Chia sẻ với phóng viên liên quan tình hình phát triển năng lượng xanh tại Trung Quốc, ông Lưu Huệ Minh, Tổng Giám đốc Công ty Năng lượng xanh Tây Tử (Xizi Clean Energy) có trụ sở tại Hàng Châu cho biết, chiến lược phát triển năng lượng xanh tại quốc gia tỷ dân trong những năm gần đây tập trung mạnh vào các trụ cột như điện mặt trời, điện gió, lưu trữ năng lượng, năng lượng sinh khối, tận dụng nhiệt thải công nghiệp và công nghệ carbon thấp cho công nghiệp nặng…. Đây được xem là hướng đi phù hợp với quá trình giảm phát thải quy mô lớn của một nền kinh tế công nghiệp hóa sâu rộng.

Theo ông Lưu Huệ Minh, một trong những công nghệ được Trung Quốc đặc biệt quan tâm để tiến tới mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2026 là lưu trữ nhiệt mặt trời: “Năng lượng mặt trời là một công nghệ xanh, không phát thải carbon, nên có thể trực tiếp giảm phát thải. Đồng thời, đây cũng là một phương thức lưu trữ năng lượng. Khi các nguồn năng lượng như điện mặt trời, điện gió chưa thể được lưới điện hấp thụ hết, chúng có thể được tạm thời tích trữ ở đây. Khi lưới điện cần, năng lượng sẽ được giải phóng trở lại dưới dạng điện hoặc nhiệt. Đây là một cách gián tiếp để giảm phát thải carbon”.

Đáng chú ý, kinh nghiệm của Trung Quốc trong xử lý rác thải và phát điện từ rác cũng là một lĩnh vực thu hút sự quan tâm ở Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam. Từ góc độ lợi thế công nghệ, ông nhấn mạnh: “Trung Quốc có toàn bộ hệ thống chuỗi cung ứng và hệ thống sản xuất hoàn chỉnh nhất thế giới, nên có thể cung cấp cho toàn cầu những sản phẩm và công nghệ có tính cạnh tranh cao về chi phí”.

Ông cũng cho biết, Trung Quốc đã triển khai nhiều dự án điện rác với quy mô đa dạng, giúp doanh nghiệp tích lũy kinh nghiệm xử lý nhiều loại rác, nhiều điều kiện đầu vào khác nhau.

Đối với Việt Nam, mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050 đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phải hiện đại hóa hàng loạt nhà máy, cơ sở công nghiệp và hạ tầng năng lượng. Theo ông Lưu Huệ Minh, việc giảm phát thải không chỉ nằm ở việc phát điện mà còn ở việc tiêu thụ điện.

“Ở khía cạnh sử dụng, chúng tôi cũng có rất nhiều kinh nghiệm. Chúng tôi có Viện nghiên cứu nồi hơi thu hồi nhiệt cấp quốc gia, đã phát triển nhiều công nghệ nồi hơi không cần đốt than, cũng không cần dùng khí đốt. Những công nghệ này đã được ứng dụng rộng rãi trong các ngành tiêu thụ năng lượng lớn như thép, xi măng…, qua đó giúp doanh nghiệp giảm phát thải carbon”, ông Lưu Huệ Minh cho biết.

Ông đánh giá triển vọng hợp tác tại Việt Nam trong lĩnh vực năng lượng xanh hiện rất rộng mở: “Việt Nam là một quốc gia phát triển rất nhanh. Toàn bộ cơ sở hạ tầng, bao gồm cả năng lực hỗ trợ chuỗi thượng nguồn và hạ nguồn, đều đang được nâng cao”.

Theo ông, thách thức chủ yếu nằm ở việc ngành năng lượng Việt Nam phát triển trong thời gian chưa dài, nên nguồn nhân lực và hệ sinh thái hỗ trợ có thể còn khác biệt so với Trung Quốc. Tuy vậy, những khoảng cách này có thể được thu hẹp dần theo thời gian.

Về định hướng tương lai, ông biết doanh nghiệp Trung Quốc này đã có nhiều dự án tại Việt Nam từ cách đây 20 năm, hiện đang tiếp tục tăng cường đầu tư và có thể sẽ thành lập chi nhánh tại Việt Nam trong thời gian tới. Điều đó cho thấy xu hướng hợp tác không chỉ dừng ở xuất khẩu thiết bị mà đang hướng tới hiện diện dài hạn, gắn với thị trường và nhu cầu phát triển tại chỗ.

Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh chuyển đổi năng lượng, các mô hình hợp tác với các đối tác Trung Quốc có thể góp phần hỗ trợ quá trình hiện đại hóa công nghiệp, phát triển hạ tầng điện sạch, xử lý chất thải và xây dựng chuỗi cung ứng công nghệ xanh. Xa hơn, hợp tác năng lượng giữa hai nước không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn là một phần trong quá trình kiến tạo mô hình tăng trưởng ít carbon và bền vững hơn.