ trong thời gian ngắn bước vào mùa mưa, nhiều bệnh viện ở Đồng bằng sông Cửu Long đã tiếp nhận liên tiếp các trường hợp bị rắn độc cắn. Đáng lo ngại, không ít nạn nhân nhập viện trong tình trạng nguy kịch, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời. Trước thực trạng này, ngành y tế khuyến cáo người dân nâng cao ý thức phòng tránh.

Tại bệnh viện Quân y 121 Cục Hậu cần - Kỹ thuật Quân khu 9, hiện đang điều trị cho hàng chục bệnh nhân bị rắn cắn. Phần lớn các trường hợp gặp nạn khi đang lao động ngoài đồng ruộng. Mùa mưa và nước nổi là thời điểm rắn lục đuôi đỏ ở ĐBSCL rời những lùm cây bị ngập để tìm nơi trú ẩn. Việc chúng ẩn nấp trên các gò đất hoặc bò vào nhà dân khiến nguy cơ con người bị cắn tăng cao chỉ bằng một va chạm nhẹ.

Bệnh nhân Trần Bảo Châu, phường Ngã Bảy, thành phố Cần Thơ đang điều trị rắn cắn tại Bệnh viện Quân y 121 cho biết: “Sáng tôi đi làm cỏ, rắn trong bụi cỏ tôi đâu thấy, vừa mới thò tay xuống là bị nó cắn liền. Lúc bị cắn em cũng không nhìn thấy con rắn, đứa em đi làm chungnó lại vạch bụi cỏ ra thì thấy con rắn nằm sát dưới bụi cỏ luôn, mà chỗ đó cỏ lại nhiều nữa; sau đó nó xử lý vết thương xong nó đưa thẳng lên bệnh viện luôn, lên đây bác sĩ thử máu, tiêm thuốc”.

Điều đáng lo ngại hiện nay, nhiều bệnh nhân sau khi bị rắn cắn đã không đến cơ sở y tế ngay để được xử trí kịp thời mà tự điều trị tại nhà hoặc chủ quan theo dõi. Chỉ đến khi tình trạng trở nặng, xuất hiện các biến chứng nguy hiểm, họ mới nhập viện, khiến việc điều trị gặp nhiều khó khăn. Như trường hợp của bệnh nhân Trịnh Công Thành, xã Cầu Kè, tỉnh Vĩnh Long, đi bắt cá, cua, ếch,… buổi tối, bị rắn cắn nhưng không đến ngay cơ sở y tế, mà đến một người dân gần nhà để chữa theo kiểu dân gian

“Tôi đi soi cá, cua, ốc, ếch,…đạp vào bờ đất nó bị bể sống, trong đó nó có cái hang, có con rắn trong đó, nhưng mình không thấy, nó cắn cái bụp, rồi chút xíu nó sưng lên. Người nhà chở tôi lên ông thầy, là người hàng xóm gần nhà. Đến đây ông thầy làm bùa, hơ khói, rồi ông kêu về đi sáng mai sẽ hết. Nhưng nó không hết, sưng thêm lên, buổi tối đó nhức dữ lắm. Thế là mấy anh hàng xóm nói mày phải đi bệnh viện, nếu không mày ở đây chỉ chờ chết. Sau đó người nhà lấy xe chở tôi lên đây”,bệnh nhân Trịnh Công Thành chia sẻ.

Đó là chia sẻ của 2 trong hàng chục bệnh nhân đang điều trị tại bệnh viện nay. Việc chẩn đoán sớm loại rắn, sử dụng đúng huyết thanh kháng nọc đặc hiệu, kết hợp các biện pháp hồi sức tích cực và theo dõi chặt chẽ diễn biến lâm sàng đã giúp nâng cao hiệu quả điều trị, rút ngắn thời gian nằm viện và giảm đáng kể chi phí cho người bệnh. Nhiều trường hợp tưởng chừng khó qua khỏi đã được cứu sống và phục hồi sức khỏe tốt.

Theo Ban giám đốc Bệnh viện, tính từ đầu năm 2026 đến nay, bệnh viện đã tiếp nhận và điều trị thành gần 400 trường hợp bị rắn độc cắn; có những tuần, bệnh viện tiếp nhận và điều trị chohàng chục bệnh nhân bị rắn cắn. Nhiều bệnh nhân nhập viện trong tình trạng rối loạn đông máu nặng, suy hô hấp, liệt cơ hoặc tổn thương đa cơ quan do các loài rắn độc như rắn lục đuôi đỏ, rắn hổ đất, rắn cạp nong, rắn cạp nia, rắn hổ mang... gây ra.

Theo khuyến cáo của Thượng tá, BSCKII Lê Thị Ánh Như, Chủ nhiệm Khoa Nội tiêu hóa và Huyết học lâm sàng,người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng tránh như phát quang bụi rậm quanh nhà, vệ sinh môi trường sạch sẽ, hạn chế nơi trú ngụ của rắn; mang ủng, găng tay khi lao động trên đồng ruộng, vườn tược; sử dụng đèn pin khi đi lại vào ban đêm; không thò tay vào hang hốc, đống củi, bụi cây hoặc các vị trí khuất tầm nhìn,…

Nếu trường hợp không may bị rắn cắn, người dân cần giữ bình tĩnh, hạn chế vận động, cố định vùng bị cắn để làm chậm sự lan truyền của nọc độc và nhanh chóng đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất, đặc biệt là các bệnh viện có khả năng điều trị rắn độc cắn bằng huyết thanh kháng nọc. Tuyệt đối không tự ý rạch vết thương, hút nọc, garô quá chặt hoặc đắp lá thuốc theo các phương pháp dân gian vì có thể làm tình trạng tổn thương nặng hơn, gây chậm trễ trong cấp cứu.

“Tất cả các loại rắn độc đều có ở vùng ĐBSCL, trong đó phổ biến là 2 nhóm chính đó là nhóm rắn lục và nhóm rắn hổ. Khi mà rắn độc cắn thì nó chia làm 2 nhóm. Đối với nhóm mà rắn hổ, thì chủ yếu độc nó tác dụng lên tế bào thần kinh; tức là tê liệt tế bào thần kinh, dẫn đến suy hô hấp, trụy tim mạch. Còn đối với nhóm rắn lục, chủ yếu độc tác động lên 2 nhóm chính đó là: một là tại chỗ, nó sẽ gây ra sưng đau tại chỗ, tổn thương tế bào của cơ; thứ 2 là gây ra tình trạng rối loạn đông máu, bệnh nhân có thể bị chảy máu do máu loãng ra; bệnh nhân có thể chảy máu bất cứ cơ quan nào trong cơ thể, quan trọng nhất là cơ quan nội tạng như: não, dạ dày,…”. Thượng tá, BSCKII Lê Thị Ánh Như chia sẻ thêm.

Những cơn mưa đầu mùa đang tiếp tục xuất hiện trên khắp vùng ĐBSCL, cũng là thời điểm nguy cơ rắn độc cắn gia tăng. Bên cạnh sự chuẩn bị chủ động của ngành y tế, mỗi người dân cần nâng cao ý thức phòng tránh, không chủ quan khi lao động ngoài đồng ruộng, vườn tược và tuyệt đối không tin vào các phương pháp chữa trị dân gian chưa được kiểm chứng. Đến cơ sở y tế sớm, điều trị đúng cách sẽ giúp giảm thiểu biến chứng, bảo vệ sức khỏe và tính mạng của người bệnh.