Trước đây, mỗi khi làm thủ tục liên quan đến đất đai, người dân thường phải chuẩn bị rất nhiều loại giấy tờ. Nayquy trình đang dần được rút gọn nhờ dữ liệu đất đai được kết nối với dữ liệu dân cư.

Vừa hoàn tất thủ tục nhận thừa kế, anh Trần Văn Đức, ở thôn Mậu A 1, xã Mậu A, không khỏi bất ngờ khi nhiều giấy tờ tùy thân không còn phải photo, chứng thực như trước. Thông tin định danh được kết nối, hiển thị trên hệ thống, giúp cán bộ bộ phận Một cửa giảm đáng kể các khâu kiểm tra, nhập liệu thủ công.

"Trong quá trình thực hiện thủ tục nhận thừa kế từ ông bà, tôi thấy rất thuận tiện. Những vướng mắc đều được giải thích chi tiết, hỗ trợ nhanh chóng. Việc này rất tốt cho bà con nhân dân trong quá trình giao dịch hay kiểm tra sổ sách liên quan đến đất đai", anh Trần Văn Đức chia sẻ.

Sự thuận tiện người dân cảm nhận hôm nay là kết quả của một quá trình “vượt khó” không hề đơn giản ở cơ sở. Tại xã Mậu A, cán bộ các tổ công tác phải rà từng bộ hồ sơ, đối chiếu tài liệu, xác minh thông tin và làm rõ căn cứ pháp lý đối với từng thửa đất. Đến nay, xã đã hoàn thành cập nhật, chuẩn hóa 845 trên tổng số 845 thửa đất được UBND tỉnh giao, đạt 100% kế hoạch.

Đối với dự án đo đạc, lập bản đồ địa chính, xã đã phối hợp đo đạc, nghiệm thu đợt 1 trên diện tích hơn 538 ha, tương ứng hơn 9.200 thửa đất.

"Trong quá trình thực hiện, khó khăn lớn nhất là hồ sơ đất đai hình thành qua nhiều thời kỳ nên có sự khác nhau. Với những trường hợp vướng mắc, xã đều rà soát riêng, đối chiếu tài liệu, xác minh thực địa. Quan điểm là không chạy theo tiến độ mà phải bảo đảm tính chính xác",ông Đinh Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND xã Mậu A, tỉnh Lào Cai cho biết.

Không chỉ ở địa bàn nông thôn, tại phường Yên Bái, nơi dân cư đông và đất đai thường xuyên biến động, việc chuẩn hóa dữ liệu cũng được triển khai quyết liệt. Ban Chỉ đạo của phường thành lập 5 tổ công tác, phân công rõ người, rõ việc, bám sát từng địa bàn. Máy móc, thiết bị được đưa xuống cơ sở; lực lượng công an, tổ dân phố cùng cán bộ chuyên môn phối hợp đối khớp, xác thực thông tin cư trú của từng chủ sử dụng đất. Những hồ sơ cần thiết được sao quét, cập nhật ngay tại khu dân cư, làm đến đâu, chắc đến đó,vướng ở đâu, gỡ ở đó.

Nhờ cách làm này, những hồ sơ thiếu thông tin, sai lệch hoặc chưa đồng bộ từng bước được hoàn thiện. Phường Yên Bái đã đồng bộ 100% dữ liệu Nhóm 2 lên hệ thống; nâng cấp gần 9.000 thửa đất lên Nhóm 1, đạt 100% kế hoạch.

Đến nay, phường có khoảng 55.000 thửa đất đạt tiêu chí Nhóm 1 - tức dữ liệu đã đồng bộ cả ba thành phần: Không gian, thuộc tính và hồ sơ quét, sẵn sàng phục vụ các giao dịch điện tử.

"Để khắc phục, phường đã phân công cụ thể cán bộ, phối hợp với công an, Văn phòng Đăng ký đất đai và người dân để chuẩn hóa dữ liệu. Khi thông tin đồng bộ, việc tra cứu sẽ nhanh hơn, nâng cao hiệu quả quản lý, giúp người dân giảm phải cung cấp lại giấy tờ", bà Phạm Thị Lan Anh, Phó Chủ tịch UBND phường Yên Bái, tỉnh Lào Cai cho biết thêm.

Từ những địa bàn cơ sở như Mậu A, Yên Bái, một kho dữ liệu đất đai ngày càng đầy đủ, chính xác đang được hình thành trên phạm vi toàn tỉnh.

Đến nay, Lào Cai đã làm sạch, chuẩn hóa hơn 3,1 triệu thửa đất lên Nhóm 1. Khoảng 1,7 triệu thửa đất thuộc Nhóm 2 đang tiếp tục được hoàn thiện, với mục tiêu đạt 100% vào cuối tháng 11 năm nay. Dữ liệu được làm sạch cũng đang mở đường cho cải cách thủ tục hành chính. Lào Cai đã công bố 45 thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai, trong đó 41 thủ tục được thực hiện trực tuyến toàn trình.

Bà Nguyễn Thị Vi Huế, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai, cho biết, đến nay, hơn 4,7 triệu thửa đất của tỉnh cơ bản đã có đầy đủ thông tin. Đây là nền tảng quan trọng để tiếp tục cải cách hành chính, nâng cao hiệu quả quản lý và phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Nhưng làm sạch dữ liệu mới chỉ là bước đầu. Để cơ sở dữ liệu thực sự “sống”, điều quan trọng là dữ liệu phải được cập nhật thường xuyên, liên tục, gắn với từng biến động đất đai và quá trình giải quyết thủ tục hành chính.

"Những thửa đất được hình thành trong quá trình giao đất, cấp giấy chứng nhận, chuyển mục đích sử dụng... Sở đã chỉ đạo các địa phương phải cập nhật vào cơ sở dữ liệu thường xuyên, liên tục hàng ngày, gắn với việc giải quyết thủ tục hành chính. Những vị trí chưa được chuẩn hóa sẽ tiếp tục được làm sạch để làm giàu thêm cơ sở dữ liệu đất đai",bà Nguyễn Thị Vi Huế, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai thông tin.

Từ những bộ hồ sơ từng nằm im trên giấy, Lào Cai đang từng bước tạo dựng một hệ thống dữ liệu đất đai có khả năng “biết”, “được cập nhật” và “phục vụ”.

Chiến dịch 120 ngày đêm vì thế không chỉ là cuộc chạy đua để số hóa hàng triệu thửa đất. Quan trọng hơn, đây là bước chuyển từ quản lý bằng hồ sơ sang quản lý bằng dữ liệu; từ việc người dân phải đi tìm và cung cấp thông tin, sang một nền hành chính mà dữ liệu được kết nối, chia sẻ và phục vụ người dân tốt hơn.

Khi dữ liệu đất đai thực sự “sống” trên nền tảng số, mỗi thửa đất không còn chỉ là một bộ hồ sơ được lưu giữ, mà trở thành một phần của hạ tầng dữ liệu phục vụ quản lý, giao dịch và phát triển kinh tế - xã hội trong kỷ nguyên số.