Vân Hồ là một trong những xã có nhiều rừng của tỉnh Sơn La. Những ngày này, dọc tuyến đường vào các bản củaVân Hồ, tỉnh Sơn La như Mường Men, Lóng Luông, Chiềng Yên… không khó để bắt gặp hình ảnh bà con với tiếng nói cười ríu rítgùi măng từ rừng về bản,hoặc từng đoàn xe máy nối đuôi nhau chở măng đến điểm thu mua măng tươi trong vùng.

Mẹ con chị Hà Thị Vĩnh, ở Nà Pa, bản Mường Men sau một buổi lên rừng hái măng đã có thành quả là 2 bao măng tươi hơn 80 kg. Với giá bán bình quân 8.000đ-10.000đ/kg, mẹ con chị đã có khoản thu gần 800.000đồng. Chị Vĩnh vui vẻ cho biết mùa măng hàng năm giúp gia đình chị và dân bản có thêm thu nhập, vì thế chị và bà con bảo nhau thu hái măng đúng hướng dẫn và thời gian mùa măng theo hương ước của bản.

"Cuối tháng 6 đến tháng 9 năm nào cũng đi hái, mỗi ngày được khoảng 40kg, bán tươi luôn. Khi có lệnh cấm là bà con dừng hết để măng còn mọc lại. Nếu ai còn cố tình đi hái sẽ bị phạt nên ai cũng nghe, chấp hành hết", chị Vĩnh cho biết.

Nhà chị Hoàng Thị Thu Hiệp, ở bản Yên Thành, xã Vân Hồ nhiều năm nay, ngoài trực tiếp đi hái măng, còn thu mua măng tại chỗ bình quân được 5-7 tạ mỗi ngày. Số măng này được nhà chị bóc vỏ, rửa sạch, luộc chín rồi mang bán cho thương lái, hoặc các điểm thu mua với giá 13.000-15.000 đồng/kg. "Sáng ra là đi cân măng cho bà con, bà con hái ở rừng ra là mình đón để cân mua, cũng tạm ổn, có đồng ra đồng vào cho gia đình", chi Hiệp chia sẻ.

Măng nứa vùng Vân Hồ với đặc điểm bóc ra rất trắng, không đặc ruột nhưng ngọt, giòn, xen lẫn ít vị chua nếu để trong ngày. Còn măng luồng thịt măng dày, có vị ngọt thanh và độ giòn tự nhiên của núi rừng. 2 loại măng này có thể dùng làm măng tươi chế biến món măng sào ớt tỏi, măng luộc chấm chẳm chéo thơm ngon riêng có.

Nhiều nơi cũng sơ chế, mang phơi dưới nắng tự nhiên thành măng khô mang hương vị đặc trưng của vùng. Có lẽ vì vậy mà măng Vân Hồ được thương lái trong, ngoài tỉnh Sơn La ưa chuộng, đặt hàng nhiều. Như cơ sở thu mua măng tập trung của gia đình chị Phùng Thị Thúy ở bản Chiềng Yên mỗi ngày cũng xuất bán 3-4 tấn măng đã sơ chế, luộc chín cho các thương lái miền xuôi.

"Mình thu mua măng xong sẽ cho vào nồi luộc. Luộc xong đổ ra rửa sạch rồi đóng vào bao mang chở về xuôi bán. Nhà mình làm công việc này từ lâu rồi. Bình quân mỗi ngày một xe bán cho 5-6 chủ người ta mua muối bán quanh năm. Còn măng tươi này thì tháng 9 là nghỉthôi", chị Thuý thông tin.

Xã Vân Hồ, tỉnh Sơn La có diện tích rừng tự nhiên trên 12.600 hecta, với 27/27 bản có rừng, trong đó rừng tre nứa khoảng 760 heacta. Ông Lê Văn Dũng, hạt trưởng hạt kiểm lâm khu vực X cho biết: Để tạo thuận lợi cho bà con thu hái lâm sản ngoài gỗ như măng rừng đúng quy định của pháp luật, lực lượng Kiểm lâm khu vực X thường xuyên bám sát cơ sở, phối hợp với chính quyền và các chủ rừng tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện đúng quy chế phối hợp bảo vệ rừng và các phương án quản lý khai thác do kiểm lâm địa bàn và ban quản lý rừng quy định. Việc khai thác măng, tre trong rừng tự nhiên không được vượt quá mức tăng trưởng tự nhiên của cây nhằm bảo tồn nguồn tài nguyên.

"Bước vào mùa măng, đây gọi là lâm sản ngoài gỗ, cơ quan kiểm lâm đã phối hợp với UBND xã, các ban ngành tuyên tuyền cho bà con, xây dựng các phương án khai thác lâm sản đối với tre nứa là lâm sản ngoài gỗ. Đơn vi tuyên tuyền khai thác đảm bảo mật độ để không ảnh hưởng đến quá trình phát triển, sinh trưởng của tre nứa. Khai thác theo mùa. Sau khi khai thác xong cơ quan kiểm lâm yêu cầu các hộ, các chủ rừng phải đi xử lý thực bì, tránh nguy cơ gây cháy rừng sau này", ông Dũng nói.

Lên Vân Hồ - Tây Bắc vào đúng mùa măng, những gùi măng tươi non đầy ắp sản vật từ núi rừng, những đĩa măng ngon ngọt trong mâm cơm đãi khách, cùng nụ cười rạng rỡ của người dân bản địa là hình ảnh ấn tượng với du khách phương xa về một miền quê đang nỗ lực đổi thay từng ngày.