Sổ liên lạc điện tử, với các ứng dụng phổ biến hiện nay như eNetViet, về lý thuyết, là giải pháp thay thế hiện đại cho cuốn sổ liên lạc giấy truyền thống. Đây là một hệ thống phần mềm giúp kết nối, truyền tải, trao đổi thông tin trực tuyến giữa nhà trường, giáo viên và phụ huynh học sinh.

Câu chuyện không có gì đáng bàn nếu hệ thống liên lạc điện tử phát huy tác dụng, làm tốt nhiệm vụ cầu nói giữa các bên liên quan trong mỗi trường giáo dục đòi hỏi mối liên kết chặt chẽ. Tuy nhiên, điều đáng bàn ở đây là hệ thống đấy hoạt động ra sao, giúp ích gì cho việc dạy và học.

Theo như lời chị Kiều Khánh Ly, phụ huynh học sinh trường THCS Văn Quán, về sổ liên lạc điện tử, tác dụng của phần mềm này, gần như không hiệu quả đối với việc học của con, tính kết nối giữa gia đình với nhà trường cũng không cao:

"Tôi thấy sổ liên lạc điện tử chưa thực sự phát huy hiệu quả. Điểm số cũng không được cập nhật thường xuyên, còn các thông báo chủ yếu là những nội dung chung. Tôi mong nhà trường tăng cường cập nhật thông tin mang tính cá nhân của từng học sinh, chẳng hạn như tình hình học tập, rèn luyện hay những sự việc phát sinh trong ngày".

Trao đổi với hiệu trưởng trường THCS Văn Quán, cô giáo Trần Thị Yến cho biết, sổ liên lạc điện tử dùng để cập nhật thông tin chung của học sinh, như mục điểm danh cập nhật 2 lần/tuần:"Việc theo dõi học sinh được thực hiện thông qua tổ trưởng, lớp trưởng, giáo viên và giáo viên chủ nhiệm. Định kỳ hai lần mỗi tuần, đơn vị phụ trách sẽ tiếp nhận thông tin từ giáo viên chủ nhiệm và gửi thông báo nếu có trường hợp cần đính chính hoặc điều chỉnh".

Một tuần 5 ngày, điểm danh 2 lần thông qua dữ liệu cập nhật từ cán bộ lớp, thực chất là những học sinh, hoặc cô giáo chủ nhiệm, đồng nghĩa với việc dữ liệu vừa cũ, vừa không chính xác. Vậy nên mới có chuyện học sinh đi học đầy đủ nhưng trên sổ liên lạc điện tử hiện thị học sinh vắng mặt:

"Tôi thấy phần mềm eNet của trường con mình chưa thực sự hiệu quả. Thông tin nhà trường gửi chủ yếu là những nhắc nhở như con nói chuyện riêng trong giờ hay quên sách bài tập. Thậm chí, có hôm tôi đã xin phép cô giáo cho con nghỉ học vì ốm, nhưng đầu ngày hệ thống vẫn gửi thông báo con đã đến lớp ở mục điểm danh".

Tại kỳ họp thứ năm của HĐND TP Hà Nội, diễn ra từ ngày 14-16/7, Ban Văn hóa - Xã hội (Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội) đã công bố báo cáo giám sát chuyên đề về các khoản thu chi trong trường học. Bản báo cáo lập tức thu hút sự chú ý dư luận khi chỉ ra hàng loạt khoản thu “núp bóng” thỏa thuận trá hình thông qua các chương trình bổ trợ.

Danh mục giám sát việc thực hiện bao gồm các khoản thu, mức thu, cơ chế quản lý thu, chi đối với các dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục, đào tạo được quy định tại Nghị quyết số 60 năm 2025.

Mặc dù nhiều cơ sở giáo dục thực hiện đúng danh mục quy định, vẫn còn một số trường sử dụng sổ liên lạc điện tử, phần mềm quản lý học sinh trên cơ sở thỏa thuận với phụ huynh nhưng chưa được quy định cụ thể.

Ngoài ra, việc tổ chức các dịch vụ như tiếng Anh liên kết, STEM, kỹ năng số, AI cũng không xác định rõ ràng giữa, còn có trường hợp quảng cáo chương trình học tích hợp song ngữ, dễ khiến cho phụ huynh học sinh hiểu lầm.

Thực tế ghi nhận, ở một trường tiểu học thuộc địa bàn phường Hoàng Liệt, TP. Hà Nội, các trung tâm Anh ngữ nhận đăng ký vào các lớp song ngữ với mức phí cao nhất lên đến hơn 3 triệu đồng một tháng.

Nhân viên tư vấn:Bên này các con học kiến thức mới

PV: Bên này thì là tiếng Anh liên kết thôi đúng không?

Nhân viên tư vấn:Đúng rồi ạ, cái này các con tính vào học bạ luôn

PV: Học này giờ giấc như nào em?

Nhân viên tư vấn:Các con học bình thường như trên lớp, một tuần có 2 tiết, thời khóa biểu tùy vào sắp xếp của nhà trường

PV: Chi phí thế nào em?

Nhân viên tư vấn:Chi phí là 3,2 triệu chưa bao gồm các khoản bình thường

Vấn đề ở chỗ, toàn bộ những khoản thu kiểu này các phụ huynh đều được ký văn bản thỏa thuận - một loại giấy tờ nhằm hợp thức hóa mọi khoản thu không nằm trong danh mục trên tinh thần tự nguyện một cách… miễn cưỡng.

Theo chuyên gia giáo dục Vũ Thu Hương, ban đầu các khoản thu ít thôi, càng về sau càng nhiều:"Tâm lý của nhiều phụ huynh là luôn muốn con mình được học tập và hưởng những điều kiện tốt nhất. Vì vậy, khi nhà trường triển khai một hoạt động mà thấy hợp lý, họ thường sẵn sàng đồng thuận. Tuy nhiên, ban đầu các khoản thu có thể không lớn, nhưng về sau ở một số nơi lại phát sinh ngày càng nhiều và có những khoản khiến phụ huynh băn khoăn về tính hợp lý".

Trên thực tế, nhiều phụ huynh chia sẻ rằng, trong các cuộc họp, giáo viên chủ nhiệm hoặc Ban đại diện cha mẹ học sinh thường khéo léo lồng ghép các dịch vụ này vào thời khóa biểu chính khóa. Việc này tạo ra một áp lực vô hình nếu không ký vào đơn “tự nguyện”.

Sự nhập nhèm giữa chương trình bắt buộc với các dịch vụ thương mại liên kết đã biến các khoản thu ngoài danh mục trở thành nghĩa vụ đóng góp bắt buộc đối với nhiều gia đình.