Nuôi lươn trên... nóc nhà

Theo chân anh Trần Anh Duy ở tổ dân phố Thống Thượng, phường Nhân Hoà, tỉnh Bắc Ninh, phóng viên Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam không khỏi ngạc nhiên với khoảng 74m² tầng thượng, anh xây dựng 8 bể nuôi lươn, mỗi bể rộng khoảng 4m². Điều đặc biệt là anh mạnh dạn nuôi với mật độ lên tới 800 con/m², gấp 4–5 lần khuyến cáo thông thường.

Tưởng trừng từ không gian chật hẹp nơi đô thị, anh Trần Anh Duy đã biến tầng thượng thành trang trại nuôi lươn không bùn, mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp đô thị.

Ít ai biết trước đó anh là thợ cơ khí, không có đất sản xuất. Từng thuê trang trại để thử nghiệm nhưng chi phí cao, hiệu quả không như mong muốn, anh quyết định quay về tận dụng chính không gian nhà mình để nuôi lươn không bùn.

“Quyết định này ban đầu vấp phải nhiều hoài nghi, thậm chí phản đối từ gia đình. Tôi phải tự thiết kế hệ thống vận chuyển vật liệu lên tầng và từng bước hoàn thiện mô hình”, anh Duy chia sẻ.

Theo anh Duy, yếu tố quan trọng nhất trong nuôi lươn không bùn là kiểm soát môi trường nước và lượng oxy. Nuôi dày hay thưa không phải mấu chốt, mà là kỹ thuật.

Để đảm bảo môi trường sống cho lươn, mỗi ngày anh thay nước 4–5 lần, thậm chí kiểm tra cả ban đêm. Anh cũng đầu tư hệ thống cấp – xả nước tự động để giảm công lao động nhưng vẫn phải theo dõi sát sao.

Nhờ kiểm soát tốt kỹ thuật, mỗi bể lươn cho sản lượng trung bình khoảng 5 tạ/năm. Với chi phí sản xuất khoảng 65.000 đồng/kg lươn thương phẩm, trong khi giá bán dao động từ 100.000–150.000 đồng/kg, mô hình mang lại lợi nhuận ổn định. Tính trung bình, mỗi kg lươn lãi khoảng 25.000 đồng, tương đương hơn 10 triệu đồng/bể mỗi năm.

Xây dựng thương hiệu, tạo giá trị bền vững

Không dừng lại ở đó, anh Duy tiếp tục mở rộng quy mô với khoảng 15 vạn lươn giống, đồng thời kết hợp nuôi các con vật khác để đa dạng nguồn thu.

Theo anh Duy, mô hình nuôi lươn không bùn có ưu điểm là ít mùi, phù hợp khu dân cư và không đòi hỏi nhiều nhân công, giúp giảm chi phí so với chăn nuôi truyền thống.

Về thị trường, nhu cầu tiêu thụ lươn đang tăng, đặc biệt tại các thành phố lớn như Hà Nội. Ngoài tiêu thụ tươi sống, nhiều địa phương đã phát triển các sản phẩm chế biến như lươn sấy, lươn cấp đông…, góp phần mở rộng đầu ra.

Hướng đến phát triển bền vững, anh Duy đang xây dựng đàn lươn bố mẹ và khu sinh sản riêng nhằm chủ động nguồn giống. Anh áp dụng phương pháp để trứng nở tự nhiên rồi mới tách nuôi, giúp con giống thích nghi tốt hơn với điều kiện miền Bắc, giảm hao hụt và tiết kiệm chi phí.

Không chỉ dừng lại ở sản xuất, anh còn ấp ủ xây dựng thương hiệu lươn sạch và phát triển chuỗi giá trị. Anh đã tham gia cuộc thi khởi nghiệp cấp tỉnh và dự định thành lập hợp tác xã để liên kết sản xuất, mở rộng thị trường.

Từ một tầng thượng nhỏ giữa lòng đô thị, mô hình nuôi lươn không bùn của anh Trần Anh Duy không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn mở ra hướng phát triển nông nghiệp đô thị bền vững. Anh kỳ vọng mô hình sẽ được nhân rộng để nhiều người có thể học hỏi và cùng phát triển.

Theo ông Nguyễn Văn Vũ - Chủ tịch Hội Nông dân phường Nhân Hoà, tỉnh Bắc Ninh, ngoài mô hình của anh Duy, địa phương hiện có thêm 4 hộ nuôi lươn không bùn, bước đầu cho hiệu quả tích cực.

Theo Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản Bắc Ninh, toàn tỉnh hiện có khoảng 40 bể nuôi lươn không bùn, mỗi bể cho sản lượng trung bình 1,5 tấn lươn thương phẩm sau 10 tháng chăm sóc.

Với giá lươn thương phẩm bán trên thị trường hiện dao động từ 75.000–90.000 đồng/kg, người nuôi có thể lãi khoảng 15.000–20.000 đồng/kg/vụ.