Thực trạng sắp xếp cơ sở giáo dục nghề nghiệp: Đạt mục tiêu đề ra nhưng vẫn còn điểm nghẽn

Theo Thông báo số 562/TB-VPCP, Phó Thủ tướng Chính phủ ghi nhận, đánh giá cao sự nỗ lực, cố gắng và tinh thần trách nhiệm của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các bộ, cơ quan và địa phương trong triển khai thực hiện chủ trương sắp xếp, tổ chức lại hệ thống cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp. Các bên đã tích cực rà soát, xây dựng phương án, phối hợp xử lý các vấn đề liên quan và từng bước triển khai nhiệm vụ theo đúng lộ trình được giao.

Tính đến ngày 27/10/2026, theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tổng số cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập còn 234 cơ sở, giảm 110 cơ sở (tương ứng khoảng 31,97%) so với thời điểm ngày 01/7/2025. Con số này cho thấy tiến độ thực hiện đã đạt mục tiêu giảm tối thiểu 30% theo yêu cầu của Trung ương và Chính phủ. Đáng chú ý, dự kiến sau khi hoàn thành toàn bộ phương án sắp xếp, tổng số cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập sẽ giảm khoảng 47,7%.

Bên cạnh những kết quả quan trọng đã đạt được, công tác sắp xếp cơ sở giáo dục nghề nghiệp vẫn bộc lộ một số hạn chế, vướng mắc cần tháo gỡ. Một số địa phương và cơ quan chưa quán triệt đầy đủ chủ trương của Đảng cũng như chỉ đạo của Chính phủ. Tiến độ tổng thể mặc dù cơ bản đáp ứng yêu cầu, song vẫn còn một số bộ, cơ quan, địa phương chưa hoàn thành. Quá trình tổ chức thực hiện gặp vướng mắc lớn liên quan đến tổ chức bộ máy, nhân sự, chế độ, chính sách, tài chính, tài sản, đất đai, công nợ, tư cách pháp nhân và trực tiếp ảnh hưởng đến quyền lợi của người học.

Nhằm khắc phục triệt để các tồn tại này, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, cơ quan, địa phương tập trung triển khai quyết liệt; bảo đảm việc sắp xếp phải thực chất, đúng tiêu chí, đúng thẩm quyền, đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động đào tạo, tuyệt đối không giảm đầu mối cơ học một cách hình thức hay để phát sinh khoảng trống quản lý.

Tập trung thẩm định, ban hành quyết định sáp nhập, giải thể trước ngày 20/11/2026

Để bảo đảm tính đồng bộ và kịp thời, Phó Thủ tướng giao nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ ngành. Cụ thể, Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan khẩn trương rà soát, thống nhất số liệu và kết quả sắp xếp trên phạm vi cả nước; xác định rõ số cơ sở đã hoàn thành, đang thực hiện, chưa triển khai cùng nguyên nhân, trách nhiệm và thời hạn hoàn thành đối với từng bộ, địa phương. Đồng thời, Bộ hướng dẫn cụ thể việc xác định chỉ tiêu giảm số lượng đối với các trường hợp chuyển giao, chuyển đổi trường trung cấp thành trường trung học nghề hoặc thành lập trường trung học nghề mới.

Đối với công tác thẩm định và ban hành quyết định sáp nhập, giải thể các cơ sở giáo dục nghề nghiệp theo thẩm quyền ngay khi hồ sơ bảo đảm quy định, hoàn thành trước ngày 20/11/2026. Trong đó, đối với 28 hồ sơ đang thẩm định, hoàn thành quyết định trước ngày 15/11/2026; đối với hồ sơ gửi đến đã đủ điều kiện, ban hành quyết định trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, bảo đảm hoàn thành trước ngày 20/11/2026.

Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan, địa phương tổng hợp, báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ kết quả sắp xếp các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trước ngày 10 tháng 12 năm 2026; nghiên cứu, đề xuất tổ chức Hội nghị tổng kết, rút kinh nghiệm công tác sắp xếp cơ sở giáo dục nghề nghiệp và quán triệt một số định hướng, nhiệm vụ trọng tâm về phát triển giáo dục nghề nghiệp.

Kiên quyết không giữ lại cơ sở không đáp ứng tiêu chí; hoàn thiện Đề án giáo dục đại học trước 10/11/2026

Liên quan đến các đề xuất giữ lại cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc lĩnh vực đặc thù, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp chặt chẽ với Bộ Nội vụ, Bộ Tư pháp rà soát khắt khe. Các bộ, cơ quan quản lý phải đánh giá việc đáp ứng từng tiêu chí theo Nghị quyết số 42/2026/NQ-CP của Chính phủ, có đầy đủ hồ sơ, tài liệu chứng minh và chịu trách nhiệm toàn diện về tính chính xác. Phó Thủ tướng nhấn mạnh: Kiên quyết không đề xuất giữ lại các cơ sở không đáp ứng tiêu chí theo quy định. Danh sách các cơ sở thuộc lĩnh vực đặc thù phải được ban hành quyết định theo đúng thẩm quyền và gửi về Bộ Giáo dục và Đào tạo trước ngày 10/11/2026; Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 20/11/2026.

Đặc biệt, đối với hệ thống giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo có nhiệm vụ tổng hợp, tiếp thu ý kiến để hoàn thiện hai văn bản quan trọng. Một là Dự thảo Nghị quyết của Chính phủ xác định cơ sở giáo dục đại học công lập đa ngành, đa lĩnh vực hoặc thuộc lĩnh vực đặc thù phục vụ sắp xếp, tổ chức lại. Hai là Dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án sắp xếp, tổ chức lại hệ thống cơ sở giáo dục đại học. Hai dự thảo này phải được trình Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ trước ngày 10/11/2026.

Bên cạnh đó, các bộ quản lý ngành trực tiếp khẩn trương hoàn thiện hồ sơ chuyển giao, sáp nhập, giải thể theo đúng phương án:

Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương hoàn thiện hồ sơ sáp nhập các trường cao đẳng, gửi Bộ Giáo dục và Đào tạo trước ngày 6/11/2026.

Bộ Xây dựng, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Khoa học và Công nghệ: Bổ sung, hoàn thiện hồ sơ đang thẩm định trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản yêu cầu của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Văn phòng Chính phủ phối hợp rà soát, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định chuyển giao 8 trường cao đẳng của Bộ Công Thương trước ngày 6/11/2026 và 1 trường cao đẳng của Bộ Xây dựng trong thời hạn 3 ngày làm việc sau khi nhận đủ hồ sơ.

Đối với các cơ sở giáo dục đại học công lập trực thuộc, hoàn thành rà soát, đề xuất phương án sắp xếp đối với từng cơ sở chậm nhất ngày 15/12/2026 và hoàn thiện hồ sơ trình cấp có thẩm quyền chậm nhất ngày 15/01/2027.

Địa phương khẩn trương hoàn thiện phương án sắp xếp và bàn giao trước ngày 20/11/2026

Đối với Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố, Thông báo yêu cầu khẩn trương hoàn thiện phương án, hồ sơ sáp nhập, giải thể các cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc địa phương quản lý để gửi Bộ Giáo dục và Đào tạo thẩm định, ban hành quyết định trước ngày 20/11/2026, đồng thời chịu trách nhiệm hoàn toàn về tiến độ, chất lượng và tính khả thi.

Trong đó, UBND các tỉnh Khánh Hòa và An Giang cần gửi hồ sơ sáp nhập, giải thể theo phương án đã đề xuất về Bộ Giáo dục và Đào tạo trước ngày 6/11/2026. Các địa phương có hồ sơ đang thẩm định phải bổ sung hoàn thiện trong vòng 03 ngày làm việc khi có văn bản của Bộ. Các địa phương cũng cần hoàn thành việc ban hành quyết định sáp nhập, giải thể các trường trung cấp thuộc thẩm quyền trước ngày 20/11/2026.

Về công tác bàn giao và tiếp nhận, đối với các cơ sở chuyển giao từ bộ, cơ quan Trung ương về địa phương: Hoàn thành tiếp nhận trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày quyết định chuyển giao có hiệu lực. Riêng các quyết định đã có hiệu lực trước ngày 30/10/2026, việc tiếp nhận phải hoàn thành trước ngày 16/11/2026.

Đối với các cơ sở sau tiếp nhận, địa phương phải nghiên cứu phương án, định hướng phát triển và đầu tư, gửi Bộ Giáo dục và Đào tạo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày hoàn thành tiếp nhận và chậm nhất trước ngày 15/12/2026.

Quá trình bàn giao phải bảo đảm đầy đủ, chặt chẽ; quản lý, sử dụng hiệu quả tài chính, tài sản công và đất đai; giải quyết thỏa đáng chế độ, chính sách đối với viên chức, người lao động; đặc biệt phải bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người học, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng gián đoạn hoạt động đào tạo.

Kết luận hội nghị cũng nhấn mạnh yêu cầu siết chặt kỷ luật hành chính: các bộ, cơ quan, địa phương phải xác định rõ người đứng đầu chịu trách nhiệm về nhiệm vụ, sản phẩm, tiến độ và kết quả thực hiện. Mọi trường hợp chậm tiến độ phải báo cáo rõ nguyên nhân, xác định trách nhiệm và đề ra biện pháp khắc phục kịp thời, giữ vững nhịp độ chung của toàn hệ thống trong tiến trình đổi mới giáo dục quốc gia.