Chính quyền cơ sở tiên phong ứng dụng công nghệ, AI

Sau hơn 1 năm triển khai, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã từng bước đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực phát triển. Từ tư duy quản trị đến hành động thực tiễn, nghị quyết đang tạo những chuyển biến rõ nét trong quản lý nhà nước, phát triển kinh tế số.

Tại Lạng Sơn, ông Hứa Anh Tuấn, Chủ tịch UBND xã Cao Lộc cho biết, ngay khi bước vào triển khai thực hiện, dù điều kiện cơ sở vật chất, máy móc ban đầu còn nhiều khó khăn, địa phương đã dồn lực trang bị hệ thống máy tính, đường truyền internet và chuẩn hóa các thủ tục hành chính. Nhờ sự năng động, linh hoạt điều chỉnh của đội ngũ cán bộ, Cao Lộc đã vươn lên trở thành một trong những xã đầu tiên của tỉnh Lạng Sơn đạt "vùng xanh" trong thực hiện Nghị quyết 57.

Không chỉ dừng lại ở các ứng dụng cơ bản, chính quyền xã Cao Lộc còn mạnh dạn đưa các nền tảng trí tuệ nhân tạo (AI) như ChatGPT, Gemini, Notebook LM hay DeepSeek vào hỗ trợ công việc.

"Chúng tôi đang phối hợp với nền tảng MISA để tạo ra các "trợ lý ảo"phục vụ cán bộ, công chức. Toàn bộ dữ liệu của xã được đẩy lên hệ thống, giúp việc tiếp cận và tổng hợp thông tin diễn ra nhanh chóng, chính xác. Nếu như trước đây, mỗi lần tổng hợp báo cáo phải mất rất nhiều thời gian, thì nay công nghệ đã giải quyết bài toán đó," ông Hứa Anh Tuấn nhấn mạnh. Bên cạnh đó, xã cũng đang phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an triển khai đồng bộ Đề án 06 và đẩy mạnh việc cài đặt, sử dụng ứng dụng VNeID, giúp người dân dễ dàng tiếp cận các dịch vụ hành chính công.

Đưa công nghệ về tận nhà văn hóa thôn

Theo ông Tuấn, để chuyển đổi số không chỉ là khẩu hiệu mà thực sự đi vào đời sống, bài toán đặt ra là phải nâng cao kỹ năng số cho người dân, tại xã Cao Lộc, 13 nhà văn hóa thôn đã được phủ sóng wifi miễn phí. Địa phương chú trọng vận động người dân trang bị điện thoại thông minh và huy động lực lượng Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ xuống tận cơ sở "cầm tay chỉ việc". Tranh thủ thời gian cuối các buổi họp thôn, các cán bộ hướng dẫn bà con truy cập mạng internet bằng wifi miễn phí, cách tra cứu thông tin hữu ích.

Tại xã miền núi Y Tý (Lào Cai), phong trào chuyển đổi số đang diễn ra sôi nổi ở cấp cơ sở. Ông Cao Văn Văn, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Y Tý cho hay, địa phương đã thành lập Ban chỉ đạo chuyển đổi số xuyên suốt từ cấp xã đến các cơ quan, đơn vị, đồng thời lập các Tổ công nghệ số cộng đồng tại từng thôn.

"Chúng tôi đang từng bước trang bị cho mỗi nhà văn hóa thôn một bộ máy tính có kết nối internet để bà con trực tiếp thực hành, trao đổi hàng hóa trực tuyến, hoặc thậm chí là ôn luyện thi bằng lái xe máy. Có thiết bị, bà con mới có điều kiện làm quen với công nghệ thực chất," ông Cao Văn Văn chia sẻ.

Nông dân trở thành "công dân số": Hết cảnh chờ "giải cứu" nông sản

Sự thay đổi rõ rệt nhất mà chuyển đổi số mang lại chính là sinh kế và phương thức làm kinh tế của người dân. Cả Y Tý và Cao Lộc đều đang tận dụng nền tảng số để thúc đẩy hai lĩnh vực mũi nhọn là nông nghiệp và du lịch.

Theo ông Cao Văn Văn, ở Y Tý, thay vì thói quen đem hàng ra chợ truyền thống hay bày bán dọc đường chờ khách du lịch, người nông dân nay đã biết đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử, livestream chốt đơn và quen thuộc với thanh toán không dùng tiền mặt (quét mã QR).

Đặc biệt, nhiều hợp tác xã tại Y Tý đã mạnh dạn ứng dụng công nghệ cao vào canh tác. Các mô hình trồng nho sữa, hoa ly hay cà chua trong nhà lưới hiện nay đã được tích hợp công nghệ tưới tiết kiệm, tự động theo dõi và điều chỉnh nhiệt độ qua phần mềm trên điện thoại thông minh.

Nói về lợi ích của sự chuyển dịch này, Phó Bí thư Thường trực xã Y Tý, ông Cao Văn Văn khẳng định: "Chuyển đổi số giúp nâng cao giá trị nông sản rõ rệt. Khi chúng ta tiêu thụ tận gốc và mở rộng được thị trường tiếp cận, lượng hàng hóa bán ra nhiều hơn, từ đó giảm thiểu tối đa tình trạng nông sản ùn ứ, phải kêu gọi “giải cứu” như cách làm truyền thống trước đây”.

Anh Sờ Có Suy, cán bộ trẻ xã Y Tý cho hay, Y Tý từ lâu được nhiều du khách biết đến là địa điểm du lịch nổi tiếng tại Lào Cai, với khung cảnh bình lặng, mộc mạc, thiên nhiên trù phú hấp dẫn. Y Tý còn là vùng đất tập trung 4 dân tộc chính là Hà Nhì, Mông, Dao, Kinh nên bản sắc văn hóarất đa dạng và vô cùng độc đáo.

Thời gian qua anh Suy cùng nhiều bạn trẻ khác tại địa phương không ngừng nỗ lực đưa hình ảnh thiên nhiên, văn hóa, con người Y Tý đến gần hơn với khách du lịch cả nước cũng như bạn bè quốc tế. Trong đó, mạng xã hội, những công cụ số là phương tiện hữu hiệu để tối ưu hóa việc quảng bá du lịch.

“Chúng tôi xây dựng nhiều kênh trên Facebook, tiktok để giới thiệu về Y Tý như "Y Tý sức hút đại ngàn", "Y Tý tất tần tật". Đồng thời hướng dẫn cho người dân cách quảng bá du lịch trên mạng xã hội, giới thiệu các đặc sản địa phương”, anh Suy cho biết.

Cùng chung nhịp độ đó, bà con nông dân tại xã Cao Lộc (Lạng Sơn) cũng đang tận dụng triệt để mạng xã hội (Facebook, Zalo) để quảng bá các loại cây ăn quả chủ lực của địa phương như hạt dẻ, hồng giòn, cam, quýt, đào, mận, lê... Nhờ những bài đăng, video quảng bá trực tuyến, lượng khách từ các tỉnh bạn tìm đến Cao Lộc để mua sắm và tham gia các tour du lịch trải nghiệm miệt vườn – đặc biệt trong các dịp lễ, Tết tăng lên đáng kể.

Còn tại Ninh Bình, thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Đề án 06 của Chính phủ và Chương trình công tác năm 2026 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tỉnh Ninh Bình đã triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, đạt nhiều kết quả tích cực. Đại diện Sở Khoa học và Công nghệ cho biết, tỉnh Ninh Bình xác định tập trung nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ trong các lĩnh vực có tiềm năng, lợi thế như du lịch thông minh, công nghiệp văn hóa, công nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn.

Giai đoạn 2026-2030, tỉnh triển khai thực hiện 115 nhiệm vụ và 7 chương trình khoa học công nghệ trọng điểm. Trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, nhiều sản phẩm đặc trưng của địa phương đã được bảo hộ như Mật ong sú vẹt Kim Sơn, Bún mọc Kim Sơn, Trà Hoa vàng Cúc Phương, Dưa Gia Viễn cùng các nhãn hiệu tập thể Gốm Gia Thủy, Tơ lụa Cổ Chất và Nếp bắc Nghĩa Bình.

Nhiều nhiệm vụ khoa học công nghệ tiếp tục được triển khai trong các lĩnh vực công nghệ sinh học, nông nghiệp và công nghiệp như ứng dụng gen bò thịt chất lượng cao, sản xuất phân bón hữu cơ vi sinh từ phế thải chăn nuôi, công nghệ chiết tách pectin từ phụ phẩm nông sản, phát triển giống lúa thảo dược gắn với du lịch, sản xuất gốm Bồ Bát quy mô công nghiệp và sản phẩm gang hợp kim phục vụ sản xuất.

Có thể thấy, nhờ sự bám sát và triển khai quyết liệt Nghị quyết 57, chính quyền các địa phương không chỉ nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước mà còn trực tiếp trao "chiếc cần câu công nghệ" vào tay người dân. Những nền tảng số, những phiên livestream từ bản làng xa xôi đang từng ngày rút ngắn khoảng cách địa lý, đưa nông sản Việt vươn xa và mở ra hướng đi bền vững cho kinh tế nông thôn.