Trên diện tích khoảng 8.000m² tại xã Nam Hà Lâm Hà, ông Trần Văn Tấn trồng 2 giống chanh dây chủ lực là tím ngọt và tím chua. Mô hình được triển khai từ tháng 4/2026, sản xuất theo hướng VietGAP, sử dụng hệ thống tưới nhỏ giọt kết hợp châm phân tự động và màng phủ nông nghiệp.

Vùng sản xuất đã được cấp mã số vùng trồng. Vì vậy, cùng với năng suất, ông Tấn chú trọng duy trì quy trình canh tác, kiểm soát sâu bệnh và chất lượng sản phẩm. Nước và dinh dưỡng được đưa trực tiếp đến từng gốc cây; màng phủ giúp hạn chế cỏ dại, giữ độ ẩm và giảm công chăm sóc.

Với diện tích này, ông Tấn dự kiến thu khoảng 100 tấn chanh dây trong một chu kỳ gồm 3 lứa. Giá hiện dao động 15.000-17.000 đồng/kg. Sản phẩm chủ yếu vẫn tiêu thụ qua thương lái trong nước nên ông Tấn đang tiếp tục hoàn thiện quy trình, nâng chất lượng và truy xuất nguồn gốc.

“Trồng thì phân và dinh dưỡng mình bón đều cho cây và chủ yếu là phòng bệnh. Làm qua rồi nên mình biết loại côn trùng nào thường phá, cây hay mắc bệnh gì để phòng trước. Trong quá trình làm mình cũng học hỏi, trao đổi thêm với bạn bè, anh em. Hiện tại giá như thế này là quá tốt, vì 8 sào mình làm thu được cả trăm tấn, giá này được xem là nhà nông mong đợi, mong ước”, ôngTrần Văn Tấn chia sẻ.

Thực tế từ mô hình cho thấy, được cấp mã số vùng trồng mới chỉ là bước đầu. Để duy trì mã số và mở rộng thị trường, người sản xuất vẫn phải thực hiện đúng quy trình, kiểm soát vật tư đầu vào, chất lượng sản phẩm và khả năng truy xuất nguồn gốc.

Ở xã Đơn Dương, một số hộ trồng chanh dây đang tiến thêm một bước khi không chỉ duy trì các điều kiện của mã số vùng trồng mà còn đầu tư nhà lưới, sản xuất theo hướng sinh học và quản lý chặt dữ liệu vùng trồng để nâng chất lượng, sản lượng và giá trị sản phẩm.

Từ tháng 6/2024, ông Nguyễn Ngọc Vân chuyển hơn 3ha nhà kính, nhà lưới sang trồng giống chanh dây TC19. Hệ thống lưới giúp hạn chế phần lớn côn trùng chích hút từ bên ngoài, giảm tỷ lệ trái bị xước, sẹo, đồng thời ổn định điều kiện sinh trưởng, nâng tỷ lệ sản phẩm đạt yêu cầu xuất khẩu.

Quá trình sản xuất được định hướng theo phương pháp sinh học, hạn chế sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật hóa học. Bên cạnh đó, dữ liệu vùng trồng, nhật ký canh tác, thời gian và sản lượng thu hoạch được cập nhật để phục vụ quản lý và truy xuất nguồn gốc.

“Mấy nhà thu mua chanh dây lớn họ nói nếu mình làm theo hướng sạch thì trung bình không dưới 40.000 đồng/kg nên mình luôn phấn đấu duy trì tiêu chuẩn đó. Tức làm trong nhà lưới thì hạn chế được phần lớn côn trùng bên ngoài bay vào. Côn trùng ít thì trái bóng, đẹp hơn, tỷ lệ đạt tiêu chuẩn xuất khẩu cũng cao hơn”, ông Nguyễn Ngọc Vân nói.

Trong vườn, ông Vân còn đầu tư hệ thống ray vận chuyển để hạn chế va đập sau thu hoạch. Chanh dây đủ độ già được thu hái, tiếp tục ủ để lên màu tím đậm trước khi phân loại. Sản phẩm loại 1 được doanh nghiệp bao tiêu với mức giá khoảng 42.000 đồng/kg.

Cũng tại khu vực này, anh Nguyễn Phi Hùng đầu tư khoảng 1ha chanh dây theo hướng sạch, ưu tiên vật tư sinh học và giảm sử dụng hóa chất. Việc duy trì mã số vùng trồng được gắn với kiểm soát vật tư đầu vào, chất lượng sản phẩm và kiểm nghiệm trước khi đưa vào chuỗi tiêu thụ.

“Trồng theo cách này thì giảm phải xịt các loại thuốc hóa học, giá cũng ổn định hơn so với trồng ngoài trời. Phân, thuốc chủ yếu sử dụng theo hướng sinh học. Sản phẩm sau đó phải đưa đi kiểm nghiệm, đạt yêu cầu mới xuất khẩu được”,anh Nguyễn Phi Hùng cho biết.

Các hộ sản xuất đang từng bước hoàn thiện dữ liệu vùng trồng và truy xuất nguồn gốc, từ nhật ký canh tác, vật tư sử dụng, ngày và sản lượng thu hoạch đến thông tin cơ sở đóng gói, mã lô và đầu ra sản phẩm. Qua đó, mã số vùng trồng trở thành công cụ quản lý chất lượng xuyên suốt quá trình sản xuất.

Thực hiện Nghị quyết 36/2026/NQ-CP, thủ tục về mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói được đơn giản hơn, nhưng yêu cầu duy trì quy trình, chất lượng và dữ liệu vẫn phải được bảo đảm. Đây là nền tảng để chanh dây Lâm Đồng nâng giá trị, mở rộng thị trường và đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn xuất khẩu.