Bộ trưởng Maria Theresa Lazaro cho biết,trong 4 ngày qua, Manila đã trở thành trung tâm của ngoại giao ASEAN, quy tụ các Bộ trưởng ngoại giao ASEAN và các đối tác bên ngoài để thảo luận về những vấn đề quan trọng nhất đối với khu vực của chúng ta.

Bộ trưởngnhấn mạnh các kết quả chính: Thứ nhất, ASEAN đã thông qua các văn kiện quan trọng, trong đó có Thông cáo chung Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 59, phản ánh lập trường và ưu tiên chung của ASEAN về các vấn đề ảnh hưởng đến khu vực. Văn kiện này là sản phẩm của một loạt các cuộc đàm phán giữa 11 quốc gia thành viên ASEAN. Thứ hai, Hướng dẫn hoặc phương thức hợp tác của ASEAN với các bên ký kết cấp cao của Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác Đông Nam Á (TAC), một ưu tiên trong nhiệm kỳ chủ tịch của Philippines.

Hướng dẫn này thiết lập một khuôn khổ cho phép các bên ký kết cấp cao tham gia sâu rộng hơn với ASEAN, đặc biệt là những bên không có thỏa thuận đối tác chính thức với ASEAN, cung cấp những con đường mới cho hợp tác thực tiễn nhằm hỗ trợ xây dựng cộng đồng ASEAN. Ngoài ra còn có Tuyên bố của Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN về tình hình Trung Đông. ASEAN cũng chào đón Thổ Nhĩ Kỳ trở thành đối tác đối thoại thứ 12 của ASEAN.

Nhiều vấn đề nóng của ASEAN cũng được các phóng viên đề cập trong buổi họp báo. Về triển vọng hoàn tất đàm phán COC trong bối cảnh có nhiều căng thẳng hiện nay, Ngoại trưởng Phillippines cho biết: Chúng ta đang mong chờ việc hoàn tất đàm phán COC vào cuối năm nay. Có nhiều vấn đề cần giải quyết nhưng nhìn vào tiến trình sẽ thấy có những tiến bộ và sự đồng thuận ngày càng tăng. Với các cuộc họp hàng tháng cho thấy một phần ý chí chính trị của các bên hướng đến mục tiêu hoàn thành Bộ Quy tắc ứng xử này vào cuối năm nay.

Về tình hình Myanmar,Bộ trưởng Ngoại giao Philippines cho biết, Thỏa thuận 5 điểm vẫn là văn kiện nền tảng mà ASEAN đang xem xét trong các cuộc thảo luận với Bộ trưởng Ngoại giao Myanmar, bao gồm cả triển vọng bổ nhiệm một Đặc phái viên dài hạn của ASEAN về Myanmar.

“ASEAN đang kiên nhẫn và tìm kiếm hỗ trợ giải pháp cho cuộc xung đột ở Myanmar. Về khía cạnh viện trợ nhân đạo, tôi sẽ dẫn đầu một phái đoàn nhân đạo đến Myanmar vào quý IV năm nay để tìm hiểu và giúp đỡ, cung cấp một số nhu yếu phẩm cho các cộng đồng dễ bị tổn thương ở Myanmar”, Bộ trưởng Ngoại giao Philippines cho hay.

Với các đối tác bên ngoài, Bộ trưởng Ngoại giao Philippines cho biết, ASEAN xem xét tiến độ của chiến lược toàn diện, quan hệ đối tác chiến lược và thảo luận cách thức để tăng cường hơn nữa hợp tác trên nhiều lĩnh vực, bao gồm hợp tác hàng hải, kết nối, thương mại và đầu tư, chuyển đổi số, tội phạm xuyên quốc gia, an ninh mạng, năng lượng, an ninh lương thực, quản lý thiên tai, hành động vì khí hậu và giao lưu nhân dân.

Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN+3 tái khẳng định tầm quan trọng của đoàn kết và hợp tác thiết thực trong bối cảnh bất ổn toàn cầu ngày càng gia tăng, thảo luận về những cập nhật gần đây Kế hoạch Công tác Hợp tác ASEAN+3 giai đoạn 2023 - 2027.

Diễn đàn Khu vực ASEAN lần thứ 33 trao đổi quan điểm về các diễn biến khu vực, chính trị và an ninh, thông qua Kế hoạch Hành động Manila giai đoạn 2026 - 2036, công bố quyết định chung của ASEAN chào đón Vương quốc Anh trở thành thành viên thứ 28 của Diễn đàn Khu vực ASEAN. ASEAN cũng đánh giá việc thực hiện Kế hoạch Hành động Cấp cao Đông Á giai đoạn 2024 - 2028 và đề xuất các biện pháp tiếp theo.