Di ảnh nối dài ký ức

Cầm bức di ảnh mới của chồng là liệt sĩ Lương Đình Canh trên tay, bà Đỗ Thị Ân (83 tuổi) lặng người. Đã hơn nửa thế kỷ trôi qua kể từ ngày ông lên đường kháng chiến và nằm lại ở chiến trường, nhưng với người vợ năm xưa, ký ức về tuổi thanh xuân của hai người vẫn còn vẹn nguyên.

Năm ấy, bà mới 22, ông tròn 24 tuổi. Cuộc sống vợ chồng chưa được bao lâu thì ông nhận nhiệm vụ lên đường. Những cánh thư gửi về từ chiến trường trở thành sợi dây duy nhất nối liền tình cảm của hai người.

Trong bức thư cuối, ông nhắn nhủ, sau này vợ chồng có con, nếu là con trai thì đặt tên là Lương Đình Chiến, con gái là Lương Thị Cẩm Thơ, bởi ông vốn rất yêu thơ. Thế nhưng, khi giấc mơ gia đình của hai người chưa thành hiện thực thì sau Mậu Thân năm 1968, những cánh thư từ chiến trường bỗng nhiên im bặt, rồi bà nhận giấy báo tử của chồng.

12 năm ở vậy thờ chồng, đến khi được gia đình hai bên và chính quyền địa phương động viên, bà mới đi thêm bước nữa và người chồng thứ hai của bà cũng là bộ đội.

Suốt nhiều năm qua, di ảnh của liệt sĩ Lương Đình Canh vẫn được vợ chồng bà đặt trang trọng trên bàn thờ để tưởng nhớ người xưa. Nay được nhìn ngắm gương mặt chồng rõ nét như ngày mới cưới, bà không khỏi xúc động.

"Đây đúng là gương mặt của anh ấy ngày xưa, đẹp trai lắm. Nhận được bức ảnh này tôi xúc động vô cùng. Tôi rất biết ơn Đảng, Nhà nước đã luôn quan tâm, chăm lo cả đời sống vật chất lẫn tinh thần cho gia đình liệt sĩ. Với tôi, đây là một trong những kỷ niệm ý nghĩa nhất của cuộc đời", bà Ân nói.

Cùng chung niềm xúc động, bà Huỳnh Thị Danh (70 tuổi) cũng không rời mắt khỏi bức chân dung phục dựng của người chị gái là liệt sĩ Huỳnh Thị Liên. Nhiều thập kỷ qua, gia đình chỉ có thể hương khói cho chị qua một tấm ảnh đã hoen mờ vì thời gian.

Ký ức về chị Liên trong tâm trí người em gái bắt đầu từ những ngày gian khó. Cha mất sớm, mẹ tảo tần nuôi năm anh chị em, chị Liên là con thứ ba nên sớm giúp mẹ gánh vác việc nhà.

Rồi một ngày, chị lặng lẽ tham gia cách mạng mà không báo cho gia đình. Lần gặp gỡ ngắn ngủi tại Tây Ninh trước thềm Tết Mậu Thân cũng là lần cuối cùng, bà Danh được nhìn thấy chị. Ngày đất nước thống nhất, gia đình nhận tin chị đã hy sinh. Bà Danh trân trọng ôm bức di ảnh mới của chị gái vào lòng.

"Nhìn bức ảnh rõ như thế này, tôi mừng lắm. Ước gì mẹ còn sống để thấy chị được phục dựng lại chân dung, chắc mẹ sẽ vui biết bao. Hôm nay được nhận bức ảnh này, tôi sẽ về mua hoa, thay bức ảnh mới lên bàn thờ chị. Có tấm hình rõ ràng để con cháu nhìn thấy, để cả nhà nhớ đến chị, tôi vui lắm",bà Danh xúc động cho hay.

Hành trình hồi sinh những gương mặt anh hùng

Gia đình bà Ân, bà Danh là 2 trong số 54 thân nhân liệt sĩ được trao tặng di ảnh đợt này. Đây là thành quả từ chương trình “Nét ảnh tri ân -Hồi sinh ký ức” do Bộ Tư lệnh TP.HCM chủ trì, phối hợp cùng Công an TP.HCM và nhóm thiện nguyện Team Lee thực hiện. Chương trình nằm trong chuỗi hoạt động “Đền ơn đáp nghĩa” năm 2026.

Các bức chân dung được phục dựng, in, đóng khung trang trọng và bọc cẩn thận bằng lá cờ Tổ quốc trước khi trao tận tay các thân nhân liệt sĩ. Đối với những di ảnh đã hoàn thiện nhưng thân nhân chưa thể đến nhận trực tiếp, Ban Chỉ huy quân sự các xã, phường, thị trấn sẽ phối hợp cùng cấp ủy, chính quyền địa phương mang đến trao tại nhà.

Hoạt động này không chỉ lưu giữ hình ảnh, ký ức về những anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập dân tộc, mà còn thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”. Đây cũng là bài học giáo dục truyền thống cách mạng sâu sắc cho thế hệ trẻ hôm nay.

Đóng vai trò thầm lặng trong hành trình này là nhóm thiện nguyện Team Lee - gồm 17 thành viên đến từ khắp các tỉnh thành trên cả nước.Thành lập năm 2021, đến nay nhóm đã phục dựng miễn phí gần 10.000 chân dung liệt sĩ. Riêng tại TP.HCM, nhóm hoàn thiện hơn 100 bức ảnh, trong đó có 54 di ảnh được trao tại chương trình lần này.

Anh Phạm Văn Tuấn, đại diện Team Lee chia sẻ, mỗi bức hình là một hành trình gian nan. Có ảnh được phục dựng từ bản gốc mờ nhạt, có ảnh chỉ dựa vào dòng ký ức chắp vá của người thân.

Với những bức hình được phục dựng từ ký ức, các thành viên phải trao đổi nhiều lần với gia đình, chắt lọc từng chi tiết để vẽ nên gương mặt chân thực nhất: "Có nhiều câu chuyện xúc động và đáng nhớ, nhưng điều xúc động nhất với chúng tôi là khi người thân, vợ, con của liệt sĩ ôm bức di ảnh mới và rơi nước mắt. Đó cũng là động lực để cả nhóm tiếp tục lan tỏa hành trình tri ân này", anh Tuấn nói.