Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tham dự và có phát biểu dẫn đề tại Diễn đàn. Phiên khai mạc có sự tham dự của các Lãnh đạo cấp cao các nước thành viên ASEAN: Ngài Hun Manet, Thủ tướng Vương quốc Campuchia; Ngài Sonexay Siphandone, Thủ tướng Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào; Ngài Anutin Charnvirakul, Thủ tướng Vương quốc Thái Lan; Ngài Xanana Gusmão, Thủ tướng Cộng hòa Dân chủ Timor-Leste. Sự kiện còn có sự tham dự của ông Kao Kim Hourn, Tổng Thư ký ASEAN. Ngoài ra, dự kiến có thông điệp ghi hình của Lãnh đạo cấp cao các nước. Lãnh đạo các ban, bộ, ngành; các nhà ngoại giao quốc tế; các chuyên gia học giả khu vực và quốc tế.

Phát biểu chào mừng tại Phiên Khai mạc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh sự hiện diện của lãnh đạo cấp cao các nước ASEAN, Timor-Leste, Tổng Thư ký ASEAN, đại diện các tổ chức quốc tế, giới học giả, doanh nghiệp và địa phương đã phản ánh sự quan tâm ngày càng lớn đối với tương lai của ASEAN, đồng thời thể hiện tinh thần đồng hành và trách nhiệm chung trong việc định hình hướng phát triển của khu vực trong giai đoạn mới.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho biết Diễn đàn Tương lai ASEAN được Việt Nam khởi xướng với mong muốn tạo dựng “một không gian đối thoại cởi mở, thực chất và hướng tới tương lai”, quy tụ các nhà hoạch định chính sách, giới nghiên cứu, cộng đồng doanh nghiệp cùng các đối tác trong và ngoài khu vực để trao đổi ý tưởng, chia sẻ sáng kiến và đóng góp cho tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN. Sự hưởng ứng tích cực từ các nước thành viên và các đối tác quốc tế ngay từ những kỳ đầu tiên cho thấy nhu cầu ngày càng rõ nét về một diễn đàn đa chiều, có khả năng kết nối các ý tưởng chiến lược với quá trình hoạch định chính sách của ASEAN.

Theo Bộ trưởng, với chủ đề “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, thịnh vượng và lấy người dân làm trung tâm”, Diễn đàn năm nay tập trung thảo luận những vấn đề mang ý nghĩa chiến lược đối với ASEAN, từ củng cố đoàn kết nội khối, nâng cao năng lực tự cường và tự chủ chiến lược, phòng ngừa xung đột cho đến các lĩnh vực đang định hình tương lai khu vực như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, an ninh năng lượng, trí tuệ nhân tạo và công nghệ tài chính. Đây đều là những chủ đề có tác động sâu rộng đến quỹ đạo phát triển của ASEAN, đòi hỏi các quốc gia thành viên phải tăng cường phối hợp và tìm kiếm các cách tiếp cận mới về quản trị cũng như hợp tác khu vực.

Phát biểu dẫn đề phiên Khai mạc, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng khẳng định Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi chủ đề của diễn đàn phản ánh những giá trị cốt lõi mà ASEAN đang theo đuổi và định hướng cho tương lai của hiệp hội trong giai đoạn tới. Theo Thủ tướng, trong bối cảnh thế giới biến đổi sâu sắc, câu hỏi đặt ra không chỉ là ASEAN sẽ thích ứng ra sao mà là ASEAN sẽ định hình tương lai của chính mình như thế nào trong thế kỷ XXI.

Thủ tướng nhấn mạnh, nếu gần sáu thập kỷ qua đã là hành trình xây dựng bản sắc của ASEAN, thì những thập kỷ tới đây sẽ là hành trình định hình tương lai của ASEAN trong một thế giới mà những quy tắc nền tảng kinh tế, công nghệ và quyền lực toàn cầu đang được viết lại.

Trên hành trình thực hiện tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, Thủ tướng cho rằng ASEAN cần hướng tới ba phản hồi chiến lược:Thứ nhất,không chỉ tham gia các xu thế toàn cầu, mà ASEAN còn phải góp phần định hình các xu thế đó.Thứ hai,không chỉ là một trung tâm sản xuất mà còn là một trung tâm đổi mới, sáng tạo.Thứ ba,không chỉ là một cộng đồng các quốc gia mà còn là một cộng đồng thực sự của người dân.

Khẳng định giá trị lớn nhất mà ASEAN đã chứng minh trong gần 60 năm qua là khả năng biến khác biệt thành hợp tác, thống nhất mà không triệt tiêu đa dạng và hội nhập mà vẫn giữ được bản sắc riêng, Thủ tướng tin tưởng ASEAN sẽ tiếp tục phát huy những giá trị đó để đóng góp tích cực cho hòa bình, hợp tác và phát triển của khu vực cũng như thế giới.

Trên hành trình đó, Thủ tướng Lê Minh Hưngcho biết Việt Nam cam kết mạnh mẽ tiếp tục đồng hành cùng ASEAN bằng khát vọng kiến tạo tương lai với tất cả con tim và khối óc, bởi tương lai của Việt Nam gắn liền với tương lai của ASEAN, cũng như gắn liền với hòa bình, ổn định và thịnh vượng chung của cả khu vực.

Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 (AFF 2026) kéo dài trong 2 ngày 9-10/6, với nội dung phong phú, đa dạng, bao trùm, bao gồm 20 hoạt động. Theo đó, có 5 phiên toàn thể tập trung vào những vấn đề đang được khu vực và thế giới quan tâm như tự cường và đoàn kết, ngăn ngừa xung đột, trí tuệ nhân tạo (AI), an ninh năng lượng và mô hình phát triển.

Trong lần thứ 3 tổ chức, AFF 2026 có chủ đề "Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, thịnh vượng, lấy người dân làm trung tâm", với mong muốn thể hiện quyết tâm của các quốc gia ASEAN cùng hướng tới một tương lai phát triển bao trùm, bền vững, đặt người dân vào trung tâm của mọi tiến trình hợp tác, phát triển. Đây cũng là sự kiện đối ngoại đa phương đầu tiên được tổ chức sau thành công của Đại hội XIV của Đảng, góp phần lan tỏahình ảnh một Việt Nam chủ động, tích cực và trách nhiệm trong tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN đoàn kết, tự cường và phát triển bền vững.