Đề xuất lập quỹ phát triển liên vùng

Phát biểu tại hội nghị, GS.TS Nguyễn Trọng Hoài, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế TP.HCM, nhận định nhu cầu liên kết vùng đã được đặt ra từ lâu, thể hiện rõ nhất qua đòi hỏi phát triển hạ tầng giao thông kết nối TP.HCM với các địa phương lân cận. Do đó, việc đưa vấn đề này vào dự thảo và luật hóa là một bước tiến lớn.

Căn cứ theo Nghị quyết 09 của Bộ Chính trị, TP.HCM đóng vai trò đô thị hạt nhân. Tuy nhiên, dự thảo Luật Đô thị đặc biệt cần được thiết kế sao cho tất cả các địa phương trong vùng đều được hưởng lợi.

GS.TS Nguyễn Trọng Hoài đề xuất thúc đẩy việc hình thành Hội đồng điều phối vùng, lập quỹ phát triển hạ tầng liên vùng và xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu số để nâng cao hiệu quả điều hành.

"Trong dự thảo thể hiện các nguyên tắc hết sức cơ bản nhưng nội hàm để chúng ta thực hiện các dự án phát triển liên vùng là điều chúng ta cần phải thảo luận chi tiết. Điều này tôi nghĩ là các lãnh đạo địa phương là người am hiểu nhất", theo GS.TS Nguyễn Trọng Hoài.

Đồng quan điểm, ông Phạm Tuấn Anh, Phó Giám đốc Sở Tài chính TP. Đồng Nai nhấn mạnh nguyên tắc đồng thuận, minh bạch và hài hòa lợi ích giữa đô thị đặc biệt và các tỉnh thành. Đối với Quỹ phát triển liên kết vùng, ngoài đóng góp từ địa phương, ông kiến nghị cần có cơ chế linh hoạt để bổ sung nguồn lực cho các dự án lớn.

"Quỹ này hình thành trên cơ sở đóng góp của các địa phương xung quanh. Nếu như có thể xin thêm cơ chế là cho phép trích lập vào quỹ này trước khi đóng góp cho Trung ương. Tức là song song với xin từ ngân sách Trung ương thì chúng ta xin cho phép trích vào quỹ này. Các công trình cầu Cát Lái, Phú Mỹ... sắp tới đây thì xin phép trích lập quỹ này trước khi đóng góp cho Trung ương thì sẽ có thêm nguồn lực", ông Phạm Tuấn Anh lấy ví dụ.

Bên cạnh đó, đại diện Sở Tài chính TP. Đồng Nai cũng lưu ý Ban soạn thảo cần cân nhắc kỹ quy trình thiết kế chính sách liên quan đến điều chỉnh quy hoạch TP.HCM.Việc này phải bảo đảm tính đồng bộ với quy hoạch quốc gia và cấp vùng, tránh phát sinh xung đột pháp lý về sau.

Cần cơ chế tự chủ và bộ máy đủ mạnh

Nhất trí cao với tính cấp thiết của dự thảoluật, ông Nguyễn Trúc Sơn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long cho rằng, nếu được thiết kế với tầm nhìn dài hạn, Luật Đô thị đặc biệt sẽ tạo dư địa phát triển mới và tháo gỡ triệt để các "điểm nghẽn" liên kết vùng phía Nam.

Ông Nguyễn Trúc Sơn kiến nghị dự luật cần phân quyền mạnh mẽ hơn để TP.HCM chủ động ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, qua đó điều hành đô thị quy mô lớn một cách linh hoạt. Đồng thời, thành phố cần được mở rộng thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, có cơ chế tự chủ trong quản trị và tuyển dụng nhân lực chất lượng cao.

Để đáp ứng yêu cầu vận hành một siêu đô thị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long đề nghị nghiên cứu mô hình tổ chức bộ máy đặc thù.

"Để thực hiện quản lý tốt đô thị đặc biệt thì bộ máy, biên chế phải thực sự đủ mạnh, thật sự đủ sức hút nhân tài trình độ cao về phục vụ cho bộ máy chính quyền. Tôi nghĩ Luật Đô thị đặc biệt phải có tính lâu dài, thậm chí có giá trị trăm năm để phát triển đô thị bền vững", ông Nguyễn Trúc Sơn đề xuất.

Tại hội nghị, lãnh đạo các địa phương cũng đề xuất đẩy mạnh triển khai những dự án hạ tầng mang tính kết nối chặt chẽ giữa TP.HCM và vùng phụ cận. Đặc biệt là ưu tiên các tuyến đường ven biển và nghiên cứu quy hoạch mạng lưới đô thị vệ tinh trong bán kính 100 km quanh TP.HCM.

Sự phát triển của TP.HCM không thể tách rời các địa phương

Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, với vai trò đô thị đặc biệt, đầu tàu kinh tế - văn hóa - khoa học công nghệ của cả nước, sự phát triển của TP.HCM luôn gắn bó hữu cơ với khu vực Đông Nam Bộ, vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và duyên hải Nam Trung Bộ.

Việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt không chỉ tạo bệ phóng pháp lý cho riêng TP.HCM, mà còn kiến tạo mô hình quản trị vùng, giúp Thành phố phát huy vai trò dẫn dắt và gắn kết thực chất với các tỉnh thành.

Trong dự thảo, TP.HCM đã dành riêng Chương VII để quy định về vùng đô thị đặc biệt và chính sách liên kết. Lãnh đạo Thành phố kỳ vọng, luật mới sẽ tháo gỡ dứt điểm những nút thắt pháp lý, xác định rõ cơ chế điều tiết, tạo nền tảng để TP.HCM cùng vùng Đông Nam Bộ và ĐBSCL bứt tốc trong thời gian tới.