Hai công ty quốc phòng của Ukraine đã công bố một mẫu máy bay không người lái (UAV) đánh chặn được thiết kế chuyên biệt để vô hiệu hóa các UAV Shahed của Nga. Theo các nhà phát triển, mẫu UAV này được trang bị khả năng tự động phát hiện mục tiêu và dẫn đường ở giai đoạn cuối, đồng thời có mức giá thấp nhất trên thị trường.

Ngày 3/6, Vyriy Industries thông báo ra mắt UAV đánh chặn ZIRKA, được phát triển cùng công ty NOCTIS, dựa trên kinh nghiệm thực chiến của tiểu đoàn Darknode chuyên chống UAV Shahed. Mỗi chiếc ZIRKA có giá tối đa khoảng 2.000 USD.

"Chúng tôi hiểu một doanh nghiệp quốc phòng được mở rộng quy mô bài bản cần hoạt động như thế nào. Vì vậy, chúng tôi đã đầu tư và chia sẻ chuyên môn, bởi thị trường Ukraine cần nhiều đội ngũ mạnh hơn", Giám đốc điều hành Vyriy Industries. Càng có nhiều đội ngũ và nhiều sản phẩm chất lượng, cơ hội để chúng ta giành chiến thắng trong cuộc đua công nghệ càng lớn", ông Oleksii Babenko cho biết.

Tốc độ, tầm hoạt động và khả năng tự động của ZIRKA

Theo thông tin được công bố, ZIRKA có thể đạt tốc độ hơn 340 km/h, hoạt động ở độ cao tối đa 6 km và có bán kính tác chiến khoảng 30 km tính từ vị trí phóng, với thời gian bay liên tục lên tới 20 phút. UAV này có khả năng tự động phát hiện, bám bắt và tiêu diệt các mục tiêu trên không có tốc độ cao mà không cần người điều khiển liên tục can thiệp. Đây được xem là ưu điểm nổi bật so với các UAV đánh chặn giá rẻ nhưng phải điều khiển thủ công.

Trong dự án hợp tác này, NOCTIS phụ trách cơ chế đánh chặn, phần mềm và các hệ thống tự động hóa, còn Vyriy Industries đảm nhận việc tài trợ và mở rộng quy mô sản xuất. Nhóm phát triển gồm các kỹ sư và lập trình viên có kinh nghiệm trực tiếp trong các chiến dịch chống UAV ngoài thực địa.

Hai công ty hiện cũng đang phát triển phiên bản nâng cấp ZIRKA 2.0. Theo Giám đốc Phát triển của NOCTIS, ông Oleksii Komlichenko, ZIRKA 2.0 sẽ được trang bị hệ thống tự động đưa UAV đánh chặn đến khu vực phát hiện mục tiêu, cùng cảm biến ảnh nhiệt thế hệ mới có khả năng phát hiện UAV đối phương ở khoảng cách tới 2 km.

Phiên bản mới cũng dự kiến tích hợp các thuật toán nhận diện và dẫn bắn được cải tiến, hệ thống liên lạc tiên tiến cùng ngòi nổ cận đích tự động, cho phép đầu đạn phát nổ khi đến gần mục tiêu. Điều này sẽ giúp quá trình đánh chặn diễn ra tự động hơn và giảm rủi ro cho lực lượng trên mặt đất.

Nhiều UAV đánh chặn khác của Ukraine cũng đang được đưa vào biên chế. ZIRKA không phải là mẫu UAV đánh chặn duy nhất của Ukraine đang tiến tới triển khai trên diện rộng. Theo United24Media, Bộ Quốc phòng Ukraine gần đây đã chính thức phê chuẩn đưa vào sử dụng UAV đánh chặn LITAVR do công ty F-Drones phát triển.

Theo các thông tin được công bố, LITAVR có thể đạt tốc độ tối đa khoảng 350 km/h và hoạt động ở độ cao tới 9 km. UAV này sử dụng hệ thống dẫn đường tự động ở giai đoạn cuối, cho phép tự bám mục tiêu sau khi người điều khiển khóa mục tiêu để khai hỏa. Dự án phát triển LITAVR bắt đầu từ cuối năm 2024 và mùa hè năm 2025, mẫu UAV này đã hoàn tất các cuộc thử nghiệm và bước vào giai đoạn sản xuất hàng loạt, theo United24Media.

Nga đang sử dụng UAV Shahed như thế nào?

UAV Shahed ban đầu được phát triển tại Iran và sau đó được chuyển giao cho Nga. Tại Nga, dòng UAV này được gọi là Geran-2. Đây là loại UAV cảm tử, có giá khoảng 20.000 USD/chiếc, mang đầu đạn nặng tới 80 kg và thường bay ở độ cao thấp để áp đảo hệ thống phòng không đối phương bằng các đợt tấn công bầy đàn quy mô lớn. Trong 3 năm qua, Nga đã cải tiến đáng kể thiết kế ban đầu của Shahed, bổ sung hệ thống dẫn đường quán tính, nâng cao khả năng chống tác chiến điện tử và từng tích hợp khả năng điều khiển theo thời gian thực thông qua mạng vệ tinh Starlink, cho phép UAV tấn công cả các mục tiêu đang di chuyển.

Theo các báo cáo, tính đến tháng 3/2026, Nga đã phóng gần 57.000 UAV Shahed nhằm vào Ukraine. Hiện nay, một đợt tấn công có thể huy động tới 700 UAV cùng lúc.

Việc sử dụng Starlink trên các UAV Shahed do Nga vận hành hiện đã chấm dứt. Đầu tháng 6, Duma Quốc gia Nga (Hạ viện Nga) đã thông qua các sửa đổi luật cấm bán và quảng bá trực tuyến các thiết bị đầu cuối vệ tinh nước ngoài không được cấp phép. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Nga đang phát triển hệ thống vệ tinh nội địa thay thế.

Công ty Nga Bureau 1440 đang triển khai dự án mạng vệ tinh mang tên "Rassvet", dự kiến đưa vào khai thác thương mại từ năm 2027. Được xem là đối thủ của Starlink, mạng vệ tinh Rassvet nằm trong chiến lược của Nga nhằm xây dựng hạ tầng internet không gian độc lập, phục vụ cả nhu cầu dân sự và quốc phòng. Nga đang đẩy nhanh kế hoạch triển khai hàng chục vệ tinh nội địa trong năm nay nhằm xây dựng mạng internet băng rộng quỹ đạo thấp. Theo Tổng thống Nga Vladimir Putin, hệ thống này “không hề thua kém” mạng vệ tinh Starlink của tỷ phú Elon Musk và thậm chí có thể vượt trội ở một số khía cạnh.