Tháng 5/2026, lần đầu tiên Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố Báo cáo Kinh tế tư nhân Việt Nam (BPI) năm 2025, TP.HCM dẫn đầu hiệu quả điều hành kinh tế tư nhân cả nước nhờ quy mô thị trường và độ sâu của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. TP cũng đang dẫn đầu cả nước về số lượng doanh nghiệp tư nhân, với bình quân cứ 1.000 dân có 4,33 doanh nghiệp thành lập mới và 23,75 doanh nghiệp đang hoạt động, mức độ tham gia chuỗi cung ứng nước ngoài cao.

Chủ động chuyển đổi và liên kết

Vina T&T Group là doanh nghiệp tư nhân chuyên về xuất khẩu nông sản, cuối năm 2025 doanh nghiệp này đã đưa nhiều doanh nghiệp nhỏ trong lĩnh vực nông nghiệp tiếp cận thị trường Mỹ bằng cách tổ chức container hàng chung. Thông qua đó, hàng chục doanh nghiệp đã có chuyến hàng chung và sau đó có những doanh nghiệp tự tìm được đơn hàng lớn hơn cho mình.

Ông Nguyễn Đình Tùng, Tổng giám đốc Vina T&T Group cho rằng, khi doanh nghiệp đã có một chút thành công rồi thì cần phải liên kết hơn, phải hỗ trợ nhiều hơn cho đối tác để cùng nhau phát triển. Khi ra thị trường thế giới, nông sản Việt Nam cạnh tranh rất lớn với các sản phẩm cùng chủng loại của Thái Lan, Philippines và nhiều nước khác, cho nên việc liên kết là việc chắc chắn phải làm để cùng nhau mang về lợi ích, giá trị chung.

"Không phải là khi chúng tôi lớn lên thì chúng tôi chọn những doanh nghiệp lớn, mà chúng tôi luôn luôn đồng hành với những doanh nghiệp sẵn sàng lớn lên, có nghĩa là nhỏ nhưng người ta sẵn sàng lớn lên và chúng tôi luôn cho cơ hội hợp tác với những doanh nghiệp đó. Chúng tôi tạo điều kiện cho những doanh nghiệp, những tổ hợp tác nhỏ có thể tự khai thác, tự làm ra những sản phẩm tốt. Hôm nay có thể là một đơn hàng, tuần sau có thể làm hai đơn hàng, ba đơn hàng.", ông Nguyễn Đình Tùng chia sẻ.

Khu vực kinh tế tư nhân còn nhiều khó khăn về đất đai và vốn. Hai vấn đề này đang dần được tháo gỡ bằng thế chế, chính sách. Điều mà doanh nghiệp mong muốn hơn cả là khi đã có thể chế, chính sách thì sớm được áp dụng và mạnh dạn áp dụng.

Từ thực tiễn hoạt động của cộng đồng doanh nghiệp, ông Đinh Hồng Kỳ, Chủ tịch Hội doanh nghiệp Xanh TP.HCM cho rằng, cơ chế chính sách đã có nhưng phải có thêm quy định về trách nhiệm thực hiện, để cơ chế chính sách ấy tạo ra động lực phát triển.

Có những dự án không thiếu vốn, doanh nghiệp cũng không thiếu năng lực, điều còn thiếu là một cơ chế xác định rõ ai được quyết, quyết trong bao lâu và ai chịu trách nhiệm nếu chậm trễ. Cộng đồng doanh nghiệp TP.HCM không chỉ mong chờ thêm chính sách mà còn mong chờ một bộ máy dám chịu trách nhiệm và một cơ chế thực thi đủ nhanh để biến cơ hội thành tăng trưởng thực sự.

"Cần chuyển mạnh từ tư duy "kiểm soát quy trình" sang "quản trị theo kết quả". Cho nên, thay vì quản lý hồ sơ giấy và thủ tục phân mảnh thì TP.HCM cần được phép xây dựng nền hành chính số thực chất, một hệ dữ liệu dùng chung để doanh nghiệp không phải nộp quá nhiều giấy tờ cho các cơ quan ban ngành của TP, một đầu mối xử lý, một cơ chế truy trách nhiệm theo thời hạn xử lý công việc.", ông Kỳ kiến nghị.

Môi trường đầu tư công bằng

Thế mạnh cốt lõi của khu vực tư nhân chính là sự linh hoạt, khát vọng đổi mới sáng tạo và am hiểu thị trường nội địa. Trước nay, khối này đang bị kìm hãm bởi rào cản tiếp cận vốn, đất đai và hạn chế về trình độ công nghệ.

TS. Nguyễn Thế Khang phân tích, không chỉ Nghị quyết 68 mà chính Nghị quyết 79 cũng mở đường cho kinh tế tư nhân. Tại TP.HCM, việc triển khai hai nghị quyết này cùng với quá trình chuyển đổi số mạnh mẽ đã đem đến cơ hội cho kinh tế tư nhân tham gia bình đẳng vào những dự án hạ tầng lớn:

"Phải nhấn mạnh là kinh tế tư nhân là nội lực của quốc gia, cần quan tâm nhiều hơn, cần được tạo cơ chế bính đẳng để có thể tham gia vào các lĩnh vực chiến lược. Ví dụ, trong lĩnh vực đấu thầu các dự án hạ tầng ở TP.HCM, trước đây với các dự án công hoặc PPP thì nhiều doanh nghiệp tư nhân cho rằng cơ hội tiếp cận chưa thực sự bình đẳng. Giờ theo tinh thần Nghị quyết 79, nhà nước hoàn thiện thể chế theo hướng mọi doanh nghiệp có đủ năng lực đều có thể cạnh tranh bình đẳng, doanh nghiệp tư nhân đủ năng lực và đưa ra phương án tốt hoàn toàn có thể trúng thầu.', TS. Nguyễn Thế Khang phan tích thêm.

Gần đây, với hàng loạt nghị quyết trụ cột thúc đẩy phát triển, nhất là hai nghị quyết 68 và 79, kinh tế tư nhân dần phát huy thế mạnh trong môi trường cạnh tranh bình đẳng.

Ông Lương Nguyễn Xuân Vũ, Tổng Giám đốc Công ty Tập đoàn Xuân Nguyên, Chủ tịch Hội Doanh nhân Sài Gòn nhận xét: "Với các nghị quyết này,Nhà nước được xác định rõ hơn vai trò kiến tạo phát triển, tập trung vào xây dựng thể chế, chính sách, bảo đảm môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và ổn định, thay vì can thiệp hành chính sâu vào các hoạt động sản xuất kinh doanh. Còn doanh nghiệp tư nhân thì được khẳng định là lực lượng nòng cốt, trực tiếp tạo ra của cải vật chất, việc làm và động lực tăng trưởng cho nền kinh tế của đất nước.".

Nhiều doanh nghiệp nhìn nhận, Nghị quyết 68 khẳng định vai trò quan trọng của kinh tế tư nhân, đồng thời tháo gỡ nhiều nút thắt về cơ chế chính sách để khu vực kinh tế này phát triển. Nghị quyết cũng tạo ra những kênh kết nối giữa chính sách với thực tiễn để điều chỉnh nhanh chóng.

Là chủ doanh nghiệp nhưng cũng là Phó Chủ tịch Hiệp hội Rau Quả Việt Nam, ông Nguyễn Đình Tùng cho rằng, giờ đây, các hiệp hội ngành nghề là nơi tiếp nhận nhanh chóng các phản hồi chính sách của cộng đồng doanh nghiệp. Từ đó, kịp thời kiến nghị với chính quyền và ngành chức năng để có thể điều chỉnh ngay.

"Hiện nay, chúng tôi thấy sự công bằng rõ ràng hơn, có những chính sách phù hợp hơn cho cả kinh tế nhà nước lẫn kinh tế tư nhân. Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước cũng đã diễn ra nhanh hơn, nhiều lĩnh vực trước đây chỉ dành riêng cho khu vực nhà nước thì hiện nay tư nhân cũng đã tham gia và góp phần xây dựng một nền kinh tế vững mạnh.", ông Tùng cho biết.

Trong bối cảnh kinh tế thị trường hiện đại, các mô hình hợp tác công- tư (PPP) và liên kết chuỗi giá trị cho phép kết hợp vai trò kiến tạo thể chế và phát triển hạ tầng của nhà nước với tính năng động và hiệu quả của khu vực tư nhân, qua đó nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM đề xuất: "Có những lĩnh vực TP.HCM đang rất cần sự tham gia của khu vực tư nhân, như phát triển hạ tầng, có thể thực hiện cơ chế nhà nước đầu tư công toàn bộ các tuyến metro, nhưng phần quản trị quản lý giao cho tư nhân được không, nếu khu vực tư làm tốt, quản lý tốt. Được như vậy thì tạo điều kiện để quản trị tư, khu vực kinh tế tư nhân tham gia hợp tác công- tư với nhà nước trong lĩnh vực này.".

Theo Kế hoạch triển khai Chương trình hành động số 02 ngày 16/8/2025 của Thành ủy TP.HCM về thực hiện Nghị quyết số 68 ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, TP.HCM bám sát quan điểm kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng của nền kinh tế quốc gia; xóa bỏ triệt để định kiến, rào cản tư tưởng đối với khu vực kinh tế tư nhân; bảo đảm cạnh tranh bình đẳng trong huy động, phân bổ và sử dụng các nguồn lực.

TP.HCM đặt chỉ tiêu có 750.000 doanh nghiệp tư nhân hoạt động vào năm 2030, khu vực tư nhân đóng góp 55-58% GRDP và 50-55% tổng thu ngân sách Thành phố, tốc độ tăng trưởng bình quân 10-12%/năm.

Việc đánh giá đầy đủ vai trò của hai khu vực kinh tế chủ lực, đồng thời làm rõ cơ chế phối hợp hiệu quả giữa Nhà nước và thị trường, là vấn đề có ý nghĩa quan trọng đối với chiến lược phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn tới.