“Hồi ức Quảng Trị”: Khi ký ức lịch sử trở thành lời nhắc nhở hôm nay
Cập nhật: 4 giờ trước
VOV.VN - 81 ngày đêm Thành cổ Quảng Trị là một trong những trận chiến ác liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ. Năm nay có sự cộng hưởng của bộ phim “Mưa đỏ” cùng việc tái bản cuốn sách "Hồi ức Quảng Trị" (tác giả Nguyễn Thuỵ Kha) cùng tái hiện cảnh chiến trường Quảng Trị càng làm cho chúng ta trân quý về giá trị của hòa bình.
Điện ảnh đưa người xem đến với quá khứ bằng hình ảnh và âm thanh, trong khi cuốn sách lại mở ra chiều sâu tư duy bằng hồi ký, nhật ký, tư liệu gốc. Chính ở sự giao thoa ấy, người đọc và người xem cùng nhận ra rằng, lịch sử không bao giờ xa rời hiện tại, mà vẫn hiện diện trong từng thước phim, từng trang viết và cả trong cuộc sống để nhắc nhở chúng ta về giá trị của hòa bình hôm nay.
81 ngày đêm Thành cổ Quảng Trị là một trong những trận chiến ác liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ. “Hồi ức Quảng Trị” không kể lại bằng những con số khô khan, mà tái hiện bằng trải nghiệm sống động của những con người cụ thể. Có những đoạn viết khiến người đọc thắt lòng: “Trong hầm trú ẩn chật hẹp, chúng tôi chuyền nhau mẩu bánh, nhìn nhau cười để quên đi tiếng bom nổ trên đầu”. Đó không chỉ là một chi tiết đời thường, mà là minh chứng cho sức mạnh của tình người, nơi sự khốc liệt được hóa giải bằng niềm tin và tình đồng đội.
Giá trị của tác phẩm còn nằm ở sự đối chiếu hai chiến tuyến. Một bên là những người lính giải phóng chiến đấu với khát vọng độc lập, tự do; bên kia là những người lính thủy quân lục chiến, mang nặng tâm lý hoang mang, chiến đấu chỉ để sinh tồn. Khi đọc những dòng thổ lộ của họ - “Chúng tôi chỉ còn biết bắn giết lẫn nhau để giành lại đống đổ nát, thật phi lý” - độc giả thêm một lần thấm thía: Chiến tranh là mất mát cho tất cả, nhưng cũng từ đó làm sáng lên tính chính nghĩa của dân tộc ta.
Điện ảnh và văn học - hai cách biểu đạt khác nhau, song cùng khắc họa một chân lý: Hòa bình không bao giờ là điều tự nhiên có, mà là thành quả của xương máu. Dòng Thạch Hãn nhuộm đỏ trong “Mưa đỏ” cũng chính là dòng sông oằn mình chở xác đồng đội trong trang sách. Hình ảnh ấy, dù trên màn ảnh hay trên trang viết, đều trở thành biểu tượng ký ức tập thể, gắn kết quá khứ với hiện tại, cá nhân với cộng đồng.
“Hồi ức Quảng Trị” không chỉ là tập hồi ký, mà còn là nguồn sử liệu quý, góp phần bổ sung cho lịch sử chính thống. Những “tiểu tự sự” - như mẩu bánh chuyền tay hay ánh mắt động viên trước giờ xung phong - tạo nên chiều sâu cho “đại tự sự” của dân tộc. Đó chính là lịch sử tâm thức, nơi ký ức cá nhân hòa nhập để trở thành ký ức dân tộc.
Điều đáng nói, tác phẩm không dừng ở việc tái hiện quá khứ, mà còn gửi gắm thông điệp cho hôm nay. Câu chữ khép lại cuốn sách giản dị mà lay động: “Máu xương chúng tôi gửi lại nơi này không phải để ai thương hại, mà để đất nước vươn lên mạnh mẽ.” Đó là lời nhắn gửi trực tiếp của thế hệ cha anh: Hòa bình chỉ thật sự có ý nghĩa khi được gìn giữ bằng trí tuệ, lao động và trách nhiệm của thế hệ hôm nay.
“Hồi ức Quảng Trị” không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật, không chỉ là sử liệu, mà là chiếc cầu nối tinh thần giữa các thế hệ. Đọc sách, chúng ta tri ân quá khứ, nhận về trách nhiệm cho hiện tại và tương lai. Biết cách ghi nhớ và trân trọng lịch sử sẽ vững vàng trên con đường phía trước.
Từ khóa: Quảng Trị, Thành cổ Quảng Trị, kháng chiến chống Mỹ, bộ phim “Mưa đỏ”, sách "Hồi ức Quảng Trị"
Thể loại: Văn hóa - Giải trí
Tác giả: minh thư/vov.vn
Nguồn tin: VOVVN