Điều cần lúc này là đẩy nhanh các giải pháp để quy định sớm đi vào cuộc sống một cách đồng bộ, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, người dân và lực lượng thực thi.

Chính sách mới luôn cần thời gian để đi từ văn bản đến cuộc sống. Quãng đường ấy không chỉ được đo bằng ngày có hiệu lực, mà còn bằng tốc độ hoàn thiện những điều kiện để vận hành thông suốt. Quy định bắt buộc sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ em trên xe ô tô cũng không nằm ngoài quy luật đó.

Một trong những vướng mắc thời gian qua là chưa có tổ chức đủ năng lực thực hiện chứng nhận hợp quy theo QCVN 123:2024/BGTVT. Điều đáng ghi nhận là cơ quan chuyên môn đã nhận diện vấn đề và đề xuất phương án chuyển tiếp.

Tuy nhiên, về lâu dài, mục tiêu không chỉ dừng ở việc sớm có một tổ chức đủ điều kiện thực hiện chứng nhận, mà cần từng bước hình thành mạng lưới các tổ chức tại nhiều khu vực trên cả nước. Khi có nhiều đơn vị cùng tham gia, doanh nghiệp sẽ có thêm lựa chọn, giảm thời gian và chi phí thực hiện thủ tục, đồng thời hạn chế tình trạng quá tải hoặc phụ thuộc vào một đầu mối duy nhất. Đó cũng là nền tảng để thị trường phát triển ổn định và quy định được triển khai thuận lợi hơn.

Khi hướng tháo gỡ đã được xác định, điều quan trọng tiếp theo là triển khai đủ nhanh để đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Trong bối cảnh thị trường ghế an toàn trẻ em hiện nay vẫn chủ yếu là các sản phẩm nhập khẩu, việc sớm hoàn thiện hệ thống chứng nhận không chỉ giúp doanh nghiệp có cơ sở đưa sản phẩm ra thị trường theo đúng quy định, mà còn tạo sự yên tâm cho các đơn vị nhập khẩu, phân phối và kinh doanh khi xây dựng kế hoạch đầu tư, lựa chọn nguồn hàng và tư vấn cho khách hàng.

Xa hơn, đây cũng là tiền đề để khuyến khích các doanh nghiệp trong nước nghiên cứu, đầu tư sản xuất, từng bước hình thành thị trường đa dạng hơn về chủng loại, cạnh tranh hơn về chất lượng và chi phí, giúp nhiều gia đình dễ dàng tiếp cận thiết bị an toàn đạt chuẩn.

Đi cùng với việc hoàn thiện hệ thống chứng nhận là yêu cầu sớm ban hành hướng dẫn thống nhất trong giai đoạn chuyển tiếp. Đây có lẽ là điều mà cộng đồng mong chờ nhất lúc này. Khi có hướng dẫn rõ ràng về hồ sơ, trình tự thực hiện và căn cứ áp dụng, các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu, phân phối sẽ chủ động xây dựng kế hoạch kinh doanh thay vì vừa làm vừa chờ. Người tiêu dùng cũng có thêm cơ sở để lựa chọn sản phẩm phù hợp và thực sự yên tâm “xuống tiền”, thay vì thấp thỏm liệu chiếc ghế mình vừa mua có đáp ứng yêu cầu khi quy định đi vào thực thi hay không.

Một hướng dẫn thống nhất còn giúp lực lượng thực thi có chung cách hiểu khi áp dụng quy định. Bất kỳ chính sách mới nào cũng sẽ phát sinh những tình huống chưa từng gặp trong thực tế. Nếu mỗi nơi vận dụng theo một cách khác nhau, thì không chỉ doanh nghiệp gặp khó mà người dân cũng khó tránh khỏi tâm lý lo lắng. Ngược lại, khi quy trình được chuẩn hóa ngay từ đầu, việc thực hiện sẽ thuận lợi hơn rất nhiều và tạo được sự đồng thuận trong xã hội.

Khoảng thời gian từ nay đến ngày áp dụng cũng cần được tận dụng như một giai đoạn tăng tốc, thay vì chỉ là thời gian chờ đợi để rồi tiếp tục lúng túng hoặc “nới” thời hạn thêm một lần nữa. Khối lượng lớn công việc là rất lớn, từ hoàn thiện hệ thống chứng nhận đến phổ biến quy định tới doanh nghiệp, đào tạo đội ngũ thực hiện, chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ và đẩy mạnh truyền thông đến người dân.

Trong đó, truyền thông vẫn giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Điều người dân cần không chỉ là biết quy định, mà còn phải hiểu vì sao phải sử dụng ghế an toàn, lựa chọn sản phẩm như thế nào và lắp đặt ra sao để phát huy hiệu quả bảo vệ.

Thực tế, cùng với một bộ phận còn những cách hiểu chưa đầy đủ, hoặc đưa ra các lý do để trì hoãn việc trang bị ghế an toàn, thì ngày càng nhiều phụ huynh đã chủ động tìm hiểu, lựa chọn và sẵn sàng đầu tư để bảo vệ con em mình. Chính sự quan tâm mạnh mẽ của dư luận lúc này đang tạo ra một thời điểm “vàng” để đẩy mạnh truyền thông, giải đáp những băn khoăn còn tồn tại bằng thông tin khoa học, minh bạch và dễ tiếp cận, thay vì để những quan điểm cảm tính tiếp tục lan truyền.

Khi kiến thức được lan tỏa và người dân hiểu rằng ghế an toàn là một thiết bị bảo vệ thiết yếu đối với trẻ em trên ô tô, việc sử dụng sẽ dần trở thành nhu cầu tự thân, thay vì chỉ để tuân thủ quy định. Đó mới là nền tảng bền vững nhất cho bất kỳ chính sách an toàn giao thông nào.

Sự thay đổi trong nhận thức của người dân cũng sẽ kéo theo sự phát triển của thị trường. Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là tăng nguồn cung, mà còn phải bảo đảm chất lượng sản phẩm. Cùng với hệ thống chứng nhận hợp quy, lực lượng quản lý thị trường và các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, kịp thời phát hiện và xử lý các sản phẩm giả, không đáp ứng tiêu chuẩn an toàn.

Bài học từ tình trạng mũ bảo hiểm “thời trang” vẫn còn nguyên giá trị. Sẽ thật đáng tiếc nếu ghế an toàn trẻ em cũng đi vào vết xe đó, khi một bộ phận người dân bỏ tiền mua thiết bị chỉ để đối phó, hoặc kỳ vọng bảo vệ con trẻ nhưng hiệu quả lại không được bảo đảm vì hàng kém chất lượng. Một thị trường minh bạch, được kiểm soát chặt chẽ sẽ vừa bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, vừa tạo môi trường cạnh tranh công bằng cho những doanh nghiệp làm ăn chân chính.

Bảo vệ trẻ em trên ô tô là mục tiêu mà không ai có thể đứng ngoài. Khi hướng tháo gỡ đã được xác định, điều cần nhất lúc này là sự phối hợp khẩn trương để những giải pháp sớm đi vào thực tế. Đừng để những khoảng trống về cơ chế và kỹ thuật làm chậm một chính sách nhân văn. Bởi mỗi mắt xích được lấp đầy hôm nay có thể bảo vệ thêm một đứa trẻ trên những hành trình ngày mai.