Quyền hạn càng cao thì trách nhiệm cá nhân càng lớn

Trong tham luận gửi tớihội thảo “Đổi mới hoạt động của ban thường vụ các tỉnh ủy, thành ủy trong công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị: Thực trạng và một số vấn đề đặt ra”, ông Nguyễn Đức Hà, nguyên Vụ trưởng Vụ Cơ sở Đảng, Ban Tổ chức Trung ươngnhận địnhnhững năm gần đây, bên cạnh các kết quả quan trọng trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị, vẫn còn tồn tại không ít hạn chế.

Cụ thể ở một số tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương đã buông lỏng lãnh đạo, thiếu kiểm tra, giám sátđể xảy ra nhữngvụ việc tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Một sốcán bộ lãnh đạo, quản lý ở địa phương vi phạm khuyết điểm phải xử lý kỷ luật của Đảng, pháp luật của Nhà nước, kể cả cán bộ lãnh đạo chủ chốt và người đứng đầu cấp ủy, ảnh hưởng xấu đến uy tín và vai trò lãnh đạo của Đảng, gây bức xúc trong dư luận xã hội, làm suy giảm niềm tin của nhân dân đối với Đảng.

Đáng chú ý có những vụ tham nhũng, tiêu cực lớn, liên quan trực tiếp đến cán bộ lãnh đạo, quản lý chủ chốt của tỉnh, thành phố. Có nhữngbí thư, phó bí thư tỉnh ủy, thành ủy và ủy viên ban thường vụ cấp tỉnh đã vi phạm nguyên tắc tổ chức của Đảng, lợi dụng chức vụ, quyền hạn được giao để tham nhũng, tiêu cực, phải xử lý kỷ luật của Đảng, một số phải xử lý bằng pháp luật.

Từ thực tiễn đó, ông Nguyễn Đức Hà đề xuất một số nhiệm vụ, giải pháp nhằm đổi mới và nâng cao chất lượng hoạt động của ban thường vụ cấp ủy cấp tỉnh. Trước hếtcần tiếp tục bổ sung, hoàn thiện các quy định, quy chế của Đảng, nhất là những quy địnhvề kiểm soát quyền lực và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong một số lĩnh vực nhạy cảm, dễ xảy ra tham nhũng, tiêu cựcnhư: Quản lý xây dựng, quản lý kinh tế, tài chính; quản lý văn hoá, khoa học, công nghệ; quản lý đấu thầu.

Khi Bộ Chính trị ban hành các quy định mới về kiểm soát quyền lực và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, các cấp ủy trực thuộc Trung ương phải cụ thể hóa cho phù hợp với tình hình địa phương; đồng thời quy định rõ các nội dung cần công khai trong cấp ủy, ban thường vụ và trách nhiệm của từng chức danh, nhất là các vị trí chủ chốt.

Bên cạnh đó, cần hoàn thiện quy chế làm việc của cấp ủy và ban thường vụ, trong đó đặc biệt chú trọng cơ chế kiểm soát quyền lực của người đứng đầu; xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của từng thành viên theo nguyên tắc quyền hạn càng cao thì trách nhiệm cá nhân càng lớn.

Đối với các dự án lớn tại địa phương, cần được thảo luận kỹ lưỡng trong cấp ủy và ban thường vụ trước khi trình Hội đồng nhân dân xem xét, quyết định, nhất là các dự án do doanh nghiệp tư nhân thực hiện, nhằm hạn chế những sai phạm, tiêu cực như đã từng xảy ra trong thời gian qua như vụ án Phúc Sơn, Thuận An, Đại Ninh, Việt Á...

Ngoài ra, cần xây dựng và thực hiện nghiêm quy chế làm việc của cấp ủy; đẩy mạnh công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị theo hướng trong sạch, vững mạnh toàn diện trên các mặt chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ.

Cấp ủy cấp tỉnhcầnsâu sát thực tế và cơ sở

Cũng gửi tham luận đến hội thảo,PGS.TS Trần Khắc Việt, nguyên Viện trưởng Viện Xây dựng Đảng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phân tích,thực hiện chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, Bộ Chính trị đã xác định rõ cơ chế “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.

Cơ chế này đòi hỏi cấp ủy, cơ quan chính quyền cấp tỉnh phải hết sức năng động, sáng tạo, dám “nghĩ xa, làm lớn”, đề ra các quyết sách mang tính chiến lược trên cơ sở cân nhắc kỹ lưỡng các điều kiện bảo đảm tính khả thi; xây dựng các “kịch bản” khác nhau và linh hoạt trong chỉ đạo thực hiện; thường xuyên kiểm tra, giám sát, thanh tra, kịp thời giải quyết các vấn đề phát sinh; xây dựng, khuyến khích và bảo vệ đội ngũ cán bộ, nhất là những người đứng đầu, thật sự dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đương đầu với khó khăn, thử thách, quyết liệt trong hành động vì lợi ích chung.

Vì thế, công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị cấp tỉnh phải nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy đảng, đội ngũ cán bộ, đảng viên về cơ chế này, khắc phục tư duy thụ động, trông chờ Trung ương, không dám đổi mới sáng tạo, né tránh trách nhiệm, đồng thời tránh chủ quan duy ý chí, quyết định những chủ trương vượt quá khả năng thực tế...

Trong bối cảnh hệ thống đơn vị hành chính mới được tổ chức lại theo hướng giảm từ ba cấp xuống còn hai cấp, không còn cấp huyện, mô hình này giúp giảm bớt khâu trung gian, rút ngắn thời gian xử lý công việc. Tuy nhiên, mô hình nàycũng đặt ra những nguy cơ như cấp tỉnh có thể xa rời thực tiễn cơ sở, chậm giải quyết vấn đề phát sinh; trong khi đó, cấp xã có thể lạm quyền, vượt thẩm quyền.

Do đó, công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị cần tập trung xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và các mối quan hệ công tác của tất cả các tổ chức thuộc hệ thống chính trị cấp tỉnh và cấp xã; đổi mới phương thức lãnh đạo của cấp ủy cấp tỉnh và phương thức hoạt động của cơ quan chính quyền cấp tỉnh theo hướng sâu sát thực tế và cơ sở, tăng cường hoạt động chỉ đạo, hướng dẫn và công tác kiểm tra, giám sát, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc của cơ sở. Đề cao trách nhiệm của cấp ủy viên cấp ủy cấp tỉnh được phân công phụ trách các tổ chức đảng cấp xã.

Chuyên gia này cho rằng, những thay đổi trong tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị, trong đội ngũ cán bộ, công chức ở các tỉnh, thành phố đòi hỏi phải có những đổi mới mạnh mẽ cả nội dung và phương thức công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị. Trong công tác tổ chức, trọng tâm chính là xác định đúng và rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, các mối quan hệ công tác của từng tổ chức, cơ quan; thực hiện nghiêm các nguyên tắc tổ chức, giữ vững kỷ luật, kỷ cương; xây dựng và củng cố sự đoàn kết thống nhất; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những lệch lạc, hạn chế và xử lý kịp thời, nghiêm minh các sai phạm.

"Trong công tác cán bộ, chú trọng việc bố trí, sử dụng đúng cán bộ; tăng cường bồi dưỡng nghiệp vụ, kỹ năng công tác cho cán bộ, công chức theo vị trí việc làm mới; đổi mới, nâng cao chất lượng công tác đánh giá cán bộ, công chức; đặc biệt quan tâm việc rèn luyện đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên, công chức; nêu cao vai trò gương mẫu của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu; phát huy vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân đối với hoạt động của đội ngũ cán bộ, công chức",PGS.TS Trần Khắc Việt nêu quan điểm.