Sống mòn bên "vực tử thần"

Mỗi khi trời đổ mưa lớn, hàng chục hộ dân tại tổ 1, khu phố Suối Cam, phường Đồng Xoài, TP. Đồng Nai lại thức trắng đêm trong nỗi sợ hãi tột độ.

Ngay phía sau nhà họ là một bờ vực dài gần 100m, độ sâu từ 8 đến 10m, tạo thành mái taluy dựng đứng và liên tục có dấu hiệu sạt lở.

Theo phản ánh của người dân, nguyên nhân dẫn đến tình trạng này không xuất phát từ đứt gãy địa chất hay thiên tai tự nhiên.

Sự việc bắt nguồn từ việc ông Tạ Đình Tráng và bà Nguyễn Thị Mỹ Chi tự ý cải tạo đất, hạ cao độ nền và khai thác khoáng sản trái phép tại các thửa liền kề từ năm 2017.

Hành vi này đã bị cơ quan chức năng tỉnh Bình Phước cũ phát hiện và xử phạt hành chính, nhưng hậu quả chưa được khắc phục triệt để.

Sau khi một khối lượng đất khổng lồ bị múc đi trái phép, khu vực này hình thành độ chênh cao quá lớn.

Năm 2024, dưới tác động của mưa lớn kéo dài, hiện tượng sạt lở nghiêm trọng đã xảy ra. Thời điểm đó, UBND Thành phốĐồng Xoài (cũ) đã hỗ trợ chi phí di dời, thuê trọ cho người dân với mức 2 triệu đồng/hộ/tháng. Tuy nhiên, chính sách này chỉ duy trì được vỏn vẹn 2 tháng rồi dừng hẳn.

Là một trong những hộ dân chịu thiệt hại nặng nề nhất, chị Bùi Thị Hồng Thơm xót xa chia sẻ: "Gian bếp và nhà vệ sinh trước đây cách rìa đất đến mấy mét, vậy mà sạt lở đã cuốn phăng đi hết, không còn lại gì. Nhà có con nhỏ nên không dám ở nhà, đành phải gửi cháu về nhà ngoại rồi hai vợ chồng thuê nhà trọ ở tạm”.

Các hộ lân cận như gia đình ông Hà Văn Trung, ông Nguyễn Thanh Hùng cũng chung cảnh ngộ.

Không chỉ công trình phụ bị sạt lở, ngay nhà chính cũng xuất hiện nhiều vết nứt chạy dài trên tường. Không có chi phí để chuyển đi, bà con đành "đánh cược" mạng sống, bám trụ lại chờ chính quyền giải quyết.

Ông Hà Văn Trung lo lắng bày tỏ: "Mùa mưa năm nay mà lượng mưa lớn như các năm trước thì nguy cơ sạt lở, sập thẳng vào nhà dân là chắc chắn, đe dọa trực tiếp đến tính mạng con người. Trong các cuộc họp với cán bộ địa phương, tôi đã nhiều lần kiến nghị cơ quan chức năng phải có biện pháp làm kè kiên cố phía sau để dân yên tâm sinh sống".

Dùng Quỹ thiên tai để khắc phục "nhân tai"

Trước tình trạng khẩn cấp, UBND phường Đồng Xoài đã tổ chức họp và yêu cầu ông Tạ Đình Tráng phải xây bờ kè khắc phục sạt lở.

Tuy nhiên, người này chỉ mang vài bụi tre vào trồng rồi bỏ mặc. Qua nhiều cuộc họp, biên bản vẫn được lập nhưng hiện trạng nguy hiểm thì không hề thay đổi.

Để đảm bảo an toàn, mỗi khi có mưa lớn, ban điều hành khu phố Suối Cam phải chủ động mở cửa Nhà văn hóa để người dân trú ngụ tạm thời. Khu phố cũng liên tục kiến nghị cơ quan chức năng cấp trên có hướng giải quyết dứt điểm.

Đáng nói, trước tình trạng sạt lở ngày càng phức tạp, tại cuộc họp với người dân,UBND phường Đồng Xoài cho biết, đang đề xuất cơ quan cấp trên xem xét hỗ trợ kinh phí để xây dựng bờ kè gia cố từ nguồn Quỹ phòng, chống thiên tai.

Đề xuất này lập tức vấp phải sự phản đối của người dân. Người dân cho rằng, Quỹ phòng, chống thiên tai dùng để ứng phó và khắc phục hậu quả bất khả kháng do bão lũ gây ra. Việc dùng nguồn quỹ công này để "gánh thay" thiệt hại từ hành vi vi phạm pháp luật cố ý của một cá nhân là điều khó chấp nhận.

Ông Nguyễn Thanh Hùng bức xúc: “Quỹ thiên tai là để dành cho những nơi bị bão lũ tàn phá, còn việc sạt lở ở đây là do ông Tạ Đình Tráng múc đất đem bán gây ra. Cơ quan chức năng phải buộc ông Tráng trả lại mặt bằng hoặc tự bỏ tiền làm kè, chứ giờ mỗi lần mưa lại ngủ không yên".

Mùa mưa bão năm 2026 đã bắt đầu, đồng nghĩa với sinh mạng và tài sản của hàng chục con người tại khu phố Suối Cam tiếp tục bị "treo" bên bờ vực thẳm.

UBND phường Đồng Xoài và các sở, ngành liên quan của Thành phốĐồng Nai cần nhanh chóng vào cuộc chỉ đạo quyết liệt hơn.

Cơ quan chức năng cần áp dụng các biện pháp pháp lý mạnh mẽ, buộc cá nhân vi phạm phải chịu toàn bộ trách nhiệm tài chính để hoàn trả mặt bằng an toàn.

Người dân nơi đây không chỉ cần một bờ kè bê tông để giữ đất, họ cần một "bờ kè" pháp lý nghiêm minh từ chính quyền, nơi sai phạm phải bị xử lý dứt điểm, đúng người, đúng vi phạm trước khi có thể xảy ra những hậu quả thương tâm khi mùa mưa lũ đang đến gần.