Sau hơn 10 năm triển khai, Luật Thủ đô đã góp phần quan trọng vào quá trình phát triển của Hà Nội. Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy nhiều điểm nghẽn về cơ chế, chính sách cần được tháo gỡ. Chính vì vậy, việc sửa đổi luật lần này được kỳ vọng sẽ tạo ra những đột phá, trao quyền mạnh mẽ hơn cho thành phố, đồng thời mở rộng phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình, nhằm phát huy vai trò đầu tàu, cực tăng trưởng của Hà Nội đối với vùng đồng bằng sông Hồng và cả nước.

Tại tọa đàm, các đại biểu đều thống nhất rằng việc sửa đổi Luật Thủ đô mang ý nghĩa chiến lược, không chỉ giải quyết những hạn chế trước mắt mà còn định hình không gian phát triển dài hạn. Ông Nguyễn Quốc Hoàn, Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Tư pháp nhấn mạnh:"Sửa đổi Luật Thủ đô lần này....Trước hết là hoàn thiện những thiết chế, thể chế đặc thù, vượt trội cho Thủ đô để bảo đảm có một cơ chế ổn định lâu dài. Mục tiêu thứ hai là xác lập vai trò thiết kế chính sách cho Hà Nội, đổi mới tư duy từ việc Thủ đô không chỉ thực thi chính sách mà chuyển sang chủ động thiết kế chính sách. Thứ ba là thực hiện phân quyền triệt để, toàn diện, gắn với trách nhiệm tài chính của Hà Nội."

Một trong những điểm nhấn nổi bật của dự thảo luật là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trên nhiều lĩnh vực then chốt. Theo bà Nguyễn Phương Thủy, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, đây là bước đột phá mang tính toàn diện: "Đẩy mạnh hơn nữa việc phân cấp, phân quyền cho thành phố Hà Nội là điểm rất đáng chú ý. Điều quan trọng không chỉ là số lượng mà là phạm vi phân quyền, tập trung vào các lĩnh vực then chốt của quản trị đô thị."

Việc trao quyền được thiết kế đi đôi với cơ chế kiểm soát chặt chẽ, thông qua giám sát của Quốc hội, Chính phủ và xã hội, cùng với yêu cầu công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình rõ ràng. Đây là yếu tố quan trọng nhằm bảo đảm quyền lực được thực thi đúng hướng, hiệu quả và vì lợi ích của người dân.

Ở góc độ địa phương, ông Trương Việt Dũng, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội cho biết, dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi không chỉ mở rộng quyền hạn mà còn mang đến những công cụ phát triển mới: "Luật Thủ đô lần này đã mở ra một công cụ hoặc một mô hình phát triển mới. Xét dưới góc độ quản trị đô thị, đây là một quy trình tổ chức lại không gian đô thị và phát triển đô thị mới cho thành phố Hà Nội".

Ở góc nhìn chuyên gia, TS. Phan Đăng Sơn, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam đánh giá cao vai trò của Luật Thủ đô sửa đổi trong việc tháo gỡ các điểm nghẽn tồn tại lâu nay. Ông cho rằng, sự kết hợp giữa Nghị quyết của Đảng, Luật Thủ đô và Quy hoạch tổng thể sẽ tạo thành “bệ phóng” quan trọng cho sự phát triển của Hà Nội: "Thực tế cho thấy các vấn đề như ùn tắc, ngập úng, ô nhiễm… thường bắt nguồn từ hạn chế thể chế. Những tồn tại này đã được nhận diện và đặt ra yêu cầu xử lý trong Luật Thủ đô (sửa đổi)."

Có thể thấy, Luật Thủ đô (sửa đổi) không chỉ là một văn bản pháp lý, mà còn là công cụ kiến tạo phát triển, mở ra không gian mới để Hà Nội bứt phá. Tuy nhiên, để những kỳ vọng đó trở thành hiện thực, yếu tố quyết định vẫn là khâu tổ chức thực thi. Khi các cơ chế, chính sách được triển khai đồng bộ, minh bạch và hiệu quả, những định hướng lớn từ thể chế sẽ dần được hiện thực hóa, góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân và đưa Hà Nội tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành đô thị thông minh, hiện đại, văn minh và bền vững trong tương lai.