Tại buổi họp báo về tình hình phát triển kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm và nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026 do UBND TP Hà Nội tổ chức, vấn đề úng ngập sau các trận mưa tiếp tục nhận được nhiều sự quan tâm của các cơ quan báo chí. Trả lời câu hỏi vì sao nhiều tuyến đường vẫn xuất hiện tình trạng ngập cục bộ dù thành phố đã đầu tư nhiều dự án chống ngập, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Trương Hải Long cho biết, úng ngập là một trong năm điểm nghẽn lớn của Thủ đô và đang được Thành ủy, HĐND, UBND TP Hà Nội tập trung chỉ đạo quyết liệt.

Theo ông Long, thành phố đã triển khai đồng thời các giải pháp trước mắt và lâu dài. Trong đó, 10 lệnh đầu tư khẩn cấp đã được triển khai nhằm kịp đưa các công trình vào vận hành trước mùa mưa năm 2026. Mục tiêu của các dự án là giảm số điểm ngập, giảm diện tích, độ sâu và thời gian ngập so với những trận mưa có cường độ tương tự các năm trước. Đến nay, dưới sự chỉ đạo của thành phố, các công trình cơ bản đã hoàn thành, góp phần nâng cao năng lực tiêu thoát nước và tăng cường kết nối hệ thống. Nhiều hạng mục trọng điểm đã được đưa vào khai thác như khu vực Võ Chí Công - Ciputra, Trạm bơm Phú Thượng kết nối sông Hồng, khu Tây Hồ Tây và tuyến Nguyễn Văn Huyên.

“Các dự án cũng giúp tăng dung tích hồ điều hòa thêm khoảng 4,8 triệu m³, trong đó 1,4 triệu m³ từ việc hạ thấp mực nước các hồ hiện hữu và 3,4 triệu m³ từ 5 hồ điều hòa xây mới”, ông Long cho biết.

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, khi toàn bộ các dự án hoàn thành sẽ góp phần giảm úng ngập cục bộ tại khoảng 120/160 điểm ngập trên địa bàn 35 phường, thuộc các lưu vực sông Tô Lịch, Tả Nhuệ, Hữu Nhuệ và Long Biên; đồng thời nâng cao khả năng điều tiết nước mưa và cải thiện môi trường đô thị.

Ông Trương Hải Long cho biết, trước đây nhiều điểm ngập thường kéo dài từ 6-10 giờ, thậm chí có nơi ngập tới 3-4 ngày. Tuy nhiên, sau khi các công trình thoát nước mới được đưa vào vận hành, thời gian, độ sâu và diện tích ngập đều giảm đáng kể.

“Qua theo dõi các trận mưa gần đây, tại những khu vực có lượng mưa khoảng 100 mm, nhiều điểm ngập đã được kiểm soát tốt, thời gian rút nước nhanh hơn và năng lực vận hành hệ thống được cải thiện rõ rệt. Tại các khu vực như Võ Chí Công hay Mỹ Đình, nước chỉ dềnh lên mặt đường khoảng 15-20 cm và rút ngay sau khi mưa kết thúc”, ông Long thông tin.

Dẫn chứng về trận mưa chiều ngày 9/7, ông Long cho biết lượng mưa từ 40-80 mm trong thời gian ngắn đã khiến một số tuyến đường xuất hiện hiện tượng nước dềnh cục bộ. Tuy nhiên, ngay sau khi kích hoạt quy trình vận hành hệ thống thoát nước, toàn bộ các điểm này đã rút nước hoàn toàn chỉ sau khoảng 30 phút.

Riêng tại đường Quang Trung, Hà Nội, Sở Xây dựng đã thay thế tuyến cống cũ đường kính 1,3 m bằng cống hộp kích thước 2 m x 2 m, giúp tăng gấp đôi khả năng tiêu thoát nước. Trong giai đoạn đầu vận hành, việc khớp nối hệ thống chưa thật sự đồng bộ nhưng sau khi điều chỉnh cửa phai, nước đã rút rất nhanh.

Theo lãnh đạo Sở Xây dựng Hà Nội, hiện các điểm úng ngập trên địa bàn đang được kiểm soát khá tốt, không còn tình trạng ngập kéo dài. Trong thời gian tới, nếu xuất hiện các trận mưa cực đoan hơn, thành phố sẽ tiếp tục kiểm chứng thực tế năng lực của hệ thống vừa được đầu tư. Ông Long cũng cho biết, hiện tỷ lệ đầu tư theo quy hoạch tổng thể hệ thống thoát nước của Hà Nội mới đạt hơn 20% do nguồn lực còn hạn chế. Thời gian tới, thành phố sẽ tiếp tục ưu tiên nguồn lực để hoàn thiện quy hoạch thoát nước mưa, nâng cao hiệu quả tiêu thoát nước trên toàn địa bàn.

Bốn nhóm giải pháp chống ngập lâu dài

Để khắc phục ngập úng, theo Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội, quy hoạch thoát nước của Thủ đô với tầm nhìn 100 năm sẽ tập trung vào bốn nhóm giải pháp trọng tâm.

Thứ nhất, triển khai Đề án xử lý úng ngập khu vực nội thành Hà Nội giai đoạn 2026-2030, hướng tới giải quyết căn bản tình trạng ngập úng, đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị bền vững.

Thứ hai, xây dựng phương án thoát nước ứng phó thiên tai và biến đổi khí hậu, kết hợp xây dựng hệ thống điều hành thoát nước thông minh, tích hợp dữ liệu dự báo mưa, mực nước, hồ điều hòa, trạm bơm, giao thông để dự báo sớm nguy cơ ngập và hỗ trợ vận hành hiệu quả.

Thứ ba, kiểm soát chặt quy hoạch cao độ nền, hồ điều hòa và hệ thống thoát nước tại các dự án phát triển đô thị mới. Việc bố trí hồ điều hòa, công trình trữ nước, bề mặt thấm nước và kết nối đồng bộ với hệ thống thoát nước chung sẽ trở thành yêu cầu bắt buộc khi thẩm định, phê duyệt và nghiệm thu dự án.

Thứ tư, từng bước áp dụng mô hình "thành phố bọt biển", hướng tới không chỉ tiêu thoát nước mưa mà còn giữ nước, thấm nước, tái sử dụng nước mưa; đồng thời bảo vệ hệ thống hồ, sông, kênh mương, tăng diện tích cây xanh và mặt nước nhằm giảm áp lực cho hệ thống cống, trạm bơm hiện hữu, góp phần thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển đô thị xanh.

Theo ông Trương Hải Long, trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng cực đoan, việc giải quyết triệt để bài toán úng ngập đòi hỏi lộ trình dài hạn cùng nhiều giải pháp đồng bộ. Sở Xây dựng sẽ tiếp tục tham mưu UBND TP Hà Nội phối hợp với các chuyên gia, nhà khoa học nghiên cứu những giải pháp hiệu quả nhằm từng bước khắc phục dứt điểm tình trạng ngập úng trên địa bàn.