Sáng 9/7, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp, Đảng bộ, Chính quyền và người dân đã trang trọng tổ chức lễ truy điệu, an táng 68 hài cốt liệt sĩ do Đội K91, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, tìm kiếm, quy tập trong mùa khô 2025-2026. Trong số này, 47 hài cốt được quy tập tại các tỉnh Prey Veng, Pursat của Campuchia; 21 hài cốt tìm thấy trong nước. Tất cả đều chưa xác định được danh tính.

Bằng tất cả trách nhiệm và lòng tri ân sâu nặng, Đảng, Nhà nước, Quân đội và Nhân dân Việt Nam luôn coi việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ đặc biệt, là “mệnh lệnh từ trái tim”.

Hạ sĩ Lê Duy Quốc, chiến sĩ Đội K91, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh cho biết:“Trong quá trình tìm kiếm, chúng tôi gặp không ít khó khăn gian khổ; nhưng tôi vẫn cố gắng nỗ lực thật nhiều để đưa các chú trở về quê hương, đất nước. Tôi nghĩ, đất nước để có được như ngày hôm nay có một phần nhờ các chú, các bác đã hysinh để bảo vệ đất nước. Em rất tự hào khi được tham gia nhiệm vụ tìm kiếm, cất bốc và quy tập hài cốt liệt sĩ. Thời gian tới tôi cố gắng thực hiện hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, để đưa càng nhiều các chú, các bác trở về quê hương đất nước”.

Cũng vào sáng 9/7, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Dốc Bà Đắc, phường Thới Sơn, tỉnh An Giang, Đảng bộ, Chính quyền và người dân nơi đây trang trọng tổ chức lễ truy điệu, an táng 235 hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh trên đất nước Campuchia; do Đội K90,Cục Chính trị Quân khu 9; Đội K92 và K93, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh An Giang, tìm kiếm, quy tập trong mùa khô 2025-2026, cả trong và ngoài nước. Trong đó, chỉ có 2 hài cốt liệt sĩ xác định được danh tính.

Mỗi hài cốt liệt sĩ được tìm thấy là một cuộc trở về sau nhiều thập kỷ mong ngóng, là sự đoàn tụ thiêng liêng giữa những người con với quê hương, Tổ quốc, là niềm an ủi lớn lao đối với thân nhân, đồng đội và Nhân dân cả nước. Không giấu được niềm vinh dự khi chứng kiến giây phút được Đảng, Nhà nước, Quân đội, nhân dân và cả đồng đội tổ chức truy điệu, an táng người thân mình, ông Đặng Văn Hùng, Anh ruột Liệt sĩ Đặng Văn Dùng và ông Ngô Văn Vũ, Cựu chiến binh phường Thới Sơn, tỉnh An Giang xúc động chia sẻ:

“Nhìn thấy chỗ an nghỉ của em tui là nó long trọng coi như là sạch sẽ, cao ráo và được với đồng đội, hết sức là vui mừng. Cám ơn hết trơn là cao cấp lãnh đạo rồi, làm K93 đã nhiệt tình đem về đây”.

“Mình thấy anh em đã được tìm kiếm đem về quê hương mình thì đó là niềm xúc động. Trở về đất mẹ thì ngủ yên rồi”.

Theo Ban chỉ đạo 515 Quân khu 9, giai đoạn mùa khô 2025-2026, 4 đội quy tập (K90, K91, K92, K93) đã xuất quân tìm kiếm tại 10 tỉnh, thành phố bên phía Campuchia và một số địa phương trong nước. Nỗ lực này đã mang lại nhiều kết quả thiết thực trong công tác tri ân các anh hùng liệt sĩ. Từ khi triển khai “Chiến dịch 500 ngày đêm” đến nay, các đội quy tập của Quân khu đã tìm kiếm, quy tập, an táng 311 hài cốt liệt sĩ chu đáo, nghĩa tình…Để có kết quả này, các Đội K đã đánh đổi bằng biết bao ngày tháng băng rừng, vượt suối, đối mặt với thời tiết khắc nghiệt; là sự kiên trì lần theo từng nguồn tin, từng ký ức của các nhân chứng để đưa các anh trở về.

Tìm kiếm hài cốt liệt sĩ ngay trên quê hương đã là nhiệm vụ nhiều gian khó. Trên đất bạn Campuchia, hành trình ấy càng thử thách hơn khi dấu tích chiến tranh dần phai mờ theo thời gian, địa hình thay đổi, nhiều nhân chứng đã già yếu hoặc không còn, trong khi ngôn ngữ, phong tục và tập quán cũng là những rào cản không nhỏ. Để lần tìm từng manh mối, cán bộ, chiến sĩ các Đội K phải kiên trì bám địa bàn, tranh thủ sự giúp đỡ của chính quyền và nhân dân Campuchia. Với họ, mọi khó khăn đều được vượt qua bởi một tâm niệm duy nhất: đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với Tổ quốc, trở về trong lòng đất Mẹ, để vơi đi nỗi mong ngóng của thân nhân và hoàn thành trách nhiệm đối với những người đã ngã xuống.

Thượng tá Lã Phú Huy, Đội trưởng Đội K90, Cục Chính trị Quân khu 9 và Thượng tá Nguyễn Văn Xuyên, Đội trưởng Đội K93, Phòng Chính trị Bộ CHQS tỉnh An Giang chia sẻ:“Cái này cũng là cái vừa kết quả cũng là niềm động viên đối chúng tôi thì trong thời gian tới càng thôi thúc chúng tôi là quyết tâm hơn. Chúng tôi mong rằng là cái sự linh thiêng của các chú, các anh nằm đang nằm ở đây sẽ dẫn dắt chúng tôi là tìm kiếm được các chú, các anh còn đang nằm ở trên đất bạn hoặc là đang nằm ở đâu đó trên mảnh đất của quê hương chúng ta để đưa về nơi thờ cúng khang trang như thế này.

Năm nay cũng cái mới là khi quán triệt chiến dịch 500 ngày đêm, chúng tôi…là phát huy tốt các đồng chí cựu chiến binh; đặc biệt nhất là các anh các chú hồi trước đây đã từng công tác ở đội K93 á, rồi đã là nghỉ hưu rồi quay trở lại chỉ giúp đội K93, dẫn đường cho đội K93… để nắm lại những thông tin trước đây chúng ta tìm kiếm chưa hiệu quả, hiện bây giờ hiệu quả rất là tốt”.

Đối với việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ; theo chỉ tiêu, Quân khu phấn đấu tìm kiếm, quy tập khoảng 1.450 hài cốt liệt sĩ; riêng trong năm 2026 sẽ tìm kiếm, quy tập khoảng 900 hài cốt liệt sĩ. Trong đó Đội K90 (Cục Chính trị Quân khu) 200 bộ ; Bộ CHQS tỉnh An Giang 250 bộ; Bộ CHQS tỉnh Đồng Tháp 230 bộ; Bộ CHQS tỉnh Vĩnh Long 90 bộ; Bộ CHQS tỉnh Cà Mau 50 bộ; Bộ CHQS TP Cần Thơ 80 bộ; phần còn lại sẽ phấn đấu hoàn thành trong năm 2027.

Thiếu tướng Huỳnh Văn Ngon, Phó Chính uỷ Quân khu 9 chia sẻ:“Đây là việc mang tính nhân đạo, mang ý nghĩa nhân văn rất là sâu sắc. Chính vì vậy mà ngay cả không có chiến dịch 500 ngày đêm thì lãnh đạo Đảng ủy Bộ tư lệnh Quân khu 9 hạ quyết tâm rất là cao, bằng nhiều giải pháp…chúng tôi quyết tâm là hoàn thành tốt cái chỉ tiêu này, một là tìm kiếm, cất bốc, hồi hương hài cốt liệt sĩ; hai là lấy mẫu để xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”.

Mặc dù số lượng hài cốt liệt tìm được rất là nhiều, nhưng mà có đầy đủ về danh tính thì rất ít. Theo Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 9, hiện nay Quân khu 9 có 116 nghĩa trang liệt sĩ với gần 156.000 phần mộ, trong đó có 83 mộ tập thể. Trong tổng số mộ liệt sĩ, có hơn 47.300 mộ chưa có thông tin; tổng số mộ cần lấy mẫu trong “Chiến dịch 500 ngày đêm” (gồm mộ chưa có thông tin và mộ có một phần thông tin là gần 92.600 mộ). Đây là khối lượng công việc rất lớn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng Quân đội, công an, y tế, khoa học và chính quyền địa phương. Ngoài việc lấy mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ, công tác này còn nhằm xây dựng hoàn thiện và đưa vào vận hành cơ sở dữ liệu gene thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin phục vụ việc đối chiếu xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ vẫn còn nhiều gian nan khi hàng chục nghìn phần mộ vẫn chưa có tên. Mỗi mẫu ADN được lấy, mỗi hài cốt được tìm thấy và mỗi cuộc đoàn tụ sau hàng chục năm mong đợi không chỉ giúp xoa dịu nỗi đau của các gia đình liệt sĩ, mà còn góp phần hoàn thành trách nhiệm thiêng liêng của thế hệ hôm nay đối với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Hành trình ấy sẽ còn tiếp tục, bằng ý chí, trách nhiệm và lòng biết ơn sâu sắc của Đảng, Nhà nước, Quân đội và Nhân dân, để không một liệt sĩ nào bị lãng quên, không một gia đình nào ngừng hy vọng ngày được đón người thân trở về.