Những nỗi đợi chờ chưa dứt

Giữa dòng người tiễn đưa 731 hài cốt liệt sĩ, cựu chiến binh Nguyễn Tiến, 80 tuổi, từng phục vụ tại Sư đoàn 9, Quân khu 7, lặng lẽ cầm những bông cúc trắng. Hơn 40 năm trong quân ngũ, từng tham gia những trận đánh ác liệt, trong đó có Tết Mậu Thân năm 1968 và Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, ông vẫn mang theo ký ức về những đồng đội không thể trở về.

"Tôi vô cùng xúc động khi chứng kiến 731 hài cốt liệt sĩ được đưa từ Công viên văn hóa Lê Thị Riêng về an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Thành phố. Từ sáng đến giờ, người dân, cán bộ và các cựu chiến binh đã có mặt để tiễn đưa các anh trong niềm xúc động sâu sắc. Đây là sự tri ân đối với những người đã cống hiến, hy sinh vì cách mạng, vì nền hòa bình mà chúng ta có được ngày hôm nay", ông Tiến chia sẻ.

Với cựu chiến binh Nguyễn Cương, ngụ phường Vườn Lài, cuộc tiễn đưa gợi lại những mất mát trong chiến tranh. Ông hiểu rằng phía sau mỗi người lính hy sinh là một gia đình có thể đã chờ đợi suốt hàng chục năm. Vì vậy, ông mong hành trình tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tiếp tục được thực hiện.

Ông Cương nói: "Tôi rất mong muốn có thể tìm thấy tất cả hài cốt của những đồng đội vẫn còn nằm lại dưới lòng đất, chưa được tìm thấy, để đưa về quy tập tại các nghĩa trang liệt sĩ. Qua đó, gia đình các anh hùng liệt sĩ cũng phần nào được an ủi".

Có mặt trên tuyến đường tiễn đưa, ông Nguyễn Thanh Minh, 60 tuổi, ngụ phường Thạnh Mỹ Tây, xúc động khi chứng kiến các liệt sĩ được đưa về nơi an nghỉ. Gia đình ông có 4 người anh tham gia lực lượng giải phóng quân, trong đó 2 người đã hy sinh. Những mất mát ấy khiến ông càng thấu hiểu ý nghĩa của công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ.

"Tôi rất xúc động! Ngày hôm nay các anh đã được tìm thấy và được đưa về nơi an nghỉ ấm áp hơn sau những năm tháng dài nằm sâu dưới lòng đất lạnh. Tôi cũng mong các anh sớm gặp lại gia đình, người thân. Bản thân tôi cũng có 4 người anh tham gia Giải phóng quân, và 2 trong số đó đã nằm lại chiến trường. Người anh thứ 7 của tôi tham gia nhập ngũ năm 1966 và hy sinh mùng 2 Tết Mậu Thân 1968. Chiến dịch tìm kiếm quy tập và quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là một chương trình vô cùng ý nghĩa", ông Minh cho hay.

Mong những người hy sinh được gọi tên

Cũng mang theo niềm mong mỏi tìm lại người thân, ông Huỳnh Văn Tấn, nguyên cán bộ đơn vị Biệt động Đồng Đen, mang theo di ảnh người anh trai từng cùng ông chiến đấu đến Nghĩa trang Liệt sĩ TP.HCM. Người anh hy sinh sau những năm tháng hoạt động tại địa bàn Bình Tân, Chợ Lớn. Gia đình đã tìm kiếm nhiều nơi nhưng chưa có kết quả. Giờ đây, ông đến nghĩa trang với hy vọng có thêm manh mối để thực hiện mong ước của mẹ: tìm được hài cốt người con đã hy sinh.

"Chúng tôi cùng chiến đấu, sau đó thì tôi bị bắt. Anh Hai tôi hy sinh ở Chợ Lớn,ngay chỗ chợ Kim Biên, bị bắn chết ở đó cùng mấy anh em nữa. Tôi nghĩ rằng anh Hai hy sinh, giặc mang về Công viên Lê Thị Riêng để chôn, nhưng mà không biết rõ. Tôi đến đây để mong rằng theo ước nguyện của mẹ tôi là sẽ đưa hài cốt anh Hai tôi về nghĩa trang", ông Tấn kể.

Còn với bà Nguyễn Thị Kim Hoài, ngụ Khu phố 1, phường Nhiêu Lộc, việc tìm thấy hài cốt mới chỉ là một phần của hành trình. Điều bà mong mỏi hơn cả là những người đã hy sinh được xác định danh tính, tìm lại quê hương, gia đình.

"Tôi chỉ mong muốn một điều là mọi người luôn ghi nhớ công lao của các vị anh hùng liệt sĩ, những chiến sĩ đã hy sinh từ rất lâu nhưng đến nay vẫn chưa được nhớ tên. Vì vậy, tìm được hài cốt thôi là chưa đủ, mà còn phải trả lại tên cho họ, xác định nơi họ sinh ra để đưa họ trở về với gia đình, người thân. Đó mới là nghĩa cử cuối cùng dành cho những người đã hy sinh", bà Hoài chia sẻ.

Sau hàng chục năm nằm lại dưới lòng đất, 731 hài cốt liệt sĩ đã được đưa về nơi an nghỉ. Nhưng hành trình tìm kiếm vẫn tiếp tục khi còn những người chưa được tìm thấy, những danh tính chưa được xác định và những gia đình vẫn mòn mỏi chờ tin.

Cuộc tiễn đưa giữa lòng TP.HCM không chỉ là lời tri ân những người đã hy sinh, mà còn gửi gắm một mong ước: tiếp tục tìm kiếm, xác định danh tính để những người lính được trở về với tên tuổi, quê hương và người thân, để những cuộc trở về còn dang dở có ngày được trọn vẹn.