Đầu tư mạnh vào podcast

“Chúng tôi đã dày công chuẩn bị cho kỳ liên hoan phát thanh này”. Lời chia sẻ của nhà báo Nguyễn Mạnh Thắng - Phó TrưởngBan Thời sự (VOV1), Đài Tiếng nói Việt Nam cũng là tinh thần chung của các đơn vị tham gia Liên hoan Phát thanh (LHPT) toàn quốc lần thứ XVII năm 2026.

VOV1 tham dự đầy đủ về thể loại và số lượng theo quy định của LHPT lần thứ XVII. Những tác phẩm VOV1 mang đến LHPT kỳ này được lựa chọn kỹ càng từ những chương trình phát thanh mà VOV1 đã thực hiện và phát sóng trong năm 2025 và đầu năm 2026, đặc biệt là các tác phẩm trong những đợt tuyên truyền về những sự kiện quan trọng của đất nước.

Nhà báo Nguyễn Mạnh Thắng cho hay, trong phần thi phát thanh trực tiếp, VOV1 sẽ mang đến cho thính giả những điều đặc biệt. VOV1 cũng đầu tư vào 2 tác phẩm podcast - một xu hướng mới của phát thanh hiện đại. Đây là sự chuyển đổi của VOV1, cũng nằm trong lộ trình đề án của Đài TNVN về chuyển đổi số và phát triển thành một đơn vị podcast hàng đầu quốc gia.

Nhà báo Nguyễn Mạnh Thắng cho biết, ngoài tham gia các phần thi, VOV1 còn chuẩn bị chu đáo cho những hoạt động khác của LHPT: phối hợp với các đơn vị kỹ thuật trong Đài như Trung tâm Sản xuất và Lưu trữ chương trình thực hiện tường thuật Lễ khai mạc, Lễ bế mạc của LHPT.

“LHPT toàn quốc năm 2026 lần đầu tiên có giám khảo nước ngoài, lần đầu có phần thi podcast, ứng dụng công nghệ mới như: trí tuệ nhân tạo, trợ lý ảo, công nghệ số,… đã tạo ra sự thay đổi về mặt tư duy, về xu hướng phát triển của mỗi đơn vị tham gia dự thi”, Phó Trưởng Ban Thời sự (VOV1) Nguyễn Mạnh Thắng nhận định.

LHPT toàn quốc năm nay, Ban Văn hóa - Xã hội và Dân tộc (VOV2) tham gia 6 tác phẩm, bao gồm chương trình chuyên đề, phóng sự, podcast và chương trình trực tiếp. Nhà báo Trần Thị Hạnh Hoa - Phó trưởng phòng Thư ký biên tập - VOV2 cho biết: Chúng tôi thành lập các nhóm để triển khai các tác phẩm ở từng thể loại. Nhóm thực hiện chương trình chuyên đề đã dụng công tìm khách mời/nhân vật để chuyển tải nội dung một cách “đắt” nhất. Ở thể loại phóng sự, các phóng viên tìm đề tài có tính vấn đề, tìm được “chi tiết đắt” và góc tiếp cận riêng của VOV2 với cách kể chuyện dung dị song chuyển tải thông điệp sâu sắc.

Podcast là một trong những thể loại khó và giàu “chất nghề”, đòi hỏi kỹ năng của người dẫn chuyện, không chỉ là việc tìm đề tài mà làm sao để kể chuyện bằng âm thanh một cách hấp dẫn nhất. LHPT lần này, VOV2 đem tới 2 sản phẩm podcast ở 2 định dạng: trò chuyện và tài liệu.

“Ý tưởng kịch bản dụng công nhất là chương trình phát thanh trực tiếp. Chúng tôi đã quyết định chọn nhân vật là một trưởng bản ở địa bàn vùng sâu vùng xa để nói về sự thay đổi tư duy, năng lực và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ ở cơ sở, những người giúp kết nối thông suốt các chủ trương, chính sách từ Trung ương, biến cấp xã từ "vùng trũng" thành "mắt xích" thiết yếu trong chuỗi đổi mới”, nhà báo Trần Thị Hạnh Hoa cho hay.

Xác định tham gia LHPT là nhiệm vụ nghề nghiệp, và cũng đúng với niềm đam mê của người làm phát thanh nên Báo và Phát thanh - Truyền hình (PT-TH) Đà Nẵng đã có sự chuẩn bị chu đáo từ trước Tết Nguyên đán 2026. Nhà báo Ngô Xuân Lộc, Trưởng phòng Phát thanh, Báo và PT-TH Đà Nẵng cho biết: LHPT năm nay, chúng tôi tham gia 5 tác phẩm, trong đó có 2 phóng sự, 2 podcast, 1 chuyên đề 30 phút.

“Tham dự LHPT sẽ học hỏi được rất nhiều điều bổ ích. Tham dự mỗi kỳ liên hoan không phải kỳ vọng mình được lên nhận thưởng, mà quan trọng là chúng ta học hỏi được những gì để về làm tốt hơn những việc mình đang làm”.

Nhà báo Ngô Xuân Lộc, Trưởng phòng Phát thanh, Báo và PT-TH Đà Nẵng

“Đà Nẵng (cũ) là một thành phố rất sôi động về câu chuyện chuyển đổi số, du lịch, phát triển kinh tế, những sáng tạo, đột phá. Quảng Nam (cũ) có bề dày lịch sử về văn hóa truyền thống. Chúng tôi kết hợp hai yếu tố đó để tạo thành tác phẩm có nội dung hấp dẫn, chất lượng nhất. Trong các tác phẩm, chúng tôi thể hiện được cái riêng biệt của Đà Nẵng sau sáp nhập”, nhà báo Ngô Xuân Lộc cho hay và nhấn mạnh thêm: Ngay trong một thể tài, chúng tôi gộp rất nhiều thể loại: phóng sự, talkshow, dẫn hiện trường, trao đổi nhân vật và những âm thanh thu trong quá trình đi cơ sở để tạo nên chất của một chương trình phát thanh hiện đại.

Nhà báo Ngô Xuân Lộc chia sẻ, với mong muốn làm những tác phẩm có chất lượng, chúng tôi huy động tối đa nguồn lực: Khi thực hiện tác phẩm, chúng tôi luôn có một kịch bản âm thanh và kịch bản viết để ra một tác phẩm hoàn chỉnh; sử dụng máy chuyên dụng để thu âm thanh hiện trường; tổ chức talkshow trong phim trường, phóng sự thì cho biên tập viên dẫn tại hiện trường, tương tác với nhân vật.

Đài PT-TH Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) tham gia LHPT toàn quốc 2026 ở các thể loại phát thanh trực tiếp, podcast (thời sự và chuyên đề), 2 phóng sự và 1 chương trình phát thanh chuyên đề. Nhà báo Công Vinh, Phó Giám đốc Trung tâm tin tức, Đài PT-TH TP.HCM cho biết: Những tác phẩm dự thi năm nay, Đài chú trọng ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ công tác sản xuất. Nhà báo sẽ tập trung vào ý tưởng, hoạch định toàn bộ quy trình sản xuất để tạo ra những sản phẩm chất lượng.

"Trong sản phẩm phát thanh trực tiếp, chúng tôi ứng dụng một số nét mới để giới thiệu với làng báo phát thanh. Trong chương trình phát thanh trực tiếp và 2 podcast, chúng tôi ứng dụng chuyển đổi số, mang phong cách hiện đại và ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI đểhội nhập với xu thế đổi mới của báo chí", nhà báo Công Vinh cho hay.

Năm nay, LHPT có nhiều điểm mới, tạo được sức hút đối với người làm trong ngành. Đặc biệt, sự xuất hiện lần đầu của thể loại podcast trong hệ thống giải thưởng và các báo bạn cùng tham gia liên hoan chứ không chỉ là các báo phát thanh.

“Chúng tôi cũng đặc biệt quan tâm tới 2 hội thảo trong LHPT lần này, nhất là hội thảo về podcast bởi đây đang là xu hướng, tạo được sức hút với khán thính giả”, nhà báo Công Vinh chia sẻ.

Không đổi mới không thể tồn tại

“Tận dụng công nghệ mới nhưng không lệ thuộc vào nó, nếu không thì trợ lý ảo sẽ làm thay mọi thứ khiến cho sự sáng tạo, vai trò định hướng và bản lĩnh của nhà báo sẽ bị chi phối và nhà báo lúc đó chỉ còn là cái máy, không thực hiện được đúng vai trò, chức năng của mình”.

Nhà báo Nguyễn Mạnh Thắng, Phó Trưởng Ban Thời sự, VOV (VOV1)

Nói về vai trò của công nghệ mới trong phát thanh, Phó Trưởng Ban Thời sự, VOV (VOV1) Nguyễn Mạnh Thắng cho rằng, hiện nay, công nghệ là ưu tiên hàng đầu để phát thanh phát triển. Chúng ta tiếp cận, thu hút sự chú ý của thính giả không chỉ theo cách truyền thống là bắt thính giả nghe radio như thời xưa, mà bằng công nghệ mới, bằng cách mà thính giả đang lựa chọn. Xu hướng phát triển này cũng là áp lực bắt buộc đối với những người làm báo phát thanh.

Theo nhà báo Nguyễn Mạnh Thắng, quá trình đổi mới phát thanh là tất yếu, nhưng điều quan trọng nhất vẫn là phải để thính giả cảm thấy họ được là một phần của phát thanh, được lắng nghe hai chiều.

"Nếu làm được điều đó,phát thanh sẽ là một phần không thể tách rời của đời sống xã hội và công tác tuyên truyền sẽ trở thành một câu chuyện thú vị, dễ tiếp cận với người nghe. Khi đó, phát thanh thực sự là người đồng hành, là người bạn của thính giả",nhà báoNguyễn Mạnh Thắng nhấn mạnh.

Nhà báo Ngô Xuân Lộc, Trưởng phòng Phát thanh, Báo và PT-TH Đà Nẵng cho hay, trong thời đại công nghệ số hiện nay, nếu không áp dụng công nghệ mới, chúng ta sẽ bị lạc hậu. Có những chuyên đề chúng tôi làm trực tiếp và nhận được rất nhiều phản hồi của khán giả, có nghĩa khán thính giả đang xem trực tiếp chương trình của mình. Qua đó cho thấy, việc tiếp cận công nghệ mới từ sản xuất đến phát sóng để phát triển phát thanh là tất yếu.

Hiện nay, Báo và PT-TH Đà Nẵng đang theo hướng hội tụ trên nền tảng số, đưa các tác phẩm phát thanh trên sóng radio lên các nền tảng số để những khán thính giả có thói quen tìm hiểu thông tin trên điện thoại tiếp cận được thông tin, chương trình họ yêu thích, đồng thời áp dụng công nghệ trong quá trình sản xuất chương trình để đạt được chất lượng tốt hơn.

“Phát thanh bây giờ mà cứ tròn đều thì không lấy được sự chú ý của công chúng, mà nó phải có góc cạnh, cá tính của host thì khi đó mới có thể chinh phục được công chúng. Đặc biệt ngày nay đã đi đến cá nhân hóa nhu cầu nghe. Như vậy, nhà báo phát thanh phải biết mình làm từ nền tảng nào để có cách thức phù hợp với đối tượng đó”.

Nhà báo Công Vinh, Phó Giám đốc Trung tâm tin tức, Đài PT-TH TP.HCM

Đối với việc tiếp cận công nghệ mới, cách làm mới để đổi mới phát thanh, nhà báo Công Vinh, Phó Giám đốc Trung tâm tin tức, Đài PT-TH TP.HCM nhận định: “Vai trò của công nghệ mới rất cần thiết. Đặc biệt AI hỗ trợ chúng ta rất nhiều về ý tưởng, đề cương, nhưng với điều kiện nhà báo phải có nghề, nhà báo càng giỏi thì sử dụng AI sẽ ra kết quả rất tốt. AI chỉ tạo ra kết quả, chứ không tạo ra giá trị. Giá trị của nội dung phát thanh phải do nhà báo quyết định”.

Theo nhà báo Công Vinh, thế mạnh của phát thanh vẫn là giọng nói. Người làm phát thanh phải khai thác được óc tưởng tượng của công chúng. Thói quen nghe, thị hiếu nghe và nhận thức nghe của con người trong thời đại này đã khác với ngày xưa rất nhiều. Vì vậy, người làm phát thanh càng phải đổi mới để chinh phục thính giả.

Đài PT-TH TP.HCM đã triển khai chuyển đổi số khá lâu. Việc ứng dụng AI trong sản xuất chương trình phát thanh bằng các voice AI được đài thực hiện gần 2 năm nay. “Hiện nay, Đài đã tạo được 8 con AI voice từ chính 8 giọng đọc của các BTV và PTV của Đài, sử dụng những AI voice đó để sản xuất các nội dung đơn giản như đọc tin hoặc sử dụng AI voice một cách tự động để phát tin bài trên web của đài”, nhà báo Công Vinh cho biết.

Hiện nay, VOV2 tích cực ứng dụng công nghệ trong sản xuất, phân phối các sản phẩm phát thanh, đẩy mạnh sản xuất podcast, vodcast và phân phối đa nền tảng (Web, Youtube, Spotify, Zalo…) để đáp ứng nhu cầu người nghe và tiếp cận được đông đảo công chúng trong khi vẫn giữ vững vị thế của dòng thông tin chính thống, sâu và chất lượng.

Từ cuối năm 2022, VOV2 bắt đầu xuất bản các sản phẩm podcast trên trang web. Các tiêu chí mà ban lãnh đạo đặt ra đối với đội ngũ sản xuất podcast là thiết thực, thân thiện, gần gũi, giọng dẫn truyền cảm, lôi cuốn, có sự kết nối cảm xúc giữa người dẫn với khách mời... VOV2 cũng chủ động ứng dụng AI và các công cụ trong một số công đoạn của quá trình sản xuất để đẩy nhanh hiệu suất và nâng cao chất lượng.

Cùng với công nghệ, cách thức thể hiện và kể chuyện trong mỗi tác phẩm phát thanh của VOV2 cũng có sự đổi mới. Ví dụ như podcast rất cần sự cá nhân hóa về đề tài, về cách dẫn chuyện, trò chuyện hay thể hiện tác phẩm. “Chúng tôi quan niệm không đổi mới thì không thể tồn tại”, nhà báo Trần Thị Hạnh Hoa - Phó Trưởng phòng Thư ký biên tập - VOV2 khẳng định.